Studybot answer

Question asked by: RoxanneVG - 1 year ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: 3. Vlaams beleid inzake gezondheidsbevordering
Definitie beleid
Beleid is:
- Prioriteiten kiezen
- Strategie bepalen
o Op welke manier prioriteiten verwezenlijken
- Middelen toewijzen
o > zaken preventief aanpakken, maar klein potje middelen = keuzes maken
Combinatie van de 3 = beleid voeren
Public health policy VS healthy public policy
- Public health policy (PHB)
o Gezondheidszorgbeleid (of volksgezondheidsbeleid)
o Focus op gezondheidszorg en ziektemanagement (puur focus op sector gezondheid)
- Healthy public policy (HPP) (= gezond overheidsbeleid)
o Multisectorale aanpak van gezondheid
o Samenwerking tussen verschillende sectoren om gezondheid te bevorderen
Aandacht voor gezondheid binnen de verschillende domeinen.
Elke beleidsmaker moet nadenken over gevolgen van beleidsbeslissingen voor gezondheid
Ideen in de werkelijkheid brengen = niet zo evident
Beleidskaders
Beleid op verschillende niveaus:
- Lokaal
o Gemeentebeleid: invloed op GEBE op lokaal niveau
- Vlaams
o Preventie
- Nationaal/Federaal
o Impact op Vlaams beleid
o Zorg
- Internationaal
Mijlpalen in de gezondheidsbevordering
1980
- Vlaanderen bevoegd voor beleid rond preventieve gezondheidszorg
- Projectfinanciering
o = geen vast financieringssysteem
Geen organisaties die financieringen kregen, alles gebeurde via projectfinanciering
Aankloppen bij Vlaamse overheid om financiering te vragen
Alles was versnipperd, geen lange termijndoelen, want alles was altijd beperkt in tijd
1991: Geboorte GEBE in Vlaanderen
- Besluit van Vlaamse regering inzake gezondheidspromotie:
o cfr: Ottawa Charter: overheid enabling functie
o Men zag de overheid als verantwoordelijk om mensen in staat te stellen te werken aan gezondheid, mensen vaardigheden geven om aan gezondheid te werken = enabling
- Oprichting Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (VIG)
o = voorloper van Vlaams instituut gezond leven
o VAD & Sensoa = mee aan de basis van GEBE in Vlaanderen
- Erkenning en subsidiering organisaties
- 2-ledige structuur
o Enerzijds subsidiering van organisaties
o Anderzijds meer op lange termijn tov kortdurende projectfinanciering
1996
- Oprichting Vlaamse gezondheidsraad
= Adviesraad Vlaamse overheid
1997
- Vlaams Preventiecongres: evidence-based en kwaliteitsvolle preventie
- Aanpassing besluit inzake gezondheidspromotie (besluit 1991 aangepast)
o VIG wordt expertisecentrum
o oprichting van 26 LOGOs (LOkaal GezondheidsOverleg)
Logos verantwoordelijk om preventiebeleid aan te passen aan de Vlaamse noden
o Vlaamse gezondheidsdoelstellingen
Vanuit Vlaamse overheid beslissen wat de doelstellingen waren die behaald moesten worden
o meerjarige beheersovereenkomsten met preventie-organisaties
Geen projectfinanciering meer maar subsidiren met meerjarige beheersovereenkomsten
Versnippering die er nog was opschorten naar duurzaam beleid gaan langere termijnvisie ontwikkelen + beleid makkelijker evalueren
2003
- Eerste indicatorenbevraging: rook- en voedingsbeleid scholen/bedrijven
Nagaan wat scholen en bedrijven doen rond preventie ongezonde voeding en preventie roken binnen de specifieke setting. Eerst evaluatie van het beleid
- Preventiedecreet* (zie ufora): GROOTSTE MIJLPAAL
o Erkenning verschillende actoren + bepaling opdrachten
Bepaald nog altijd hoe er de dag van vandaag gewerkt wordt in de sector ziektepreventie en gezondheidsbevordering.
