Studybot answer

Question asked by: saarroekeloos - 2 years ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: 4.2 EDMUND HUSSERL (1859-1938) EN DE FENOMENOLOGIE

Vraagstelling gelijk aan KANT
o Mogelijkheidsvoorwaarden bloot te leggen van het contact met de mens en de wereld
o Neemt transcendentaal standpunt over

Wetenschappelijk uitgangspunt soortgelijk aan DESCARTES o We zoeken onbetwijfelbaar uitgangspunt dat kan dienen om een nieuwe zekerheid te funderen
kunnen we vinden door ongefundeerde evidenties tussen haakjes te zetten

Neemt dus deels Kant en Descartes over MAAR: Onderzoek vertrekt vanuit de dagelijkse leefwereld
bouwstenen voor fundamentele waarheid

DE CRISIS VAN DE WETENSCHAPPELIJKE RATIONALITEIT
Kloof tussen wetenschap en leefwereld

Objectiviteit o Objectieve weergave van de werkelijkheid: die particuliere gezichtspunt overstijgt, en universele geldigheid verwerft.
o We kunnen op een transparante manier met elkaar communiceren o Ontwikkeling systeem meeteenheden, berekeningsmethoden en formalisering o Drukken particuliere ervaringen uit in gestandaardiseerde grootheden
Anderen kunnen exact reconstrueren wat we bedoelen
geeft wetenschap prestige

PROBLEEM: objectiviteit van de wetenschap is eigen leven gaan leiden wetenschap is niet meer dan een methode om transparant over de wereld te communiceren
is dus een constructie die objectieve communicatie mogelijk maakt

We zijn vergeten dat de wetenschap niet meer is dan dat
We gaan ervanuit dat de wetenschap ons de wereld toont zoals deze werkelijk IS
wetenschap streeft niet langer objectiviteit na => maar is OBJECTIVISTISCH

Substructie = we gaan de geconstrueerde objectiviteit transplanteren naar de werkelijkheid zelf de constructie heeft de wereld gesubstitueerd

GEVOLG: alles wat geobjectiveerd is wordt afgedaan als subjectief of onwetenschappelijk => niet rationeel

Men vertrouwd alleen nog wat door de positief-wetenschappelijke methode wordt blootgelegd => als weergave van de werkelijkheid.

KLOOF TUSSEN OBJECTIEVE WERKELIJKHEID EN DAGELIJKSE
LEEFWERELD
o Wat we zien is niet langer echt o We denken geluiden te horen, maar eig registreren we geluidsgolven o We denken mooi kunstwerk te zien, maar eig vangen we lichtgolven van verschillende frequenties op.
Lebenswelt wordt verdacht gemaakt: objectivisme heeft in plaats van die leefwereld een echte werkelijkheid in leven geroepen

Objectivistische weergave van de wereld is buitengewoon reductief

Belangrijk is dat we vaststellen DAT het gebeurt
Leefwereld ruimer dan invalshoek van de wetenschap

Wetenschap dankt bestaan aan de leefwereld

1. Altijd de leefwereld die verklaard wordt
- Wetenschappelijke project vertrekt vanuit de waarneming uit de leefwereld.
- Alledaagse waarneming ernstig genomen om ze nadien in vraag te stellen, op basis van het inzicht in de objectieve werkelijkheid.
- Indien wetenschap de waarnemingen niet in vraagstelt:
leefwereld als a priori betrouwbaar beschouwt.
2. Wetenschappelijke methode gebaseerd op verificatie adhv waarneming
- Experimenten: waarneming met oren en ogen Vroeger als subjectief beschouwd en nu kritiekloos.
- Grote innovaties ontstaan vaak bij toeval, wnr iets onverwachts voorvalt.
- Ultieme toetssteen vd wetenschap is een alledaagse waarneming.

TRANSCENDENTAAL STANDPUNT
Geen beroep doen op de positieve wetenschap: is door objectivisme gecontamineerd.

Moeten op zoek naar wetenschappelijke methode die minder vooronderstellingen hanteert dan de wetenschap zelf.

Filosofie moet zich opwerpen als strenge Wissenschaft: komaf maken met kritiekloze aannames
o Via transcendentaal standpunt Vgl met Kant:
K op zoek naar formele mogelijkheidsvoorwaarden van de objectieve kennis
Husserl mogelijkheidsvoorwaarden van onze omgang met de leefwereld

Hieruit zal objectiviteit afgeleid worden

FENOMENOLOGIE
TAAK: vooronderstellingen en vanzelfsprekendheden van de wetenschap te ontmaskeren. terug naar de dingen zelf, los van het objectivisme

