Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Weg van voeding:
- Mondholte
- Farynx
- Oesophagus
- Gastro-oesophageale sphincter
- Gaster (ventriculus)
- Chymus
- Pylorus
- Intestinum
- Tenue (duodenum-jejunum-ileum)
- Caecum
- Colon
- Rectum
- Anus
Symptomen herkennen in een casus:
Braken = Emesis
- Contractie van maagspieren,middenrif en buikspieren
Haastig eten -> rekreceptor
Overgevoeligheid/giftig -> chemoreceptor
vinger in keel -> slokdarmreflex
Begin zwangerschap -> organogenese
Aambeien = Hemorroden
- Spataders in de wand van het rectum
- Proctoscopie: opsporing inwendige aambeien
- Scleroserende inspuiting of operatie
Verhoogde druk in hett rectum
Erfelijke aanleg
Overgewicht
Gebrek aan lichaamsbeweging
Vezelarm voedingspatroon
krampen = spasmen, buikpijn
- Oncontroleerbaar samentrekken van de darmen
Gastro-enteritis, darmobstructie, lucht in darmen
IBD: inflammatory bowl disease
Prikkelbare darm syndroom
Diarree - Grote hoeveelheid dunne, waterige ontlasting
- >3/dag waterig en zeer vloeibaar
- Verminderde opname vocht en mineralen
Versnelde darmpassage (colon) -> spanning/infectie
Bescherming -> voedselvergiftiging
obstipatie = Constipatie
- 3+ dagen geen ontlasting, stoelgang zit in colon
Psychologisch
Vezelarm voedingspatroon
Uitdroging
Ziekte (colorectaal carcinoom)
Geneesmiddelen
- 3 pijlers: vezels, beweging, vocht, juist defecatiegedrag
Chronische constipatie - Klachten 6 maanden geleden begonnen
- Klachten minimaal 3 maanden aanhouden
- Voldoen aan min. 2 van de Rome-III-criteria gedurende 3 maanden
Rome-III-criteria:
Persen gedurende de defecatie
Harde en keutelvormige ontlasting (voor 40-60% uit water bestaand in plaats van 75-80%);
Gevoel van incomplete evacuatie
Gevoel van rectale blokkade of obstructie
Manuele fecesverwijdering noodzakelijk
Minder dan 3 x per week ontlasting
Diarree zeldzaam aanwezig zonder gebruik van laxeermiddelen
Te weinig criteria om aan IBS te voldoen
Soorten diarree:
Acute diarree - 3 dagen tot max. 1 week
- Veel verlies water en elektrolyten
- Futloos, buikkrampen en koorts
Toxi-infectieus -> salmonella, rotavirus, giardia
Niet-infectieus -> fruitsap bij kinderen
Geneesmiddelen -> antibiotica
Psychisch -> stress
Chronische diarree - > 3 weken
- Handicap in maken sociale contacten/ dagelijks leven
Malabsorptiesyndroom, Crohn, DMT,
- Minder verlies water en elektrolyten
- Verterings en resorptie stoornissen
- Verlies aan voedingstoffen (deficinties)
Secretoire diarree - Verhoogde afgifte darmsappen door prikkeling darmen
Gastro-enteritis (bacterieel of viraal)
Laxantia
Vetzuren en galzouten worden niet geabsorbeerd
Osmotische diarree - Hoge osmolariteit in het darmlumen
- Aanzuiging van vocht in het darmlumen
Maldigestie
Malabsorptie
Zoetstoffen (sorbitol, mannitol)
Motorische diarre - Hypermobiliteit van de darm
- Secundair aan osmotische/ secretoire diarree
Gistings
Diarree - Frequente volumineuze, lichte gekleurde stoelgang met zure geur
Te veel koolhydraten -> bacterile omzetting naar zuur
- Lactose beperking
Rottings diarree - Frequente, dunne, donker met geur van rotte eieren
Slechte eiwitvertering -> bacterile omzetting naar ammoniak
- Medicamenteuze behandeling
Vetdiarree = steatorroe
- Volumineuze, dikke brij met glanzend witte kleur, geur
- Sporen moeilijk te verwijderen
Abnormale hoeveelheid vet in ontlasting met verlies vitaminen en mineralen
- vetbeperking
Pathologin:
Aandoeningen van de mond
Stomatitis = ontsteking van de mondslijmvliezen
Oorzaak - bacterie -> streptokokken
- virus -> herpesvirus,
koortsblaas: stress
- schimmel -> candida albicans
Symptomen - roodheid