Duidelijk vermeld wat opdracht is van organisaties die subsidies krijgen
o Gezondheidsdoelstellingen staan centraal
2006
- Samenwerkingsprotocol tussen verschillende ministers over gezondheid op school (Gezonde school)
Samenwerken van gezondheidszorg met andere sectoren
2009
- Oprichting Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ): een fusie van het VIG met de Ondersteuningscel Logos (OCL)
- Besluit Vlaamse regering betreffende LOGOs:
o Nieuwe structuur logos: 15 logos + duidelijke opdrachten
Worden niet meer aangestuurd door gezond leven
2014
- Preventie volledige bevoegdheid van Vlaanderen (6de staatshervorming)
o Bepaalde bevoegdheden wel nog federaal
Productnormering, etikettering (nutriscore), gezondheidswaarschuwingen, taxatie (suikertax) en prijzenpolitiek, regels inzake reclame en aanbodsbeperkingen,
= COMPLEX: Vaccinatie, campagnes rond vaccineren is Vlaamse bevoegdheid maar als huisarts vaccin geeft is terugbetaling federale bevoegdheid
Bovendien: gezondheidsprofessionals zijn voor erkenning, organisatie en financiering afh van federale overheid en RIZIV
2016
- Gezondheidsconferentie Gezonder Leven
Op veel verschillende themas
o health in all policies
= Op dat congres hebben ministers van alle beleidsdomeinen bereid verklaard om binnen hun beleidsdomein aan gezondheid te werken (health in all policies)
2017
- VIGEZ wordt Vlaams Instituut Gezond Leven
2019
- Besluit van de Vlaamse regering rond intergemeentelijke preventiewerking
= Samenwerking verschillende gemeenten rond gezondheidsbevordering en preventie
- Besparingen in preventie
= Zwart blad in de geschiedenis rond gezondheidsbevordering. Stap terug, aantal meerjarige beheersovereenkomsten werden niet verlengd en overgegaan naar projectfinanciering
- Open brief studenten Master Gezondheidsbevordering aan minister Beke (zie ufora)
- Beleidsnota Wouter Beke (2019):
We herzien het Preventiedecreet met het oog op een efficiente inzet van de verhoogde middelen en het realiseren van zo groot mogelijke gezondheidswinsten.
Maar nog steeds geen herziening preventiedecreet? = belangrijk om dat op te volgen
2020
- Open brief voor meer preventie door wetenschappers en verenigingen (zie ufora)
2022
- Oprichting preventieplatform
= verenigt mensen die ziektepreventie en gezondheidsbevordering in het hart dragen. Meer middelen voor preventie willen. Steunt op vrijwillige inzet van mensen willen vzw van maken om daar mensen op aan te stellen.
2024
- Wijziging Besluit Vlaamse Regering betreffende LOGOs (2009): zie gastles
o Werking logos volledig herzien
o Opdrachten logos wijzigen lichtjes
o Herpositionering logos in Vlaams landschap
o Vlaamse structuur boven logos
Inhoud preventiedecreet 2003*
- Verantwoordelijkheid
o Van individu beleid
Hoe sector gezondheidsbevordering en ziektepreventie georganiseerd wordt, wat verantwoordelijkheden zijn.
Niet enkel individuele verantwoordelijkheid
- Facettenbeleid
o Samenwerking tussen sector gezondheid en andere sectoren (sport, landbouw, sociale zaken, huisvesting etc)
o Facettenbeleid = health in all policies.
