Studybot answer

Question asked by: irisnieborg - 1 year ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst:
College voorbereiding:
Wat kan wetenschap (en dus de wetenschapper) niet volgens Weber? Waarom kan ze dat niet?
Omdat wetenschap zich steeds vernieuwt, kan wetenschap geen volledige zekerheid bieden. Ontdekkingen en inzichten zijn altijd voorlopig. Kennis staat nooit vast maar is een momentopname tot men meer weet (p.17-20).
Wetenschap kan geen waardeoordelen vellen (p.28). Onderscheid tussen feiten en waarden.
Wetenschap kan geen zin of betekenis aan het leven geven (p.23-24). Religieuze of filosofische opvattingen geven betekenis aan het leven, niet wetenschap.
Wetenschap kan niet de juiste levensstijl of levensweg voorschrijven (p.24-25). Natuurwetenschappen geven ons antwoord op de vraag wat we dienen te doen als we het leven technisch willen beheersen. Maar of we daadwerkelijk technisch correct willen leven, is afhankelijk van persoonlijke overtuigingen, waarden en voorkeuren.

In de tekst van Machiavelli: Hoe zou je de relatie tussen adviseur en vorst omschrijven?
De adviseur is onderdanig aan de vorst.
De adviseur moet de vorst overtuigen
De vorst moet zelf ook kennis vergaren om de beslissing te kunnen nemen om het goede advies over te nemen.

Korte samenvatting CHATGPT Machiavelli:
In De heerser (Il Principe) richt Niccol Machiavelli zich tot Lorenzo de Medici, een invloedrijke Florentijnse leider, om hem advies te geven over hoe hij zijn macht kan consolideren en behouden. Machiavelli biedt zijn boek aan als een handleiding voor effectieve heerschappij, waarbij hij benadrukt dat succes in de politiek vaak om pragmatische, soms zelfs meedogenloze, beslissingen vraagt. Hij stelt dat een goede heerser niet altijd moreel hoeft te handelen, maar eerder moet focussen op het behouden van macht en het beschermen van de staat. Machiavelli hoopt hiermee de gunst van de Medici te winnen en een rol te krijgen binnen hun machtsstructuur.

In de tekst van Machiavelli: Hoe zou je de relatie tussen adviseur en vorst omschrijven?
In De heerser beschrijft Machiavelli de relatie tussen de adviseur en de vorst als essentieel voor het succes van de heerschappij. Hij benadrukt dat een wijze vorst betrouwbare en competente adviseurs moet omringen, maar dat het uiteindelijk aan de vorst zelf is om de adviezen kritisch te beoordelen en de juiste beslissingen te nemen. Machiavelli stelt dat een adviseur nooit puur uit eigenbelang mag handelen, omdat dit schadelijk kan zijn voor de vorst en het rijk.
De adviseur moet de belangen van de vorst dienen en alleen spreken wanneer hij om advies wordt gevraagd, anders kan hij de vorst in verwarring brengen. De vorst moet echter zelf de wijsheid hebben om zijn adviseurs te kiezen en te beoordelen welke adviezen waardevol zijn. Machiavelli ziet de adviseur dus als een belangrijke maar ondergeschikte rol, terwijl de vorst de uiteindelijke beslisser en centrale figuur blijft. De kwaliteit van het leiderschap van de vorst hangt deels af van zijn vermogen om goede adviseurs te herkennen en hun raad naar eigen inzicht te gebruiken.
Aantekeningen College 10:
Het ideaal van de waardenvrije of waardenneutrale onafhankelijke wetenschapper
De enige normen waar ik als wetenschapper mee na doen heb zijn logische en methodologische regels ze willen niks met politiek te maken hebben
Een typisch niet Foucault achtige uitspraak deze wetenschappers wijzen naar Weber
I. Waarom neutrale wetenschappers graag Weber aanhalen
Wat kan de wetenschappers volgens Weber niet?
o Politieke uitspraken doen: Je kunt geen politiek advies geven. Je zou als wetenschapper niet kunnen zeggen: we moeten meer aan milieu doen we moeten meer aan migratie doen.
Waarom kan dit niet ?
want:
Feiten en waarden zijn heterogene grootheden. Het zijn twee typen uitspraken over de werkelijkheid.
Feiten: hoe de wereld is
Waarden: hoe de wereld behoord te zijn
Wetenschappers hebben een specifieke toegang tot is-uitspraken, maar hebben geen basis over hoe de wereld behoord te zijn.
o Uit een is-uitspraak (theorie) kan je geen behoren uitspraak halen
o Je moet dus aan de regels van de logica voldoen
o Wetenschappers hebben toegang tot de is uitspraken: dus hoe de wereld is. Dit zegt echter niet hoe de wereld moet zijn. -> wetenschappers moeten onderkennen dat ze dus geen behoren uitspraken kunnen doen: intellectuele rechtschapenheid.
o Polytheisme -> Polythesme: er bestaan meerdere goden. volgens weber vrijheid van vele waarden hebben: wij mensen leven in een wereld van vele waarden. We vinden dat rechtvaardigheid, vrijheid, milieu etc allemaal heel belangrijk is. Weber vergelijkt het beetje met de griekse goden die allemaal aan je trekken en willen dat je je focust op een bepaald onderwerp.
Er zijn meerdere goden/waarden die aan je trekken, aandacht eisen.
Men moet rechtvaardig, moedig, eerlijk, etc. zijn. Wetenschappers kunnen niet dat allemaal vertegenwoordigen, dus afblijven van die waarden.