- zwelling
- aften
- bloeding
- necrose
viraal:
- kleine blaasjes
- grote pijnlijke zweren
candida albicans:
- in kleine hoeveelheid aanwezig
- verminderde weerstand
- ongecontroleerde groei (spruw/orale candidiasis)
- witgele afschraapbare plekken
- pijn achter borstbeen bij slikken
Behandeling - Bacteriel -> antibiotica
- Viraal -> na 2 weken trekt virus weg in zenuwknopen
- Candida albicans -> antimycotica, symptomatisch
Aandoeningen van de slokdarm
Dysfagie = moeite om voedsel van mond naar maag te verplaatsen
risicofactoren - Neuromusculaire aandoeningen (parkinson)
- (Niet)aangeboren hersenletsel (cva/cerebrale parese)
- Geriatrische patinten
- Tumor in hoofd,halsgebied of slokdarm
- Gentubeerd of bestraling in hoofd/halsgebied
Symptomen - Xerostomie -> droge mond
- Dysfagie -> pijn bij slikken
- Globusgevoel
- Vermagering, voedselweigering, hoesten voor/na slikken, kwijlen
Behandeling - Logopedische behandeling
- Consistentie wijziging
Oesophagusvarices = slokdarmspataderen
Oorzaak 1. Levercirrose
2. Belemmering bloedstroom door lever
3. Hypertensie in aderen van maag,darm,milt,pancreas en onderste deel oesophagus
4. Ontwikkeling varices
Opsporing - Endoscopie
Behandeling - Bloeding -> hospitalisatie
- Bloeddrukverlagende medicatie
- Operatieve ingreep
- Preventie
Oesofagitis = ontsteking van de slokdarm
Oorzaak - retrosternale zuurbranden
- reflux tast epitheel aan, ontsteekt
Symptomen - pijn na de maaltijd of bij liggende houding
Behandeling - protonpompinhibitoren
- antacida, H2-receptorantagonist
- preventie (kleine porties, vermijden alcohol)
Gastro-oesofeale reflux -GERD=terugvloei zure maaginhoud naar slokdarm
Oorzaak - disfunctie oesofagale sfincter
- hernia diafragmatica (middenrifbreuk)
- zwangerschap
- obesitas
- medicatie
Behandeling - diagnose door endoscopie
- conservatief: medicatie
- voeding
- hoofduiteinde bed verhogen
Hernia diafragmatica = uitstulping van oesophagus
Oorzaak - breuk in spierwand/lichaamsopening (middenrifbreuk)
- verhoogde abdominale druk (obesitas)
Symptomen - indigestie
- pyrosis door zuurbranden
- gastro-oesopheagale reflux
Diagnose - slikfoto -> rontgenfoto
- oesofago-gastro-duodenoscopie
Behandeling - vermindering klachten
- dieet -> vermijd alcohol en vetrijke voeding, kleine porties
- medicatie
- operatie
Aandoeningen van de maag
gastritis = ontsteking van maagslijmvlies
risicofactoren - gepaard met hematemesis (bloed braken)
- hoge leeftijd (maagslijmvlies verdund)
- alcool, nicotine, cocane
- toegenome productie van maagzuur door stress
Acute gastritis - infectie of prikkelende stof
- alcohol -> stimuleert maagzuur productie
- wegnemen vd oorzaak
- verminderen zuurproductie
Chronische atrofische gastritis - degeneratieve aandoening
- atrofie -> minder IF en HCL
- antistoffen tegen lichaamseigencellen
- symptoomloos/ asymptomatisch
- behandeling afhankelijk van oorzaak
Maagulcus = peptische zweer
soorten - maagzweer -> ulcus ventriculi
- zweer twaalfvingerige darm -> ulcus duodeni
oorzaak - infectie helicobacter pylori
- NSAIDs en acetylsalisylzuur
- Overmatige maagzuur productie
- Stress
- Pepsine
- Maag-darmsappen
complicaties - Gastro-intestinale bloeding
- Hematemesis
- Melena
- Peritonitis -> buikvliesontsteking
- Obstructie maag-darmkanaal
- Stenose
- Passagestoornissen
Behandeling - Genezing maagzweer
- Preventie complicaties
- Preventie recicieven
Gastro-enteritis= ontsteking van maag en/of darmen
klachten - Beperkte eetlust
- Misselijkheid
- Diarree
- braken
oorzaak - meestal onbekend
- bacterieel of viraal
- chemische toxine
- lactose-intollerantie/ voedselallergie
