Maak een oefenexamen van de volgende tekst: 1. Inleiding
1. Forensische wetenschappen
Geheel van alle wetenschappen en technologische disciplines die kunnen worden aangewend ter opheldering van gerezen rechtsvragen
Objectieve waarheidsvinding:
o Opheldering van feiten: Hoe hebben de feiten zich afgespeeld?
Door een unieke gebeurtenis te reconstrueren op basis van wetenschappelijk onderbouwd onderzoek
WAT-WAAR-WAARMEE-WANNEER-WIE
WAAROM niet want dit behoort tot de criminologie (waarom plegen mensen criminaliteit?)
o Materile bewijsvoering
Uitwisselingsprincipe van Locard
Uitwisselingsprincipe van Locard
o Elk contact laat sporen na (= uitwisselingsprincipe)
o Dader in contact met slachtoffer: sporenoverdracht (en omgekeerd)
Evenzeer voorwerp dat tussen dader en slachtoffer gebruikt wordt zal sporen bevatten en achterlaten
o Plaats delict: bron van microsporen vb. speeksel, zweet, bloed, vingerafdrukken
Criminalistiek: sporenonderzoek
o Tak van de forensische wetenschappen die zich richt op het identificeren, verzamelen, analyseren en interpreteren van fysiek bewijs (physical evidence).
o Vormen van natuurkundig, scheikundig en technisch onderzoek.
o Criminologie: onderzoek van de oorzaken, gevolgen en preventie van crimineel gedrag.
WAAROM?
= specifieke kennis en kunde
o Elke wetenschap kan forensisch ingezet worden (zie eventueel ppt 1 slide 9 voor meer uitleg)
o Onderzoeksgebieden:
Accountancy
Antropologie
Archeologie
Ballistiek
Beeldanalyse
Biometrie
Bloedspatpatroonanalyse
Botanie
Brand
Chemie
Dactyloscopie
Digitale forensica
DNA-analyse
Documentanalyse
Entomologie
Geneeskunde
2. Forensische geneeskunde
Antistius:
o Persoonlijke arts van Caesar onderzocht zijn vermoorde lichaam
o Bevindingen:
23 letsels door dolksteken (o.a. aangezicht en lies)
1 dodelijke steek in de borstkas onder de linker arm tot aan het hart
Veroorzaakte een hemothorax = borstholte gevuld met bloed
o Een van de eerste bevindingen ooit door een wetsdokter -> revolutionair
Forum romanum:
o = marktplein uit Romaanse Rijk
o Uit het forum romanum ontleden wij de term forensische geneeskunde
o Er werd rechtspraak gedaan op het forum romanum
2.1. Definities
~ Gerechtelijke geneeskunde:
o Gerechtelijke geneeskunde is de studie van alle problemen die zich bij de rechtspleging kunnen voordoen, en slechts met deskundige hulp van een arts kunnen opgelost worden (H.F. Roll)
o Truth or the nearest reasonable approach to it that is possible from what is observed, is the sole aim (B. Knight)
o Het medisch specialisme waar specifieke medische kennis en kunde wordt aangewend voor waarheidsvinding.
o ~ openbaar (maar geheim van onderzoek)
Je mag gerechtelijke en forensische geneeskunde als synoniemen gebruiken, maar in gerechtelijke mis je de openbaarheid van onze discipline
Openbaar nut van forensische geneeskunde: openbaar getuigen om bevindingen kenbaar te maken in de rechtbank <-> in de gewone geneeskunde geldt er zwijgplicht
2.2. Uitoefening
NEDERLAND:
o Forensisch patholoog Forensisch arts
Patholoog: autopsie
Arts: levend onderzoek, plaatsen onderzoeken
=> patholoog komt nooit op death scene en arts doet nooit autopsie
o Splitsing tussen uitwendige lijkschouwing ter plaatse en autopsie
BELGI:
o Sinds 2002: Opleiding arts-specialist in de gerechtelijke geneeskunde
= arts die ter plaatse onderzoek doet, gecombineerd met autopsie uitvoeren
o Basisarts (6 jaar) + Universitaire specialisatie (5 jaar):
Master in de specialistische Geneeskunde (180 stp)
1,5 jaar Pathologische ontleedkunde
3,5 jaar Gerechtelijke geneeskunde
60 stp. Expertisegeneeskunde.
o Erkenning door FOD Volksgezondheid en FOD Justitie
2.3. Taakomschrijving
Forensische pathologie (postmortaal onderzoek)
o Onderzoek van de death scene
Death scene: plaats waar iemand effectief gestorven is
Crime scene: plaats waar een misdaad gepleegd is
o Uitwendige lijkschouwing
o Autopsie
Forensische kliniek
o Forensisch medisch onderzoek slachtoffers en daders
o Evaluatie menselijke schade
o Medische rijgeschiktheidsonderzoeken
Medische expertises:
o Studie medische dossiers
o Beoordelen medisch handelen
Vb. Nam die persoon medicatie? Hoe lang nam die persoon al medicatie?
