Studybot answer

Question asked by: saarroekeloos - 2 years ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: INLEIDING
Criminaliteitspreventie: definitie:
Alle maatregelen van burgers, particuliere instellingen en van de overheid, voor zover deze buiten de strafrechtspleging in enge zin liggen en die erop gericht zijn gedragingen die volgens de wet strafbaar zijn te voorkomen (Van Dijk & De Waard, 1991)
o Er wordt ingegrepen alvorens delict is gepleegd
o Het gaat om interventies die zich buiten de sfeer van strafrechtsbedeling bevinden
Maar straffen hebben ook preventieve doelstellingen: vooral proactieve en preventieve logica
Toenemende aandacht voor preventie vanaf jaren 80
o Zoveel mogelijk schade beperken, harm reduction
o Bevorderd door opkomst van integraal veiligheidsbeleid, risicojustitie en public-private policing model

Criminaliteitspreventie: internationaal:
VN Commission on Crime Prevention and Criminal Justice (opgericht in 1992) geeft algemene richtlijnen om het gebruik van preventieve maatregelen te stimuleren in alle lidstaten van de Verenigde Naties
o VN Office on Drugs and Crime is de uitvoerende instelling
Geeft concreet advies aan landen die bepaalde programmas willen otnwikkelen
Gaat niet alleen op preventie van criminaliteit, men wil ook potentile schade voorkomen inclusief de angst beperken
VN Guidelines for the Prevention of Crime (2002): bredere definitie
o "Crime prevention comprises strategies and measures that seek to reduce the risk of crimes occurring, and their potential harmful effects on individuals and society, including fear of crime, by intervening to influence their multiple causes
Hier word de strafrechtsbedeling niet uitgesloten, strafrechtelijke maatregelen hebben ook een preventieve functie
European Crime Prevention Network in 2001 opgericht om goede praktijkvoorbeelden te delen
o = brengt vooral beleidsmakers samen om ervaringen te delen en richtlijnen te ontwikkelen zodat elke lidstaat of stad of whatever van elkaar kan leren
o Elk jaar European Crime Prevention Award aan 1 of 2 projecten die als effectief worden beschouwd

Criminaliteitspreventie: nationaal:
Criminaliteitspreventiebeleid start begin jaren 90
o Preventiecontracten met steden + oprichting Vaste Secretariaat voor het Preventiebeleid in 1993
Algemene Directie Veiligheid en Preventie (BiZa) cordineert en stimuleert preventie in het kader van veiligheidsbeleid
o Missie: preventieve aanpak van criminaliteit en bevorderen van veiligheidsgevoel (zie volgende slide)
Preventiebeleid is niet gecentraliseerd
o FOD Binnenlandse Zaken, POD (= programmatorische federale overheid) Maatschappelijke Integratie, gewesten, politie, steden/gemeenten, particulieren en bedrijven betrokken

Preventie nauw verbonden met integraal veiligheidsbeleid:
Men ziet preventie bij al deze ketens van het veiligheidsbeleid:
o Proactie: het wegnemen van structurele oorzaken
o Preventie zelf: het voorkomen van directe oorzaken en het beperken van gevolgen van eventueel optredende inbreuken
o (Preparatie: de daadwerkelijke voorbereiding op het
bestrijden van de inbreuken)
o Nazorg: maatregelen om tot een normale toestand
terug te keren, bovenal tertiaire preventie (= gericht op mensen, daders of slachtoffers, die al ervaring hebben gehad met criminaliteit)

SOORTEN PREVENTIE
Criminologische theorien en hun visie op preventie:
Klassieke strafrecht: afschrikking
Gelegenheidstheorien (rationele keuze en routine activiteiten): gelegenheid beperken
Labeling: afschaffing/reductie van strafrechtspleging-> zo weinig mogelijk mensen bestempelen, zo weinig mogelijk labels van criminelen opplakken, zelfs beter straffen helemaal af te straffen
Controletheorien: legt nadruk op opvoeding, goede relatie met ouders is van fundamenteel belang
Wikstroms Situationele Actie Theorie (=gentegreerde theorie, trekt meerdere elementen samen): opvoeding, ontwenning (-> voorkomen dat criminaliteit een gewoonte wordt), controles (=formele controles, controles in de omgeving)
Hedendaags bio-psycho positivisme: opvoeding, behandeling, rehabilitatie
Socio positivisme (bv. strain/ecologische theorien): macro-interventies, bv. achterstandsbeleid en bevordering sociale cohesie
Oud biologisch positivisme: opsluiting van geboren misdadigers
Heel belangrijk, examenvraag over kunnen verwachten

