€ 3.49

Samenvatting Geschiedenis, insellingen en structuren Deel 1 (federale structuren)

Met deze samenvatting haalde ik bijna het maximaal aantal punten op dat deel.


Ask questions about the document or view comments (0)
Preview (3 of 13 pages)
Preview: Samenvatting Geschiedenis, insellingen en structuren Deel 1 (federale structuren) Preview: Samenvatting Geschiedenis, insellingen en structuren Deel 1 (federale structuren) Preview: Samenvatting Geschiedenis, insellingen en structuren Deel 1 (federale structuren)

Download all 13 pages for € 3,49

Buy this documentAdd document to cart

GIS
DEEL 1
de grondwet: basis van het Belgische publiekrecht
Ontstaan van Belgie:
1815-1830: Belgie deel van het verenigd koninkrijk der Nederlanden (koning Willem I)
Koning Willem I had veel kritiek, katholieken waren het niet eens met zijn inmenging in de godsdienst.
Liberalen verzetten zich tegen het verplicht gebruiken van Nederlands in administratie en scholen.
Augustus 1830: in zuidelijke provincies op een gewelddadige manier tot uiting. Na de opvoering van
de opera in Brussel barstten de rellen los, die later uitgroeiden tot een revolutie: de Belgische
omwenteling.
De revolutionairen namen de macht over en vormden een voorlopige Belgische regering: het
Voorlopig Bewind.
4 oktober 1830 onafhankelijkheid van Belgie. Beslissing om een parlement te verkiezen en een
grondwet op te stellen. Dat parlement (het nationaal congres) werd op 10 november 1830
genstalleerd. OP 7 februari 1831: Belgische grondwet afgekondigd.

De grondwet:
Kunnen we omschrijven als een geheel van fundamentele rechtsregels die:


De werking en de organisatie van de instellingen bepalen
De verhouding bepalen tussen de instellingen en de burger
De verhouding bepalen tussen de instellingen onderling

Rechtsregels zijn normen die juridisch afdwingbaar zijn, dus geen wensen of aansporingen, normen
die iedereen moet naleven en de rechter ziet erop toe dat burgers en de overheid zich aan die normen
houden.

Kenmerken van de Belgische staat:
De leden van het Nationaal Congres stond voor fundamentele keuzes over de organisatie van de
nieuwe staat Belgie. Deze keuzes die het Nationaal Congres toen maakte, zijn vandaag nog altijd
kenmerken van ons staatsbestel:


scheiding der machten
een monarchie
representatieve en parlementaire democratie
een rechtsstaat

de scheiding der machten:
1748: Montesquieu (Franse filosoof) schreef: lesprit des lois. Hij geloofde erin dat iedereen die macht
heeft, de neiging heeft die te misbruiken. Daarom vond hij verdeling in de macht in onze staat van
groot belang. Volgens hem moest de macht verdeeld worden in deze 3 instanties: de wetgevende


macht, de uitvoerende macht en de rechterlijke macht. Elke macht is beperkt door de andere en ze
worden door elkaar gecontroleerd.
Niet enkel toegepast op de federale overheid, ook op niveau van de gemeenschappen en gewesten,
behalve bij rechterlijke macht is het dezelfde instantie.

Belgie is een monarchie:
Republiek of monarchie Republiek, een president aan het hoofd en verkozen door het volk.
Veel kozen voor monarchie, dat is te verklaren uit de vijandige internationale reacties op de Belgische
omwenteling. Hoewel de koning staatshoofd is, is hij onverantwoordelijk en onbekwaam om alleen te
handelen. Als de term koning wordt gebruikt, gaat het feitelijk om de bevoegdheid die door de
regering of door afzonderlijke ministers wordt uitgeoefend. De koning heeft dus geen persoonlijke
macht. Maar wel politieke invloed, hij luistert, adviseert en spoort de regering aan.
Bij het systeem van koning aan het staatshoofd geldt de erfopvolging volgens het eerste
geboorterecht. Vanaf 21 juni 1991 kunnen ook vrouwen staatshoofd worden.

