Studybot answer

Question asked by: Louayina - 2 years ago

Question

KENMERKEN MIDDELEEUWEN
De middeleeuwen in tijd, ruimte en maatschappelijke domeinen
Wat moet je kennen? Wat moet je kunnen?
Kennis en inzicht in de dimensies van het historisch
referentiekader
Inzicht in kenmerken eigen aan de middeleeuwen
Kennis en inzicht in structuurbegrippen over:
tijd
ruimte
maatschappelijke domeinen
Je situeert de samenlevingen eigen aan de
middeleeuwen in tijd en ruimte.
Je situeert gebeurtenissen, personen, processen, kunsten cultuuruitingen, historische bronnen uit en over de
middeleeuwen in tijd, ruimte en de maatschappelijke
domeinen.
Je gebruikt daarbij de juiste structuurbegrippen.
Je licht de wisselwerking tussen kenmerken binnen en
tussen verschillende domeinen toe.
Voorbeelden
o Je situeert het Frankische Rijk in de juiste periode van de middeleeuwen.
o Je licht met behulp van een kaart de evolutie van het Arabische Rijk toe.
o Je licht toe dat het Vleeshuis, het gildehuis van de Antwerpse vleeshouwers, zowel tot het
economische als het culturele domein behoort.
Leerinhouden van de westerse samenleving in de middeleeuwen
Vroegmiddeleeuwse feodale samenleving
Leerinhouden:
GERMAANSE VOLKSVERHUIZINGEN:
Het einde van het West-Romeinse Rijk
oorzaken van de Germaanse migraties
gevolgen van de Germaanse migraties op het taalgebruik in Europa en Belgi
7
FRANKEN:
ontstaan, groei en versnippering van het territoriale Frankische Rijk aan de hand van een kaart
evolutie van de monarchie in de Merovingische en Karolingische dynastie
bestuurlijke organisatie van het Frankische Rijk
rechten en de plichten van de leenman en leenheer
relatie tussen politiek en godsdienst
Voorbeelden
o Je vergelijkt de evolutie van de macht van de monarchie onder de Merovingers en de
Karolingers.
o Je leidt uit het Verdrag van Verdun af of het een voorbeeld is territoriale eenheid of
verdeeldheid.
o Je onderzoekt het verband tussen de afbeelding van Karel de Grote op een muntstuk en
zijn functie.
Gelaagde samenleving
Leerinhouden:
STANDENSAMENLEVING:
ontstaan en kenmerken van de gelaagde samenleving
de rechten en plichten van de standen en hun wederzijdse relatie
evolutie van de standensamenleving gedurende de middeleeuwen
sociale groepen en minderheidsgroepen
vormen van onverdraagzaamheid
Voorbeelden
o Je herkent en benoemt de 3 standen aan de hand van een voorstelling.
o Je legt het verband tussen de economie en het ontstaan van nieuwe sociale verhoudingen
in de stad.
o Je onderzoekt de motieven van onverdraagzaamheid tegenover de joden vanuit religieus
en wereldlijk perspectief.
Agrarische samenleving
Leerinhouden:
kenmerken van de gesloten en open landbouwsamenleving
vernieuwingen in de landbouw en gevolgen
sociale verhoudingen in de agrarische samenleving
lokale, regionale en langeafstandshandel
Voorbeelden
o Je karakteriseert op basis van een bron de kenmerken van een agrarische samenleving.
o Je verklaart de invloed van de landbouwvernieuwingen op de landbouwopbrengst.
o Je bepaalt de gelijkenissen en verschillen tussen de gesloten en open
landbouwsamenleving.
Religieuze samenleving
Leerinhouden:
bekering van West-Europa: verloop, verspreiding, kenmerken en gevolgen
christendom als religieuze mengcultuur
scheuring in de Kerk: Oosters en Westers Schisma
houding tegenover andere godsdiensten, minderheden, ketterij
rol van de christelijke kunst- en cultuuruitingen
invloed van het christendom op het dagelijkse leven
Voorbeelden
o Je reconstrueert het verloop van de bekering van West-Europa aan de hand van een kaart.
o Je licht toe hoe de evolutie van het christendom in de overgang van de klassieke oudheid
naar de middeleeuwen zowel op continuteit als op verandering wijst.
o Je leidt uit een gegeven voorbeeld af dat het middeleeuwse christendom een mengcultuur
is.
Stedelijke samenleving
Leerinhouden:
ontstaan en (her)opbloei van de stedelijke samenleving
economische activiteiten in de stad; ambachten en gilden; handelsroutes en handelsproducten
de stad als een politieke, onafhankelijke macht
rol van de sociale groepen in de stad
de sociale ongelijkheid in de stad en gevolgen
de pest en de invloed ervan op de samenleving
soorten en functies van gebouwen in een stad
Voorbeelden
o Je bespreekt de factoren die bijdragen tot de heropbloei van steden.
o Je verklaart hoe de invoering van de stadskeure leidt tot stedelijke vrijheid.
o Je onderzoekt hoe de stad en het platteland in de middeleeuwen met elkaar verweven zijn.
Kunst en cultuur in de middeleeuwen
Leerinhouden:
romaanse kunst
gotische kunst
middeleeuws mens- en wereldbeeld
Voorbeelden
o Je vergelijkt de kenmerken van een romaans met een gotisch beeldhouwwerk.
o Je onderzoekt hoe een miniatuur het middeleeuwse wereldbeeld verbeeldt.
o Je legt het verband tussen de economische veranderingen en de bouw van een
middeleeuwse kathedraal.
De strijd om de macht
Leerinhouden:
KONINKLIJKE MACHT:
van onmacht naar versterking van de macht van de Franse koning
kenmerken van het koninklijk bestuur
beperking van de macht van de Engelse koning
SPANNINGEN:
Guldensporenslag
9
Voorbeelden
o Je licht de manieren toe die de Franse koningen toepassen om hun grondgebied te
vergroten tot een centraal rijk.
o Je leidt uit de Magna Charta de rechten af die de koning wil eerbiedigen.
o Je analyseert de politieke gevolgen van de Guldensporenslag voor de ambachten van de
Vlaamse steden.
Leerinhouden van de niet-westerse samenleving in de middeleeuwen
Arabische Rijk
Leerinhouden:
kenmerken van het Arabische rijk vanaf ca. 600: politiek, sociaal, cultureel en economisch
groei van het Arabische Rijk
contact tussen de Arabische wereld en christelijk Europa: economisch en cultureel
conflict tussen de Arabische wereld en christelijk Europa: motieven, verloop en gevolgen van de
kruistochten
Voorbeelden
o Je schetst met behulp van een historische kaart de 3 fasen in de verspreiding van de islam.
o Je toont de invloed van de islam aan op het politieke domein van de Arabische
samenleving.
o Je onderzoekt welke gevolgen van de kruistochten bedoeld en onbedoeld zijn.
Geef van de informatie hierboven een samenvatting voor leerlingen van de 2de graad secundair onderwijs TSO. Het onderzoek moet geschreven zijn op het niveau van het Secundair onderwijs.