Soorten preventie:
Drie soorten preventie, naar analogie met preventieve geneeskunde (in geneeskunde wordt er ook zo een onderscheid gemaakt)
o Primaire of universele preventie: heeft vooral te maken met het algemene voorkomen van criminaliteit, het doel is de gehele bevolking
o Secundaire of selectieve preventie: betrekking op risicogroepen of -buurten
o Tertiaire of gendiceerde preventie: betrekking op mensen of plekken die al ervaring hebben met criminaliteit, daders/slachtoffers
Drie mogelijke targets (=doel of aard van de maatregel):
o (Potentile) daders: dadergericht
o Criminogene situatie: situationeel (= omgevingsgericht)
o (Potentile) slachtoffers: slachtoffergericht
Negen soorten criminaliteitspreventie

=> 9 versch vormen criminaliteitspreventie
Voorbeelden niet vanbuiten kennen, vraag verwachten met een beschrijving van 1 of meerdere programmas in preventieve maatregelen, wij zouden moeten identificeren wat voor type preventie die maatregel is

Dadergerichte preventie:
Primair:
o Opvoeding: doel= ontwikkelen van gewetensfunctie en zelfcontrole
o Onderwijs
o Voorlichting, sensibiliseringcampagne: mensen stimuleren om op een juiste manier met bijvoorbeeld alcohol en drugs om te gaan
o Achterstandsbeleid: wegwerken van maatschappelijke achterstanden
o Voorbeeld: campagnes over alcohol- of druggebruik
Secundair:
o Focus op specifieke groepen die risico lopen om in criminaliteit te belanden (bv. risicojongeren: omdat ze in bepaalde buurten leven, zogezegd veel achterstand)
o Voorbeelden: straathoekwerk en speelpleinwerking
Tertiair:
o Interventies gericht op specifieke daders (bv. gedetineerden of jeugddelinquenten: recidiven voorkomen of bij jeugddelinquenten ervoor zorgen dat ze geen criminele carrire starten)
o Voorbeelden: reclasseringswerk en behandelingsprogrammas

Voorbeelden primaire dadergerichte preventie:

War on poverty:
Toen werd een programme gelanceerd geinspireerd door theorie van merton om ied de kans te geven de doelen van de american dream te bereiken

Voorbeelden secundaire dadergerichte preventie:
FEFA van Anderlechtse preventiedienst
Risicojongeren krijgen kans om in truitje van RSC Anderlecht aan voetbalcompetitie deel te nemen
Project vertrekt uit vaststelling dat risicojongeren geen goede voorbeelden hebben in hun leven, ze gaan dan samen met hun mentor dingen doen of de mentoren geven hen raad, op die manier zouden ze de verleidingen van criminaliteit kunnen weerstaan
o Voorwaarde is dat ze hun best doen op school
o FEFA helpt hen daarbij door huiswerkbegeleiding te organiseren
Mentorproject Goal Amsterdam
Jaar lang coachen mentoren risicojongeren n op n tijdens wekelijkse ontmoetingen
o Ze werken samen aan vinden van werk of opleiding, opbouwen van betere band met ouders en weerstaan van verleidingen van criminaliteit
Sinds 2004 hebben bijna 4000 jongeren deelgenomen aan project