- LOGO
o Groter belang Logos
- Samenwerking
o Samenwerking met aantal partners in het werkveld
o Gedefinieerd in het preventiedecreet
o Bestuursniveau
Gemeente samen met provincie
Samenwerking voorzien tussen Vlaams niveau en bestuursniveau van provincies en gemeentes
Provincies op dit moment geen bevoegdheid meer over preventie, in 2014 bevoegdheden verloren
Vlaams regeerakkoord 2014: provincies verliezen bevoegdheden op vlak van sport, welzijn, jeugd en cultuur
o Collectieve gezondheidsovereenkomst met verenigingen buiten gezondheidszorg
Facettenbeleid niet voeren met beleidsdomeinen op federaal niveau
Vlaamse overheid kan wel samenwerkingsakkoord afsluiten met federale beleidsdomeinen zoals:
Bv Fonds GavoorGeluk (preventie van depressie en sucide)
Fevia (Federale voedingsindustrie)
Met steun van de Vlaamse overheid
- Beleidsinstrumenten
= Instrumenten die Vlaamse overheid dient te gebruiken om beleid te voeren
o Gezondheidsdoelstellingen**
Gezondheidsindicatoren***
o Gezondheidsconferenties****
o Vlaamse werkgroepen*****
Vlaamse gezondheidsdoelstellingen**
Doelstellingen omschrijven wat Vlaamse overheid wil doen om gezondheid bevolking te bevorderen. Dienen heel specifiek omschreven te zijn en meetbaar te zijn want anders kan men het beleid nadien niet evalueren
- Verankerd in het preventiedecreet 2003
- Gezondheidsdoelstellingen:
o Specifieke, meetbare en algemeen aanvaarde doelstellingen die men in bepaalde periode wil realiseren met het oog op behalen van gezondheidswinst op bevolkingsniveau
o Worden goedgekeurd door de Vlaamse Regering en het Vlaamse Parlement
DOEL:
- Richting geven aan strategien en acties = organisaties naar hetzelfde doel laten werken
- Managen, opvolgen en evalueren gezondheidsbeleid (makkelijker evalueren, samenwerken)
- Middelen allokeren, verantwoording gebruikte middelen
- Communicatie en samenwerking bevorderen
VOOR- EN NADELEN gezondheidsdoelstellingen (in diverse fasen beleidsontwikkeling):
Fase 1: Formuleren van gezondheidsdoelstellingen
- Voordelen:
o Geeft inzicht in gezondheid van populatie
o Wijst op tekorten in gezondheidsbeleid
o Maakt lacunes in kennis duidelijk
o Stimuleert het debat
- Nadelen:
o Frustratie/demotivatie bij te veel of te ambitieuze doelstellingen
o Weinig voldoening bij te gemakkelijk te bereiken doelstellingen
Fase 2: Implementeren van gezondheidsdoelstellingen
- Voordelen:
o Inspireert en motiveert partners om actie te ondernemen
o Verbetert commitment en verhoogt verantwoordelijkheid
o Richt toewijzing van middelen
o Verhoogt transparantie beleid
- Nadelen:
o Toewijzing van middelen wordt weinig flexibel
o Negeren van andere belangrijke of nieuwe noden
Bv. Tekort aan slaap is belangrijk gezondheidsprobleem, gelinkt aan heel wat gezondheidsgedragingen. Maar dat is niet opgenomen in gezondheidsdoelstellingen, geen organisaties die middelen krijgen om rond dat thema te werken.
