Studybot answer

Question asked by: milouhollands - 1 year ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: College 2
Borging publieke belangen
Institutionele fragmentatie:
Hybride constellaties publieke en private actoren
Meerdere, heterogene actoren
o In meerdere fasen betrokken: advocacy, politiek, bureaucratisch, leveringsproces (het beleidsproces)
Meerdere niveaus: gescheiden arenas en transacties
Consequenties: meerdere principalen, die ook van rol kunnen wisselen & explicitering standaarden, normen (naar buitenwereld/opschrijven waar de ander zich aan moet houden)
PPT tabel
Principaal (opdrachtgever) en agent
Laat de heterogeniteit zien
Definiren van publieke belangen
Overheid moet zich bemoeien met publieke goederen, waarvan je mensen niet kan uitsluiten en gebruik van de een sluit het ander niet uit
Economische benadering: Een publiek belang is een complex extern effect waarbij de overheid via dwang freerider-gedrag kan bestrijden
o Publieke goederen
o Beslisboom (wetenschappelijke analyse)
In deze artikelen een politiek-bestuurlijk benadering: Een publiek belang is een belang dat de overheid aantrekt, en dat zonder die bemoeienis waarschijnlijk niet (of niet goed) wordt gediend (waarvan de overheid denkt dat ze daar iets mee moeten)
o Interactieproces
Zie ptt
Vier fasen
Agendasetting: articuleren, selecteren
o Belangen op de agenda krijgen (belangengroepen)
o Media speelt ook een rol (selectie van de media)
o Burgers die zichzelf sterk maken (bijv. petitie)
Politieke proces: aanmerken, prioriteren, draagvlak creren
o Belangen naar voren brengen in parlement/raad.
o Prioriteren: realiseren dat je niet alles kunt doen, directe keuzes hoeven nog niet gemaakt te worden (maar wel in je achterhoofd houden)
o Draagvlak: om meerderheid te krijgen
Bureaucratisch proces: operationaliseren
o Beleid wordt gemaakt in de ambtelijke organisaties
o Dat wat je wil realiseren, zo concreet mogelijk maken, vs de middelen die je beschikbaar hebt
o Er moet ook budget zijn. Budgetspel: bureaucratische actoren werken vaak met beperkte middelen en moeten kiezen hoe ze publieke waarden implementeren, wat kan leiden tot afwegingen tussen efficiency en effectiviteit.
Dienstverlening: levering, monitoring en feedback
o Uitvoering
o Plek waar alles samenkomt, waar alle actoren ook samenkomen
o Verdere concretisering
Schema ppt
Trade-off steeds scherper
De auteurs richten zich op structuur
Casus
Wat verwacht je van de voorgestelde oplossing voor de borging van publieke belangen?
o Wel goed definiren, maar dat is niet de enige stap
o Nadruk op politieke proces gelegd
Alle fasen betrokken
Bijvoorbeeld om draagvlak te creren bij de uitvoering
Er is veel meer nodig dan alleen politieke actoren betrekken, want publieke waarden veranderen
o Veeneman: meer kijken naar de uitvoering
Publieke belangen
Inhoudelijke en procedurele belangen (De Brujn & Dicke, 2006).
o Procedurele: Hoe overheid zou moeten handelen (beginselen behoorlijk bestuur)
Integriteit, transparantie, eerlijkheid
o Inhoudelijk: gericht op resultaten en uitkomsten
Veiligheid van medewerkers, onderhoud, efficint, milieu
Harde en zachte belangen
o Zacht: ambigu en betwist onzichtbaar, lange termijn, niet operationaliseerbaar, niet afdwingbaar, betwist
Veiligheid (subjectief)
Bijvoorbeeld gaswinning
Onderhoud
o Hard: minder ambigu en redelijke consensus zichtbaar, korte termijn, operationaliseerbaar, afdwingbaar, consensus
Efficintie
Deze belangen in een context van institutionele fragmentatie concurrerende belangen (in/tussen fasen, binnen n taak/opgave, tussen actoren)
- Harde belangen winnen vaker van zachte. Lastig om zachte waarden bijvoorbeeld in een contract vast te leggen. Je ziet bij zachte waarden minder de effecten, waardoor het vaak niet als belang wordt gezien.