Voorbeelden tertiaire dadergerichte preventie:
Gaat over behandelingsprogrammas voor daders
o In gevangenissen of elders
Vaak too little too late>> slechte reputatie: kost veel geld en komt vaak te laat, als criminele carrire al begonnen is en ze hebben bvb veel succes gehaald uit de drugshandel is het moeilijk hen zomaar te laten stoppen
o Sinds Martisons What works? (1974)
MAAR: gecordineerde interventies op maat kunnen doeltreffend zijn
o Bv. Veiligheidshuizen in Nederland: inrichtingen waar mensen van parket, gevangenissen, hulpverleners, samen komen en zij ontwikkelen op maat van elk betrokken individu een hulppakket-> hun manier van werken is heel succesvol-> risicojongeren al vroeg gedentificeerd en opgevolgd met de veiligheidshuizen, dit model is in laatste jaren ook in Belgi gemporteerd
Situationele preventie:
Primair
o Betrekking op universele toepassing van elementaire preventiemaatregelen
o Voorbeeld: wetgeving omtrent stuurslot
Secundair
o Focus op wijken/doelgroepen met verhoogde risicos
o Voorbeeld: Oprichting Whatsapp-buurtpreventiegroep in risico-buurt/gemeente
Tertiaire
o Focus op hot spots van criminaliteit
o Voorbeelden: verlichting en cameras in straten/buurten met veel criminaliteit

Verschillende soorten situationele preventiemaatregelen:
Techno-preventie: technische middelen die criminaliteit belemmeren
Environmental design: van kleine veranderingen in bestaande structuren tot ontwerpen van nieuwe buurten
o Bv. gated communities: gesloten buurten: woonwijken waarvan alle in en uitgangen afgesloten zijn, vooral populair in VS waar er grote kloof is tussen armen en rijken
Socio-preventie: aanmoedigen van informele sociale controle
Particuliere beveiliging en functioneel toezicht: beroep op private beveiliging-> grote shoppingcenters-> nauwe samenwerking politie en private beveiliging
o vb. treinconducteurs staan daar om te checken of je een ticket hebt betaald of niet maar tegelijkertijd kunnen ze dus ook criminaliteit voorkomen
Politile focus op hot spots

Hot spots en Hot spots Beleid:
Stadscriminaliteit geconcentreerd op weinige plaatsen: hot spots (Sherman 1989)
o 50% criminaliteit op 4% van de microplaatsen (Weisburd et al., 2016)
Interventies op hot spots hebben potentieel om veel criminaliteit te voorkomen
o Displacement, MAAR OOK diffusion of benefits
o Toenemende kritiek in VS voor raciale bias: het is vaak gericht op heel harde buurten waar vooral leden van etnische minderheden wonen dus mensen praten van raciale bias
o Nog effectief bij uitbreiding? Het gaat om experimenten: zijn deze interventies nog effectief als men tegelijkertijd alle hotspots van de stad zou willen aanpakken? Zou dit mogelijk zijn met alleen politiekracht te versterken daar of politie wegnemen uit gewone buurten

Andere situationele preventiemaatregelen ook doeltreffend :
Autodiefstal, joyriding, en woninginbraak zijn misdrijven waarop situationele preventie grootste impact heeft gehad voor de daling van criminaliteit
o Vgl. responsieve beveiliging Van Dijk (2011)

maar, je kan er ook mee overdrijven!:
Preventieve effect van deze interventies is te betwijfelen, ze hebben effect op onze privacy, er is een soort van toestand dat er overal een soort van big brother is watching us ontstaat, we zouden ook aan de immaterile kosten moeten denken voor wat onze vrijheid en privacy betreft
Vb. Volgens schattingen meer dan n miljoen cameras in Londen, alhoewel hun effectiviteit niet bewezen is

Slachtoffergerichte preventie:
Primair
o Veranderen van attitudes en gedragingen van burgers d.m.v. voorlichting
o Voorbeeld: folders en brochures over beveiligen van woning
Secundair
o Focus op specifieke groepen die risico lopen om slachtoffer te worden
o Voorbeeld: instructies geven aan bejaarden
Tertiair
o Voorlichting aan slachtoffers om herhaalde victimisering te voorkomen
o Voorbeeld: nazorg van slachtoffers door de politie
o Voorbeeld: gezin maakt melding van inbraak: bepaalde mensen zijn herhaaldelijk slachtoffer van criminaliteit, politie zal zeggen dat ze hun huis beter zullen moeten beschermen