behandeling - vocht aanvullen
- zout aanvullen
- spasmolytica
varianten - reizigersdiarree
- HUS -> hemolytisch-uremisch syndroom
- salmonella
Aandoeningen van de darmen
appendicitis = acute ontsteking van de appendix
Verloop - opstapeling stoelgang
- afsluiting van de holte
- E.coli
- infectie
Gevolgen - appendix rood en gezwollen, ontstekingsexsudaat
- misselijk, braken, koorts, hoog aantal witte bloedcel
- opgetrokken rechter been verminderd pijn
- gangreen
- perforatie
Behandeling - appendectomie
- soms enkel antibiotica
malabsorptiesyndroom = verminderde absorptie van micro/macro nutrinten in dunne darm en colon
Oorzaak - primair -> afwijkend darmslijmvlies
- secundair -> onvoldoende lipase en gal
Symptomen - steatorroe
- gewichtsverlies -> ondervoeding
- gestoorde bloedstolling -> vit K tekort
Behandeling - aangepast dieet
- supplementen
Coeliakie = glutenintolerantie
gluten - eiwit aanwezig in granen
Etiologie - immunologische reactie met inflammatie ter hoogte ven de darm
Inflammatie mucosa - atrofie mucosa
- chronische diarree
- buikkrampen
- ondervoeding
Oorzaak - erfelijke factor
Diagnose - klinisch beeld
- bloedonderzoek
- genetisch onderzoek
- biopt van dunne darm
Behandeling - glutenvrij dieet
diverticulitis = ontsteking van divertikels door aanwezigheid van feces/bacterin
Symptomen - krampen in linker onderbuik
- koorts
- diarree
Diagnose - obv anamnese
- lichamelijk onderzoek
- aanvullende onderzoeken
Complicaties - vernauwing
- obstructie
- abces
- perforatie
Behandeling - operatie
- preventie
- gezonde, vezelrijke voeding
- voldoende beweging
Ziekte van Crohn = chronische ontsteking van de darmen door auto-immuunziekte waarvan oorzaak onbekend is (plaatselijk)
Verloop - exacerbatie periode
- remissie periode
Symptomen - verdikking van darmwand
- stenose en obstructie
- bloederige diarree, melena
lijkt op appendicitis
- rechter onderbuik is gevoelig
- pijnlijke massa gevoeld worden
- anorexie
- gewrichtsklachten
Diagnose - bloedonderzoek
- coloscopie
- bariumcontrastonderzoek
- ct-scan
Behandeling - medicatie
- stoma
Colitis ulcerosa = uitgebreide zweren in (uiteinde) darmwand
Oorzaak - onbekend
auto-immuun
E.Coli
Stress
voedselovergevoeligheid
Verloop - exacerbatieperiode
- remissie periode
Symptomen - atrofie van darmwand
- diarree met bloed en slijmen
- buikkrampen in onderbuik
- anemie -> chronisch bloedverlies
- verhoogd risico op dikke darmkanker
Diagnose - biopsie -> colo of sigmodoscopie
- ct en mri-onderzoek
Behandeling - medicatie
- eventueel dieet
- vermijden stress
- gezonde levenstijl
- colectomie
- colostomie -> stoma
Darmobstructie-ileus= onderbreking inhoud darmstelsel door obstructie
Mechanische ileus - tumor
- hernia abdominalis, umbilicalis, inguilais
- volvulus -> draaiing darm
- adhesies -> darmverklevingen
- invaginatie
Dynamische ileus - paralytische ileus -> post-operatief
- spastische ileus -> door verkramping
Symptomen - misselijk
- braken
- opgezette, pijnlijke buik
- afwezigheid defecatie
- beetje waterige ontlasting
PDS-prikkelbaredarmsyndroom = spastische colon = IBS
Ontstaan - spychosomatische aandoening
- verergert bij stress
Symptomen - diarree
- obstipatie
- buikpijn
- xinderigheid
- opgeblazen gevoel
- geen weefselschade
- gestoorde motoriek
- gestoorde peristaltiek
Oorzaak - spierspasmen
Behandeling - FODMAP-dieet
Dysenterie = infectieziekte met acute ontsteking van colon (zelden in BE)
Oorzaak - Slechte sanitaire voorzieningen
- Bacterie, parasiet, micro-organisme
- Amoebedysenterie
Entamoebe hystolytica
Voedsel/water besmet met feces
- Shigellose
Shigella bacterin