Versterkt door kosten van borging
o Het brengt altijd kosten met zich mee
Dynamische trade-off
o Verschilt ook per tijd wat een publiek belang is
Erosie zachte belangen, verharding publieke belangen
Borgingsmechanismen
Hirarchie
Direct zeggenschap (o.a. regelgeving, binnen eigen organisatie)
Risicos
o Te veel regels waardoor niet flexibel, top-down denken
Maar ook belangrijke functie
o Duidelijkheid, consistentie
Markt
Concurrentie om gunst consument
o Meer inspraak van burgers, omdat het aansluit op de vraag.
o Kan alleen werken binnen randvoorwaarden van de overheid. Als je de markt het werk laat doen, is het niet zo dat publieke belang samenvalt met individueel belang.
Voordelen
o Efficintie
Maar rol overheid cruciaal
Netwerk
Interactieproces: consultatie of onderhandeling
o Niet statisch
Overheid als deelnemer
o Een van de partijen, balancer, procesmanager
Of als niet-deelnemer aan dat proces
o Procesarchitect, interventionistisch, schadow of hierarchy

Smart mix: combinatie nodig. Maar is het smart?
Casus
Institutionele fragmentatie. Deelgemeenten en prioritering
Veel actoren betrokken: geen duidelijke verantwoordelijkheid, belangen gekozen die meer door burgers gezien werden
Zachte waarde, die niet zichtbaar is en waarvoor geen organisatie zich voor inzet
College 3
Regulation: regelgevend en toezicht
Extern toezicht: naleving van regels en wetten & uitvoeringstoezicht; op werking van de markt; interbestuurlijk toezicht (Rijk & Provincie)
Ontwikkeling extern toezicht
Freer markets, more rules
o Er zijn toch meer regels gekomen
Government by regulation
o Marketcraft
o Nieuwe actoren
o Regulatory burden door juridisering, nieuwe competenties, nalevingskosten
Meer doen om maar aan naleving te voldoen
Definitie toezicht
Als je toezicht houdt heb je een norm nodig, waaraan je kunt beoordelen. Behaviour modelfication gedrag benvloeden. Je kan alleen tot beoordeling komen als je informatie verzamelt.
Toezicht is het verzamelen van informatie over de vraag of een handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde eisen, het zich daarna vormen van een oordeel daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan interveniren (Lodge & Wegrich, 2012)
Doel: bevorderen vertrouwen in werking complexe maatschappelijke systemen
Drie soorten extern toezicht
Nalevings- en uitvoeringstoezicht ligt meestal op rijksniveau (o.a. onderwijs, zorg, openbaar vervoer)
Maar: gemeente als toezichthouder van naleving wet- en regelgeving door burgers en bedrijven o.a. via:
o Veiligheidsregios: industrile veiligheid (risicovolle bedrijven)
o Omgevingsdiensten: milieuregels
o GGD: kinderopvang
Twee typen markttoezicht:
Algemeen: behoud bestaande mededinging: gelijk speelveld (bijvoorbeeld supermarkt)
o Verbod op mededingingsafspraken, misbruik economische machtposities, concentraties (mededingingswet)
o Veelal ex post (achteraf vaststellen of iets voldoet, behalve bij fusies)
o In het bijzonder: overheid als marktpartij: wet markt en overheid
Specifiek: scheppen van concurrentie (bijvoorbeeld openbaar vervoer)
o Interventies gericht op vraag en aanbod
o Gegeven sectorspecifieke economische en technologische factoren
o Actieve, interventionistische marktmaker: ex ante en ex post
Bezig dat de markt kan werken, dus condities verzinnen dat de markt dat kan doen. Veel actiever bezig dan alleen maar toezicht kan houden.
(Gemeenten geen echte marktmeesters, maar staan wel onder toezicht)
Gemeente als onder toezicht staande
o Bij uitvoering van taken in medebewind
o Uitgangspunt: vertrouwen op goede uitvoering door bestuurslaag en op horizontale verantwoording binnen die bestuurslaag
Rijk en provincie als toezichthouder
Lodge en Wegrich, 2012
Regulatory agencies
Onafhankelijkheid tussen partijen.
o Onafhankelijkheid van de onder toezichtstaande
Regulatory capture degene van wie je toezicht houdt
o Onafhankelijkheid van de politiek, want deze is wispelturig
Je wil niet door de waan van de dag worden geregeerd
Als dit niet gebeurt: political capture
Hierbij zijn meer voorspellingen vanuit de markt
Onafhankelijk: van politiek en onder toezicht staande partijen voorkomen van
o Political capture (inpalming) regulatory risk voor partijen (commitment problem p. 159)
o Regulatory capture
Specialistisch: informatieachterstand, acceptatie autoriteit
o Je hebt kennis nodig om toezicht uit te oefenen (informatieachterstand verkleinen)
o Geeft je autoriteit als je de kennis in huis hebt
Hoe onafhankelijkheid en specialistische karakter waarborgen? Hoe regel je dit formeel?