Voorbeelden primaire en secundaire slachtoffergerichte preventie:
mediacampagne om gauwdiefstallen tegen te gaan
Spel ontwikkeld door enkele gemeenten om laaggeletterden en senioren bewuster te maken van de gevaren die zij op internet lopen, de ontwikkelaars dachten dat deze mensen zich beter zouden voelen bij een ouderwets spel ipv alleen instructies online
ONDERZOEK ROND PREVENTIE
Consensus dat voorkomen beter is dan genezen :

maar welke interventies werken?:

Interventies evalueren: welke werken en welke niet

Verwetenschappelijking van criminaliteitspreventie:
Trend naar Knowledge-based of evidence-based criminaliteitspreventie
o What Works, What Doesnt and Whats Promising (Sherman et al., 1998): eerste evaluatie
o Campbell Collaboration on Crime and Justice: systematische reviews
o Vanaf 2000 boom experimentele criminologie met Randomized Control Trials (RCTs= gerandomiseerde gecontroleerde studies, komt vanuit de geneeskunde, word gebruikt om nieuwe medicijnen te toetsen, steekproef word verdeeld in interventiegroep en controlegroep, men ziet of mensen zijn genezen of niet)

Bevindingen van het evaluatieonderzoek:
Secundaire en tertiaire situationele preventie meest succesvol op korte termijn
o Maar wel ook verplaatsing, inperking vrijheden en racistische bias
Vele vormen van slachtoffergerichte preventie ook effectief
(Micro-)Dadergerichte preventie vaak minder succesvol
o Moeilijker te beoordelen met kwantitatieve methoden
o Vaak too little, too late
o Duurder dan andere interventies
o Kunnen ook succesvol zijn, op voorwaarde dat ze langdurig en goed gecordineerd zijn

Maar ook kritiek op experimentele criminologie:
Kritieken:
o Systematische onderschatting van bewijs van kwalitatieve aard
o Focus op gemiddelde behandelingseffect en verwaarlozing van contextuele variatie
o Black box-probleem: RCTs zeggen wel wat werkt, maar niet waarom iets werkt
o Enkel geschikt voor specifieke interventies: niet toepasbar op het gehele veiligheidsbeleid of macro-interventies, alhoewel deze volgens sommige (bv. Braithwaite, 2022) het meest waardevol zijn
Realistische evaluatie (Pawson & Tilley, 81997) is partiele
oplossing
o What works >> what works for whom, how, and in what
circumstances?
Kwalitatieve aanpak is nodig om een antwoord hierop te geven
Andere (bv. Nagin & Sampson, 2019) pleiten voor counterfactuals: heeft te maken met andere werelds die men verzint adhv eigene verbeelding vb. wat zou er gebeuren als men cannabis zou legaliseren (moeilijk om experiment te maken, soms moet men zich proberen voor te stellen wat er zou gebeuren als een bepaalde wetgeving veranderd, OP VOORHAND doen zonder effectief een experiment te doen)
CONCLUSIE

Grote expansie van criminaliteitspreventie vanaf jaren 80
o Gedreven door opkomst van veiligheidsbeleid/risicojustitie/public-private policing model
Negen soorten van preventie
o Primaire + secundaire + tertiaire
o Dadergericht + situationeel + slachtoffergericht
Verwetenschappelijking van criminaliteitspreventie
o Meestaal klemtoon op kwantitatieve methoden en zelf RCT, maar ook realistische evaluatie
o Situationele en slachtoffergerichte preventie lijken vaak de meest succesvol te zijn maar dadergerichte preventie kan het ook zijn en blijft belangrijk maatschappelijk doel
HERSTELRECHT (POWERPOINT BEKIJKEN)
INLEIDING: OORSPRONG, DEFINITIES EN PRINCIPES
De oorsprong van het herstelrecht (restorative justice, RJ of HR):
Twee soorten evoluties hebben vanaf jaren 1980 ontstaan van HR bevorderd
1. Maatschappelijke evoluties
Structurele differentiatie (= deze uitte zich in verschijnselen als toenemende arbeidsverdeling en verzelfstandiging van maatschappelijke subsystemen zoals het onderwijs, tewerkstelling, justitie) en culturele differentiatie (= die zich toonde in een seculariseringsproces en een pluralisering van waarden, normen en overtuigingen)
Van verzorgingsstaat naar participatiestaat, met nadruk op individuele verantwoordelijkheid: in dit proces kwamen individuen steeds meer op zichzelf te staan en werden ze meer en meer hun eigen maatstaf, tegelijk bleef dit autonome individu afhankelijk van grotere eenheden, maar dan op een anonieme en abstracte wijze
Groeiende aandacht voor slachtoffers
2. Evoluties in de strafrechtsbedeling
Erkenning van beperkingen en schade van straffen
Uitbreiding van straffenarsenaal met nadruk op consensuele elementen in het strafrecht
Eerste experimenten in de jaren 1970-80 in Canada en Nieuw-Zeeland
Belgi koploper in Europa vanaf begin jaren 90