Belgie is een representatieve en parlementaire democratie:
Het nationaal congres moest ook bepalen wie de bevoegdheid zou krijgen over het maken van de
wetten. Zij kenden dit toe aan een parlement van door de Belgische bevolking verkozen
parlementsleden.
1831: cijnkiesstelstel: enkel burgers die een bepaalde cijns betaalden (belastingen). Dus alleen rijkere
Belgen hadden het recht om te stemmen. Door de jaren heen geevolueerd tot algemeen enkelvoudig
stemrecht. Door bloedige stakingen is in 1893 dit tot stand gekomen. Enkel vanaf 25 jaar en als je een
man bent, als je bepaalde cijns betaalde of een bepaald diploma had, mocht je meerder stemmen
uitbrengen.
1893: stemplicht (naar het stemlokaal gaan, niet per se stemmen)
1919: leeftijdgrens naar 21 jaar
1948: ook vrouwen mogen nu stemmen
1981: elke burger vanaf 18 jaar heeft stemrecht, op voorwaarde dat hij/zij Belg is
1998: tenzij de niet-Europeaan minstens vijf jaar ononderbroken zijn/haar verblijfplaats in Belgie is
2002: verplicht even veel vrouwen als mannen op een eenheid na in parlement
Representatieve democratie: de bevolking oefent de wetgevende macht dus niet zelf uit, maar laat
zich vertegenwoordigen door de verkozen parlementsleden. Zij krijgen dus de vrijheid om wetten te
maken.
Belgie kent ook een parlementaire democratie, daar wordt alleen het parlement gekozen en niet het
staatshoofd, ministers, de ministers worden benoemd door het staatshoofd. Omdat de regering niet
verkozen is, moet ze voor haar beleidsdaden bij het verkozen parlement verantwoording afleggen.
(De tegenhanger hiervan is het presidentieel stelsel, daar wordt de president rechtstreeks door de
bevolking gekozen en die stelt de regering samen, de regering moet geen verantwoording afleggen bij
het parlement, maar aan de president zelf.)


Conclusie: omdat de regering niet verkozen is, wordt ze gecontroleerd door het wel verkozen
parlement.
Belgie is een rechtsstaat:
Overheidsinstanties beschikken niet over onbeperkte macht, zij moeten de democratische
rechtsregels respecteren. De beslissingen worden genomen door een democratisch verkozen
meerderheid. De meerderheid moet in elk geval een aantal rechten en vrijheden van burgers
respecteren (staan in de grondwet en internationale verdragen). Je kan bv niemand verbieden zijn/
haar mening te uiten. Ten slotte is de rechtsstaat niet denkbaar zonder de rechtsbescherming. Over
geschillen onderling wordt beslist door een onafhankelijke rechtbank.

De belangrijkste evoluties se dert 1830
We leven in een constant veranderende samenleving, toen de grondwet door het nationaal congres in
1831 werd samengesteld, waren er andere ideeen en waarden dan nu, er zijn geen oplossingen voor
problemen van nu, omdat die vroeger nog niet aan de orde waren. Ook het recht evolueert veel, zie
vb cijnskiesrecht tot algemeen enkelvoudig stemrecht.
1. Belgie heeft vier taalgebieden
Een van de fundamentele rechten uit de grondwet is dat elke burger de vrijheid heeft van taalgebruik.
De wet kan wel overheidsinstellingen en rechtbanken een bepaalde taal opleggen om te gebruiken,
ook tussen werknemers en werkgevers kan het taalgebruik geregeld worden en voor het onderwijs.
In de eerste jaren na de onafhankelijkheid was Frans de taal van de overheid. Het leidde tot
waantoestanden dat slechts een klein deel van de bevolking Nederlands sprak. Zo werden in de tweede
helft van de 19de eeuw een aantal Vlamingen veroordeeld door Frans sprekende rechters, zonder dat
ze er een woord van begrepen. Door dit soort toestanden kwam de Vlamingen alsmaar meer op voor
hun rechten.
1963: Belgie wordt hierdoor opgedeeld in vier taalgebieden (nederlandse, franse, duitse en het
tweetalig gebied brussel hoofdstad).
Territorialiteitsbeginsel: dit betekent dat adhv deze opdeling, bij de eentalige gebieden de
bestuurstaal van de overheid die taal moet zijn.
Uitzondering: Faciliteitengemeenten: de bekendste zijn randgemeenten van Brussel. Daar moeten
berichten in het Nederlands en het Frans worden opgesteld. Ze zijn dan ook verplicht om te
communiceren in de taal die de burger kiest.
Dit geldt enkel ten voordele van een persoon en is niet van toepassing op overheidsinstanties.
2. Belgie is een federale staat
De belangrijkste wijziging sedert 1831 is ongetwijfeld dat Belgie geevolueerd is van eenheidsstaat naar
federale staat.
Tussen 1831 en 1970


Show preview as text ▼
Comments (0)

Be the first to comment on this document.

€ 3,49

Buy this documentAdd document to cart
  • check Money back guarantee
  • check Documents can be downloaded immediately
Specifications
Seller
anoniem
anoniem

Number of documents: 4

Recommended documents
Log in via Facebook
Log in via e-mail
New password
Subscribe via Facebook
Subscribe via e-mail
Aanmelden via Facebook
Shopping cart

Deal: get 10% off when you purchase 3 or more documents!

Deal: get 10% off when you purchase 3 or more documents!

[Inviter] gives you € 2.50 to purchase summaries

At Knoowy you buy and sell the best studies documents directly from students.
Upload at least one item, please help other students and get € 2.50 credit.

Register now and claim your credit