Fase 3: Monitoring en evaluatie van gezondheidsdoelstellingen
- Voordelen:
o Geeft concrete mijlpalen voor evaluatie en aanpassing
o Geeft mogelijkheid tot bijsturen
o Geeft aan waar nood is aan data
- Nadeel:
o Er wordt enkel aandacht gegeven aan wat kan gemeten worden
Gezondheidsindicatoren***
- Geven weer wat belangrijkste gezondheidsproblemen zijn
- Geven aan waar er tekorten zijn in het beleid
- Vormen uitgangspunt voor formuleren van gezondheidsdoelstellingen
- Laten toe realisatie van gezondheidsdoelstellingen op te volgen
- Bronnen:
o Hbsc jongerenbevraging
o Gezondheidsenqute
o Indicatorenbevraging (sinds 2022: preventiepeiling1)
o Preventiebarometer
= Data die inzicht geven in gezondheid bevolking hetzij in beleid dat gevoerd wordt
Preventiepeiling1 Gezond Leven
= de eerste indicatorenbevraging
= prioriteitsthemas voor de overheid: er zijn voor deze themas geen GH-doelstellingen gedefinieerd

Algemene gezondheidsbevordering + themas:
- Voeding
- Mondgezondheid
- Beweging
- Sedentair gedrag
- Valpreventie
- Tabak
- Alcohol en drugs
- Mentaal welbevinden
Doelstellingen:
- Preventieve gezondheidsbeleid in Vlaanderen monitoren
- Organisaties en instellingen informeren, inspireren en inzichten bieden
Gezondheidsconferentie****
Gezondheidsdoelstellingen gaan ontwikkelen
- Voor ontwikkeling voorstel nieuwe of te herziene Vlaamse gezondheidsdoelstellingen
- Bijeenkomst deskundigen, vertegenwoordigers organisaties en zorgverleners rond bepaald gezondheidsprobleem
o 2002: Gezondheidsconferentie Sucidepreventie
o 2005: Gezondheidsconferentie Borstkankeropsporing
o 2006: Gezondheidsconferentie Tabak, Alcohol en drugs
o 2008: Gezondheidsconferentie Voeding en Beweging
o 2011: Gezondheidsconferentie Sucidepreventie
o 2012: Gezondheidsconferentie Vaccinaties
o 2013: Gezondheidsconferentie Kankeropsporing
o 2014: Gezondheidsconferentie Ongevallen
o 2016: Gezondheidsconferentie Preventie
o 2021: Gezondheidsconferentie Sucidepreventie
o 2023: Gezondheidsconferentie Milieugezondheidszorg
o 2024: Gezondheidsconferentie Vaccinatie
Vlaamse werkgroepen*****
- Om expertise van diverse sectoren maximaal bij beleid te betrekken en draagvlak te verhogen
- Adviesgroepen minister Welzijn en Gezondheid
- Leden aangeduid door minister Welzijn en Gezondheid
- O.a.:
o Vlaamse werkgroep Vlaamse Vaccinatiekoepel
o Vlaamse werkgroepen Bevolkingsonderzoek
o Vlaamse werkgroep Sucidepreventie
o Vlaamse werkgroep Bedrijfgezondheidszorg
o Vlaamse werkgroep Legionellapreventie
Actoren
Vlaamse overheid werkt samen met verschillende actoren om preventief gezondheidsbeleid te realiseren:
- Partnerorganistaties
- LOGOs
- Organisaties met terreinwerking
- Individuele zorgaanbieders
Vlaamse overheid
Beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Departement Zorg

Vlaamse Ministers Welzijn en gezondheid

Nu nog geen beleidsnota
Hilde Crevits heeft geen nieuwe geschreven.
1 miljard euro extra voor welzijn, daarvan gaat 10 miljoen naar preventie
In het nieuw Vlaams Regeerakkoord: preventiesector reageert: blij dat er aandacht is voor preventie, maar 10 miljoen volstaat niet. In Walloni is het dubbele budget, maar Vlaanderen gaat daar niet in mee.