We gaan vooronderstellingen NIET uitschakelen:
Wl even vermijden, tussen haakjes plaatsen (einklammeren) om ze nadien eventueel terug toe te laten. o 1e Epoch
- Wil inzicht verwerven in hoe de wetenschap voortbouwt op meer fundamentele mogelijkheidsvoorwaarden.
- Wetenschappelijke ingesteldheid tussen haken zetten
- Halt houden en niet laten benvloeden door het objectivisme da we reeds hebben blootgelegd.
- We komen uit bij een natrliche einstellung:
Ervaring van muziek is belangrijker dan het botsen van de geluidstrillingen
o 2e Epoch
- Opnieuw halt houden want transcendentaal onderzoek is niet afgerond.
- Natuurlijke ingesteldheid uit te stellen
- Filosofie als strenge wetenschap voraussetzungslos: Volkomen ontdaan van alle vooronderstellingen
- Hiermee reduceren we de wereld: alles uitschakelen wat we als vooronderstelling blootleggen.
NIET gelijk aan de reductie die de wetenschap uitvoert.
- Fenomenologische reductie: de bedoeling om alle ongefundeerde aannames buiten spel te zetten en alles te reduceren tot de absolute basis
waardoor wij de dingen kunnen ervaren
Achterhalen hoe de dingen zich tonen (fenomeen)
Reductie = radicaal
OVERHOUDEN: minimale vaststelling, dat de fenomenen niets meer zijn dan dingen die zich aan het bewustzijn tonen
(niet dingen an sich)
Apodictische zekerheid: de zaken die overblijven zijn de dingen die we kunnen zien.

INTENTIONALITEIT
We kunnen de 2 epoch niet van elkaar los denken
geen fenomenen zonder bewustzijn
geen bewustzijn zonder fenomenen

Bewustzijn wordt primair gekenmerkt door een openheid op de dingen: intentionaliteit

Neemt de methode van Descartes aan om te onderzoeken maar verkrijgt een totaal ander resultaat.

Ontmaskert de naviteit van de vorige filosofen o contact tussen object en subject is geen probleem, maar een feit!
o Feit kan op geen enkele manier in twijfel getrokken worden o Wereld en bewustzijn al altijd op elkaar betrokken
nog voordat het bewustzijn zich afvraagt hoe het zich tot de wereld verhoudt

Probleem van de brug als pseudo - probleem ontmaskerd
kon ontstaan in een mentaliteit die volledig doordrongen was vh objectivisme

DE LEEFWERELD ALS (RE)CONSTRUCTIE
Wetenschappelijke rationaliteit= fenomenoloog, specifieke invulling van de oorspronkelijke intentionele relatie tussen bewustzijn en leefwereld

Wetenschap bouwt in beginselen en conclusies verder op de leefwereld
leefwereld = oorspronkelijker dan de wetenschap o Leefwereld gaat uit van het feit dat de dingen fenomeen zijn en dat bewustzijn bewustzijn van iets is
o Wereld ontstaat door interactie tussen bewustzijn en fenomenen
Leefwereld is reconstructie

Menselijk bewustzijn ( niet gelijk aan individuele subjectiviteit)= transcendentale subject o Datgene wat er moet zijn om op gelijk welke manier van menselijk bewustzijn te kunnen spreken
o Gaat om de formele structuren die een bewustzijn tot bewustzijn maken.

Opnieuw een objectivisme aanhangen: gaan ervanuit dat de obj werkelijkheid bestaat achter de rug vd intentionaliteit en de fenomenen o Geen zin om te vragen hoe de wereld eruit zou zien als wij hem niet zouden kennen, want in het antwoord zouden we moeten vals spelen.
o Op het moment dat we over de wereld denken en spreken => is hij al een fenomeen; en beschrijven we dus de wereld voor zover die aan ons bewustzijn verschijnt.

OBJECTIVITEIT
Er zijn verschillende werelden waarbinnen de fenomenen verschillende betekenissen hebben

Er speelt altijd een kader mee dat wij aan de waarneming opleggen; en waaraan het fenomeen zijn betekenis ontleent. => einstellung

Er zijn geen dinge buiten de gerichtheid van het bewustzijn

Hoe komt de objectiviteit tot stand?
o Directe lichamelijke ervaring
Alles wat we waarnemen is slechts een aspect (= abschattung), dat men ervaart vanuit een bepaald standpunt.
ervaring gekaderd binnen:
1. een inwendige horizon alle mogelijke standpunten die ik kan innemen tov een bepaald object
2. een uitwendige horizon alle mogelijke objecten die met het waargenomen object in relatie staan

een ding is synthese van Abschattungen naakte ervaring wordt gekaderd binnen een tijdshorizon o RETENTIE: ervaringen opslaan
houden ervaringen uit het heden en het verleden vast
we moeten niet telkens als een onbeschreven blad alle ervaringsgegevens opnieuw doen
o PROTENTIE: automatisch verwachtingen koesteren met betrekking tot ervaringen die zullen volgen

Directe lichamelijke ervaring levert ons in feite weinig info op vullen info aan op basis van de einstellung
daardoor bepaalde aspecten op voorgrond en achtergrond
=> ontstaan waarneming geheel

WE KUNNEN OOK COMMUNICEREN
We construeren onze leefwereld door een intersubjectieve synthese, die uitmondt in objectiviteit.

GEVOLG:
o Dingen kunnen niet op zich bestaan
o Waarneming gebonden aan info die men zelf invult

SPREEKT KANT TEGEN:
Absurd om over dingen op zich te spreken!!!
Voor zover men erover spreekt is het al niet meer op zich
onvermijdelijk een constructie die het bewustzijn zelf heeft gemaakt

Indien het echt op zich was dan kon men er niet over spreken
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 10.