Wat is herstelrecht?:
Overkoepelende term voor enkele herstelgerichte methodieken
Maar mr dan techniek van conflictoplossing, het gaat ook om een visie:
o Herdefinitie van het misdrijf binnen een responsabiliseringsbenadering: misdrijf niet alleen zien als overtreding van regels maar een misdrijf ook zien als een gebeurtenis die zich plaats vinden tss mensen die zichtbare gevolgen heeft voor hen, ipv alleen aan te duiden wie de schuld heeft probeert men hier de daders en slachtoffer aanmoedigen een oplossing te vinden die voor beide partijen goed is
o Antwoord op misdrijf in de sfeer van probleemoplossing, niet meer in de straf
Geen consensusdefinitie
o Drie principes (zie volgende slide)
o Voor sommigen deel van de strafrechtsbedeling, voor anderen een alternatief
o Voor de dader of voor de slachtoffers?

Drie principes, maar geen consensus over hun rankschikking:

Daders en slachtoffers samen brengen, schade herstellen, verandering betrokken partijen door middel van deze ontmoetingen
Meeste experten gaan akkoord at deze principes belangrijk zijn maar geen consensus over de volgorde

Definities van HR weerspiegelen verschillende klemtonen:
Tony Marshall (1999):
Restorative justice is a process whereby parties with a stake in a specific offence resolve collectively how to deal with the aftermath of the offence and its implications for the future.
Lode Walgrave en Gordon Bazemore (1999):
Restorative justice is every action that is primarily oriented toward doing justice by repairing the harm that has been caused by a crime.
o Herstelrecht is elke actie de erop gericht is recht te doen door het herstel van de schade die is veroorzaakt door het misdrijf, hier gaat het vooral om het herstel van de schade, proces minder belangrijk

Strafrecht vs. Herstelrecht:

HOOFDMODELLEN EN DE NATIONALE TOEPASSING DAARVAN
Drie hoofdmodellen in HR:
1) Slachtoffer-daderbemiddeling
Eerste experimenten uitgevoerd vanaf 1974 in Canada
2) Family group conference (of herstelgericht groepsoverleg, Hergo= afkorting)
Slachtoffer + dader + referentiepersonen langs beide kanten + (vaak) vertegenwoordiger van politie/justitie + facilitator
Eerste experimenten uitgevoerd in Nieuw Zeeland in de jaren 1980
Veelal gebruikt bij jongere daders
3) Sentencing circle
Slachtoffer + dader + strafrechtelijke actoren + lokale gemeenschap

Overeenkomsten en verschillen tussen Europese landen:
Slachtoffer-daderbemiddeling is meest gebruikte model (vrijwilligers)
Grote verschillen
o Qua organisatie afhankelijk van de afstand tot het strafrechtsysteem
o Tussen hulpverleningsmodel en onafhankelijk bemiddelingsmodel
o In het wettelijke kader met uiteenlopende effecten
Kwantitatieve impact van HR is overal beperkt
o Meeste dossiers betreffen lichte vermogens- of geweldsdelicten, gepleegd door jeugddelinquenten