Afdeling preventief gezondheidsbeleid
Preventiebeleid: bevorderen gezonde levensstijl en voorkomen ziektes
Bv bevolkingsonderzoeken uitvoeren naar kanker
- Behalen gezondheidsdoelstellingen
- Bevolkingsonderzoeken
- Erkennen en subsidiren partnerorganisaties, logos en organisaties met terreinwerking
- Adviseren en toezicht houden op gezond leefmilieu
- Bestrijding infectieziektes
- Cordinatie en opvolging vaccinatieprogrammas
Partnerorganisaties
- Centra met expertise in n of meerdere domeinen van gezondheidsbevordering
- Ondersteunen de LOGOs, organisaties met terreinwerking en individuele zorgaanbieders:
o Verstrekken informatie en advies
o Ontwikkelen methodieken en materialen
o Ondersteunen de implementatie en het gebruik ervan
- Hebben meerjarige beheersovereenkomst met overheid over hun opdracht
Bv:
- Diabetes Liga
- Domus medica ( = partnerorganisatie gelinkt aan eerstelijnszorg)
- Eetexpert
- Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen
- Instituut Tropische Geneeskunde
- Kind en Gezin
- Vlaams Instituut Mondgezondheid
- Sciensano
- Sensoa
- VAD
- Vlaams Instituut Gezond Leven*
- Vlaams expertisecentrum voor sucidepreventie (VLESP)
- Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg

Vlaams Instituut Gezond Leven*
- Sinds 1991 erkend door Vlaamse overheid (VIG VIGEZ)
- Oorspronkelijk enkel ondersteuning aan gezondheidsprofessionals en beleidsmakers
- Sinds 2017: wil ook rechtstreeks Vlaming informeren over hoe men gezond kan leven, en hoe men mee kan ijveren voor een gezonde leefomgeving
- Vroeger driehoeken die voor professionals waren en die dat aan de burger moesten brengen
- Nu rechtstreeks naar de burger
Strategien:
- Professionals en organisaties ondersteunen door methodieken, strategien, advies en opleiding aan te bieden
- Doelgroepen sensibiliseren
- Lokale implementatie van Vlaams preventief gezondheidsbeleid ondersteunen
Deze 3 sluiten aan bij enabling van Ottowa
- IJveren (= advocacy) voor gezond beleid op alle niveaus en in alle sectoren
- Samenwerking promoten tussen professionals en iedereen die rol speelt in gezondheidsbevordering en ziektepreventie of invloed heeft op gezondheid van mensen (= mediating)
Themas:
- Voeding
- Mentaal welbevinden
- Gedragsinzichten
- Beweging en sedentair gedrag
- Gezondheid en milieu
- Gezondheidsongelijkheid
- Tabak
- Slaap
- En nog anderen themas
LOGOs
- Locoregionaal gezondheidsoverleg en organisatie
- Geografisch afgebakende netwerk van lokale partners uit gezondheids- en aanverwante sectoren
- Erkenning en subsidies gedurende 6 jaar
- 15 logo's in vlaanderen en brussel
- Gevalideerde preventiemethodieken lokaal verspreiden
- Www.vlaamselogos.be
Werking:
Preventieorganisaties die zeker moeten deel uitmaken van het LOGO en die het LOGO ondersteunen:
- Huisartsenkringen
- CLBs
- Externe en interne diensten preventie en bescherming op het werk
- Lokale besturen (gemeentebesturen en ocmws)
- Gezondheidsbevorderende diensten ziekenfondsen
- Consultatiebureaus Kind en Gezin
Alle andere relevante organisaties zijn welkom

Organisaties met terreinwerking
- Staan in voor het veldwerk (gaan tot bij de burgers)
- Doen hiervoor beroep op expertise van partnerorganisaties
- Werken samen met de LOGOs (worden ondersteund door LOGOs)
- Meeste hebben een beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid (uitz CLB van rechtswege geregeld)
- Voorbeelden:
Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB)
Centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGG)
Ziekenfondsen
VRGT
Pasop
Consultatiebureaus van kind & gezin
De sleutel
Free Clinic
Intergemeentelijke preventiewerkers
- Bedienen twee of meer gemeenten binnen eerstelijnszone
- Dragen bij aan realisatie gezondheidsdoelstellingen
- Werken vraaggestuurd voor een lokaal bestuur en in functie van lokale noden
o Gemeentes kiezen themas
o Werken rechtstreeks naar doelgroepen/settings
- Fungeren als trekker voor initiatieven binnen de lokale context en lokale netwerkvorming
- Zijn aanspreekpunt voor LOGO
- Worden inhoudelijk ondersteund door LOGO, terreinorganisaties en partnerorganisaties

. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.