Casus: slecht gelopen tinderdate
Strangulatie met riem bij een dame
Ze had 4 promille in haar bloed, en slaapmedicatie (effect van alcohol 4 promille= half comateuze; in combinatie met intoxicatie van slaapmedicatie = slaperigheid en te hoge dosis kan zorgen voor het vergeten van ademen)
Dit zou een doodsoorzaak kunnen zijn, maar die dame had duidelijke tekens van strangulatie (bloedingen in de hals)
2 weken voor de tinderdate was ze al op spoed geweest met nog een nog groter alcoholgehalte en nog hogere dosis slaapmedicatie; deze vrouw was ongelofelijk verslaafd, ze had al enkele gewenning
Uit medisch dossier blijkt dat deze dame geen weerloos slachtoffer was, als je toxicologische rapport gelezen zou hebben zou je gedacht hebben dat die vrouw zich niet verweerd zou kunnen hebben
o Adviesverlening (bv. wedersamenstellingen)
Wedersamenstellingen= reconstructies; vragen aan getuigen wat er die dag gebeurd is, dingen naspelen,
3. Forensische biomedische wetenschappen
Forensische geneeskunde
o -- Arts-specialisten in de gerechtelijke geneeskunde
Forensische genetica en biologisch sporenonderzoek
Forensische toxicologie
Forensische odontologie (tandonderzoek)
Forensische antropologie
4. Forensische psychiatrie
Evaluatie geestelijke gezondheid (van daders en slachtoffers)
Psychische schadebepaling (belangrijk!!)
Evaluatie toerekeningsvatbaarheid: Belgi = alles of niets
o Ofwel wel toerekeningsvatbaar, ofwel niet (slecht principe, grote gevolgen) (in Nederland wel graden van toerekeningsvatbaarheid)
o Art. 71 SW: Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of de beklaagde op het tijdstip van de feiten leed aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de controle over zijn daden heeft tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die hij niet heeft kunnen weerstaan. (= onweerstaanbare drang) krankzinnigheid
Krankzinnigheid: achterhaalde term maar die werd vroeger wel gebruikt
Behandeling psychiatrische delinquenten met oog op re-integratie
Risicotaxatie
o Wat is kans op recidive en gevaar voor de samenleving ?
Gedwongen opname (collocatie)
o Collocatie= tegen vrije wil in, opgenomen worden (kan enkel door rechter opgelegd worden)
o Wet 26/06/1990 betreffende de bescherming v/d persoon v/d geesteszieke
o Beschermende maatregelen:
Psychiatrische observatie (max. 40 d)
Psychiatrisch verblijf (max. 2 j)
o 3 voorwaarden:
Psychiatrische aandoening
Ernstig gevaar voor zichzelf of voor anderen in de omgeving
Gedwongen opname is enige mogelijkheid om gevaar te voorkomen (bv. weigering behandeling)
o Noodzaak van psychiater en rechterlijke beslissing (vrederechter)
o Spoedprocedure in geval van hoogdringendheid (via Procureur des Konings)
5. Forensisch medische instituten
Hun doel:
o Forensische alleen nog uitgeoefend laten worden door mensen die daartoe gespecialiseerd zijn
o Instituties samen laten werken, groepspraktijken waarbinnen je kan specialiseren en complexe gevallen samen kan bekijken en elkaar controleren
Professionalisering door institutionalisering:
1. Betrouwbare bewijs- en waarheidsvorming tot voor de rechter (chain-of-custody)
2. Het terugdringen van een dark number
3. Permanente beschikbaarheid van arts-specialisten
4. Kwaliteitsvolle dienstverlening en aandacht voor slachtofferbejegening
In ruil daarvoor krijgen we: basisfinanciering + prestatie per act.
Erkenningsvoorwaarden (1/2):
o Georganiseerde 24/7 wachtregeling ; samenwerkingsprotocol met 1 of meerdere Parketten
o Kwaliteitssysteem met BELAC-accreditatie voor forensische autopsies
o Beschikken over de geschikte infrastructuur voor uitvoering autopsies (incl. bewaring biologische stalen) en waardig afscheid nemen
Erkenningsvoorwaarden (2/2):
o Gestructureerde samenwerking met radiologie en labos voor forensische toxicologie, postmortale biochemie en microbiologie
o Erkende stagedienst voor opleiding art-assistenten in de gerechtelijke geneeskunde
o Structureel betrokken bij slachtofferbejegening
o Samenwerken met andere in de zaak aangestelde deskundigen
o Opleiden via lessen van artsen en andere zorgverleners, slachtofferbejegenaars, politie en magistraten
o Jaarlijks uitvoeren van minstens 250 uitwendige lijkschouwingen en 75 autopsies
sep 2023: Oprichting 1ste Forensisch Medisch Instituut (UZ Leuven)
jan 2024: Oprichting 2de Forensisch Medisch Instituut (CUSL Brussel)
MAAK 10 MEERKEUZEVRAGEN, OP UNIVERSITEITSNIVEAU, EN GEEF DE ANTWOORDEN NA ALLE VRAGEN PAS . De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 10.
Ask a study question and we will try to answer it as best we can.
Ask a questionAsk a study question and we will try to answer it as best we can.
Ask a question