Symptomen - Diarree met bloed en slijm
- Hevige buikkrampen
Short bowel syndroom= minder dan 2m dunne darm
Symptomen - Vermindrde opname van voedingstoffen
- Verlies van vocht en elektrolyten
- Malabsorptie
Gevolgen - Gewichtsverlies
- Vermoeidheid
- Steatorroe
- Oesteoporose
- Anemie
- Nachtblindheid
- huidbloedingen
Complicatie - darmfalen
- darminsufficintie
Darmrestricties - jejuno -colische anastomose
- jejuno -ileale anastomose
- jejunostoma
Aandoeningen van de lever
Icterus -geelzucht = symptoom van leveraandoening
Ontstaan - bilirubine ontstaat door afbraak hemoglobine
- bilirubine hoopt op in bloed
- icterus
- geelkleuring huid,oogwit en ander weefsel
Oorzaak - prehepatisch -> hemolytische anemie
- hepatisch -> cirrose of hepatitis
- posthepatisch -> obstructiegalwegen
Symptomen - ontkleuring stoelgang
- donkere urine
- vetmalabsorptie
- vit K tekort -> bloedingen
Hepatitis= diffuse ontsteking lever
Oorzaak - virus
- overmatig alcohol gebruik
- medicatie
- non-alcoholische leververvetting
- auto-immuun
- hemochromatose
Virale hepatitis - HEPATITIS A
Enterovirussen -> verontreinigd water
Minst erge vorm
Incubatietijd: 2-6weken
Gebrek aan eetlust
Misselijk, buikpijn, braken, lichte koorts
Icterus, donkere urine
- HEPATITIS B
Vaker voorkomen
Incubatietijd: 4weken - 6maanden
Contaminatie via bloed, soa, naalden
Symptomen idam hep. A
Fulminante hepatitis -> delier ->coma ->sterfte
In gezondheidzorg recht op vaccinatie
- HEPATITIS C
Tot 1992 bloedtransfusie
Via bloed, soa, naalden
Asymptomatisch, gelijkt op A en B
Chronische aandoening, behandelbaar
levertransplantatie
Chronische hepatitis - duurt minstens 6 maanden
- overmatig alcohol gebruik
- medicatie
- virussen
- auto-immuunreactie
- DMT
- Leververvetting door overgewicht
- Milde symptomen
leversteatose = leververvetting
Etiologie - Verstoring vetstofwisseling
- Gestoorde leverfunctie, hepatocyten slaan vet op
Oorzaak - Chronisch alcohol gebruik
- Oxidatie en stress
- Ondervoeding
- Medicatie
- Complicatie chronische damontsteking
- Overgeewicht
- Insuline resistentie -> DMT2
- METS
Complicatie - Hepatitis-> leverfibrose -> levercirrose -> leverfalen
Door alcohol - Niet correct functioneren
- Afbraak alcohol voorang op toxinen
- Alcohol omgezet in aceetaldehyde -> azijnzuur
- Ophoping water, eiwitten en vet in cellen
- Hertseld zich bij stoppen van alcohol
Door insulineresistentie - Levercellen nemen meer vrije vetzuren op en zet om naar TG
- Levercellen breken minder TG af
- Behandleing: Gewichtsverlies van 5-10jaar
Levercirrose = necrosevorming, bindweefselvorming, onomkeerbaar
Oorzaak - Alcohol
- Chronische hepatitis
- Chronische ontsteking galwegen
- NASH -> Niet-alc steatohepatitis
Pathogenese - Actief weefsel vervangen door bindweefsel =fibrose (omkeerbaar)
- Bindweefsel neemt toe in volume en verhard = levercirrose
Symptomen - Vermoeidheid
- Gebrek aan eetlust -> vermagering
- Misselijk en braken
- Obstructie galwegen -> icterus
- Palmair erytheem
- Spieratrofie
Gevolgen - Icterus
- Feminisering
- Hepatische encefalopathie
- Portale hypertensie
- Oedeemvorming
- Stollingstoornis
- leverfalen
Behandeling - Levertransplantatie
- Verdere schade voorkomen
Hepatische encefalopathie = dysfuntie lever
Verloop - Geen afbraak toxinen en ammoniak
- Ophoping bloed
- Aantasting hersenen
gevolgen - Neurologische stoornissen
- Abnormale slaprigheid
- Verwardheid
- Desorintatie
- Flapping tremor
- Hepatische coma
feminisering = vervrouwelijking
Symptomen - Geen inactivatie oestrogeen bij levercirrose
- Vrouwelijk beharingspatroon
- Atrofie testikels
- Bij vrouwen: amenorroe (uitblijven regels)