Wetgeving die de normen stelt. Voor toezichthouder is het belangrijk dat ze een wettelijke basis hebben ZBOs (staan op afstand van ministerie, dus niet agentschappen). Eigen rechtspersoonlijkheid krijgen
o Als je geen rechtspersoonlijkheid hebt, kan je geen mensen in dienst nemen (onwenselijk)
Financiering. Zorg dat het aan de ene kant komt van de overheid en een deel van de onder toezichtstaande. Vooral zorgen dat het niet van een kant komt. Dus dat je niet geheel gebonden bent aan een kant. Tarieven zouden kunnen verschillen per jaar.
o Onwenselijk als het alleen komt van het ministerie
Vaste benoemingstermijn. Los van politieke verkiezingsdynamiek.
College aan het hoofd zetten, niet 1 president
Jurisdictie: domein waarover je gaat.
o Vanuit specialistisch: liefst zo specifiek mogelijk op n domein
o Vanuit kosten: lastig om op elk domein een aparte toezichthouder te hebben
o Soort kosten-baten afweging.
Andere auteurs zeggen dat je het wel formeel kan regelen, maar in de praktijk: revolving door.
Gunningham, 2010
Toezichtslijnen
Verticaal (detterence)
o Punitief: van bovenaf gecorrigeerd gedrag
o Bijvoorbeeld dwangsom, bestuurlijke boete, tariefstelling
o vooral van bovenaf normen stellen en afdwingen
o Rationeel gemotiveerde bedrijven afschrikking
o Nadelen: individuele situatie (motivatie), regulatory resistance
Verschil in grote van bedrijven
Minimaal voldoen aan de regel (prestatieparadox)
Horizontaal (compliance)
o Coperatief: samenwerking, overtuiging
Zet niet in op straffen
Samenwerking: samen onder toezicht staan en normen stellen & kan draagvlak vergroten
o Bijvoorbeeld onderzoek individuele situatie, feedback, open gesprek
o Nadelen: laksheid, inpalming, geloofwaardigheid/onvoorspelbaarheid
Onafhankelijkheid: De regulatory capture is veel groter
Laksheid: je wordt toch niet gestraft, dus waarom zou je het (goed) doen
Niet voor iedereen voorspelbaar, verschilt per toezichthouder. En daarmee is de interactie niet transparant en niet voorspelbaar.
Mix: responsive regulation
o Begin met horizontaal en als dat niet werkt verticaal toepassen
o Handhavingspiramide
o Gunningham: hoe kom je weer naar beneden in de piramide

Responsief toezicht
o Toezicht op maat
o Verticaal als last resort
Maar vaak niet afdoende:
Alternatieven:
o Smart regulation
Toezichthouder kan ook derde inzetten om informatie te verschaffen en toezicht te houden.
Andere partijen die bepaalde betrokkenheid hebben, door informatie van hen te verkrijgen heb je meer kennis en meerdere bronnen
o Meta regulation
Toezicht deels bij partijen zelf. Normenkader stellen en vragen aan organisaties om duidelijk te maken dat ze hieraan voldoen. Als toezichthouder hou je op een systeemniveau toezicht en kijk je waar de sterke en zwakke punten zijn.
Stimuleren om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor naleving
Dilemmas van goed toezicht (L&W, h12)
Effectief toezicht!
o Informatie verzamelen (en beoordelen)
Incompleet en asymmetrisch
Strategisch gedrag vs coperatief gedrag in non-finite-repeat-game
o Interventies: stijl en instrumentarium
Incentives: in hoeverre betrek je onder toezichtstaande
Participatie: in hoeverre betrek je derden
o Aanpassingsvermogen
Heb je kennis van de markt om goed toezicht te houden zonder het te koste gaan van voorspelbaarheid
o Voorspelbaarheid
Verandering rules of the game leidt tot regulatory risk
Hold up in context verzonken kosten
o Onafhankelijkheid
Regulatory capture
Political capture
Legitiem toezicht
o Onafhankelijkheid, due process, expertise
Efficient toezicht
o Directe kosten (toezichthouders)
o Nalevingskoten (indirect, die organisaties zelf moeten doen)
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.