HR IN BELGI
Herstelrecht in Belgi:
Meerdere HR praktijken, vooral bemiddeling en hergo
Wet van 22 juni 2005: maakt bemiddeling mogelijk voor volwassene verdachten/daders mogelijk op elk niveau van de procedure en voor elk type misdrijf
o Initiatief kan genomen door alle betrokkene partijen:
o Wettelijk mogelijk voor iedere persoon met direct belang in het kader van een gerechtelijke procedure; in elke fase van de strafprocedure en tijdens de strafuitvoering
Vooral eerste 2 technieken aanwezig, wet van 2005: stap verder dan wat toegelaten is in meeste andere landen: slachtoffers kunnen bemiddeling aanvragen als het onderzoek van het parket nog loopt, soms word deze bemiddeling ook aanbevolen door het parket, als er een oplossing is gevonden vooraleer het parket een beslissing nam kan hier nog rekening mee gehouden worden

Slachtoffer-dader bemiddeling in Belgi:
Bemiddeling, officile definitie:
o Proces dat aan personen in conflict toelaat om, indien zij vrijwillig instemmen, actief en in alle vertrouwelijkheid deel te nemen aan het oplossen van de geleden schade die voortvloeit uit een misdrijf met behulp van een neutrale derde (bemiddelaar)
Twee bemiddelingsdiensten erkend door Minister van Justitie
o Moderator(Vlaanderen), Mdiante (Walloni)

Cijfers Vlaanderen Moderator vzw:
5 500 mensen genformeerd over bemiddelingsaanbod (zowel SO al dader)
1 794 opgenomen
909 bemiddelingsdossiers opgestart, 809 effectief
Laatste 4j aanhoudende stijging opgenomen aanvragen, maar geen stijging effectieve bemiddelingen

HR voor minderjarigen in Belgi:
Herstelgerichte en Constructieve Afhandeling (HCA)-maatregelen:
Hervormde Jeugdwet van 2006
o Maatregelen gezien als prioritair
o Voorzien in elk Vlaams gerechtelijk arrondissement door HCA-dienst
HCA-diensten hebben vier handelingsmogelijkheden
1. Gemeenschapsdienst
2. Leerproject, verbintenissenproject en/of geschreven project
3. Herstelbemiddeling, op parketniveau of jeugdrechtbankniveau
4. Hergo= herstelgericht groepsoverleg

HCA-maatregelen: cijfers:
Daling totaal aantal dossiers
o Van 5.656 in 2017 naar 4.458 in 2021 (4.417 in 2020)
o Aantal leerprojecten is het afgelopen jaar wel gestegen van 933 naar 1.219 in 2021
Nieuw: 'positief project
o Ingevoerd met nieuwe decreet jeugddelinquentie
o 133 dossiers in 2021 (132 in 2020, 33 in 2019)

CONCLUSIE
Evaluatie HR: effectief?:
Onderzoek naar effectiviteit: effectiviteit op welk vlak?
o reduceren kans op recidive?
en/of
o tevredenheid/gevoel herstel slachtoffer-dader?
Meta-analyse Wilson et al. (2017): matige reductie in kans toekomstig crimineel gedrag, vgl. traditionele jeugdrecht-maatregelen
Positieve resultaten op andere vlakken vooral voor slachtoffers:
The bottom line for restorative justice programs and practices is that the evidence is promising, suggesting possible but still uncertain benefits for the youth participants in terms of reduced future delinquent behavior and other non-delinquent outcomes. Victim participants in these programs, however, do appear to experience a number of benefits and are more satisfied with these programs than traditional approaches to juvenile justice (p. 3)

Conclusie: HR:
Nieuwe benaderingen van criminaliteit en de reactie er op
o Ontmoeting+ herstel van schade + responsabilisering/transformatie i.p.v. straf
HR won de afgelopen decennia aan populariteit en wordt meer en meer ontwikkeld en gebruikt
Verschillende vormen
o Herstelbemiddeling, sentencing circles, family group conferences
o Ook voor minderjarigen, via HCA-diensten: Gemeenschapsdienst, Leerproject/geschreven project, herstelbemiddeling (parket of jeugdrechter), hergo
Veelbelovend maar marginaal in vergelijking met klassieke strafrechtspleging

MAAK MEERKEUZEVRAGEN. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 10.