Gynaecomastie - Borstvorming bij mannen
Portale hypertensie= verhoogde bloeddruk in poortader
Verloop - Meer verlittekening
- Dichtdrukken van bloedvat en galgang in lever
- Belemmering bloedstroom in portale venen
- Verhoogde bloeddruk poortader
gevolgen - Verwijde venen in buikgebied
- Vergrote mild, pancreas en maag
- Ascites en oedeem
Ascites= oedeem
Verloop - Zwelling van weefsel door vochtophoping in interstitile ruimte door hypoalbuminemie
Leverfalen= necrose van levercellen en leverinsufficintie
Oorzaak - Chronische levercirrose
- Acute virale hepatitis, intoxicatie
Behandleing - Levertransplantatie als toestand levensbedreigend is
Alcoholic fatty liver diseasee= schade door alcoholmisbruik
Wat - Leverschade door alcoholmisbruik
NAFLD non alcoholic fatty liver disease= niet alcoholische leveraandoeningen met leververvetting en ontsteking
Oorzaak - Overgewicht
- Insulineresistentie
- DMT2
- Hyperlipidemie
- METS
Gevolg - Levercirrose
- leverkanker
MAFLD= metabolic dysfunction-associated fatty liver disease -> nieuwe naam NAFLD
Prevalentie - 1 op 4 volwassenen
Diagnose - Hepatische steatose
- Aanwezigheid 1 vd 3 criteria: overgewicht, DMT2, metabole ontregeling
- Aanwezigheid min 2 risicofactoren voor METS
Aandoeningen van de galblaas
galstenen = neerslag van galbestanddelen
Risicofactoren - Erfelijke aanleg
- Obesitas
- Vrouwen met hogere leeftijd
Behandeling - Cholecstectomie
- ERCP om stenen in hoofdgalgang verwijderen
- Medicatie voor kleine stenen
Cholecystitis = ontsteking galblaas daar cholelithiasis
Symptomen - Pijn rechter hypochondrium met uitstraling
- Koorts, misselijk, braken
- Klachten na vette maaltijd
- Perforatie
- Ophoping zorgt voor necrose en biliaire cirrose
Aandoeningen van de pancreas
pancreatitis = pijnlijke ontsteking van de pancreas
acute pancreatitis
Oorzaak - Obstructie door galstenen
- Alcoholgebruik
- Medicatie, traume, auto-immuun, virusinfectie
Symptomen - Hevige pijn in bovenbuik
- Straalt uit naar rug
- Verergerd door diep inademen
- Neemt af bij vooroverbuigen
- Misselijkheid en braken
Verloop - Ontsteking
- Activatie pancreasenzymen die eigen weefsel afbreken
- Ontsteking bloedvaten en weefsel rond de pancreas
- Oedeem en vochtverlies in buikholte
- Necrose met risico op bacterile infectie
- Sepsis en orgaanfalen
Diagnose - +2 factoren:
Acute pijn in bovenbuik
#amylase of lipase in bloed is 3x te veel
Aanwijzing bij beeldvormend onderzoek
Complicatie - Necrotiserende pancreatitis
- Schock
- Sepsis
- Icterus
- Orgaanfalaen
Behandeling - Ziekenhuisopname
- Intraveneuze toediening
- Pijnbestrijding
- Enterale voeding
- Wegnemen van oorzaak
pancreatitis = pijnlijke ontsteking van de pancreas
Chronische pancreatitis
Oorzaak - Langdurig alcohol gebruik
- Roken
- Man
- Obstructie ductus pancreaticus
- Auto-immuunziekten
- Genetische aandoening
Symptomen - Minder heftig
- Vaak zonder klachten
- Continue pijn in bovenbuik, erger na eten
- Later stadium: malabsorptie
Verloop - Fibrosering
- Vernauwing van ductus pancreaticus
- Pijn
Diagnose - Bloedonderzoek vaak niet afwijkend
- Echografie, ct, mri
Behandeling - Pijnbestrijding
- Wegnemen oorzaak
- Stoppen met alcohol en roken
- Suppletie met pancreasenzymen
Complicatie - Pancreasinsufficintie bij 80% niet functioneel weefsel
- Verlies endocriene functie -> pancratogene diabetes (DMT3)
- Risico op pancreascarcinoom
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 20.
Ask a study question and we will try to answer it as best we can.
Ask a questionAsk a study question and we will try to answer it as best we can.
Ask a question