II. Nuance 1: Weber over de zin van wetenschap: Weber over de zin van wetenschap (originele idee is dat wetenschap geen waarden, politiek kan bedrijven, maar deze nuance wil zeggen dat wetenschap wel een bepaalde zin aanbrengen)
Wat zegt Weber over de zin van wetenschap bedrijven?
Wetenschap als roeping. iedere wetenschapper weet dat alles wat hij heeft gepresteerd dan het 10/20 jaar later niet meer zinnig is. De zin van wetenschap is dat wetenschap niet eindig is; ontdekkingen en inzichten zijn altijd voorlopig. Kennis staat nooit vast maar is een momentopname tot men meer weet (p.17-20).
Rationalisering: geen toenemende kennis, maar de zekerheid/geloofdat we er als we het zouden willen op elk moment achter kunnen komen hoe iets zit, hoe we door berekening iets kunnen beheersen.
Wetenschap speelt een cruciale rol van het laten van ontstaan van de wereld waar we in zitten (die onttoverd is). Ze kunnen de x -> y verklaren, waar dat vroeger niet lukte. Alles is in die x -> y te begrijpen.
De zingeving van de wetenschap om de wereld te onttovering is er niet meer, die hebben we al weg verwetenschapd. Dus we bedrijven nog wel wetenschap, maar zonder religieuze zingeving. Wetenschap heeft nu iig geen antwoordt op de vraag wat nu de zingeving is van wetenschap (vroeger was dit dus religie)
Wetenschap zonder vooronderstellingen (p.25). je moet zen dat elke discipline op zijn minst veronderstelt dat het zinvol is dat je het doen. Vb geneeskunde (van belang om mensen langer in leven te houden). Je kan deze zin van de wetenschap als discipline hebben maar als wetenschap zijnde kan je die zin niet rechtvaardigen
III. Nuance 2: Advies
Wat kan de wetenschapper aan de politicus/student/burger bieden?
o Wat is het verschil tussen docent en groenteboer: je krijgt beide geld voor iets geven (een prei) en (onderwijs). Een wetenschappelijk docent kan een student ongemakkelijke feiten leren accepteren.
Als wetenschapper kan je iemand niet vertellen wat je belangrijk moet vinden. maar studenten hebben wel al ideen over wat belangrijk is. Maar kan een student wel feiten voorleggen waar een student een beetje ongemakkelijk van wordt.
Vb. jou idee is: we moeten gastvrij zijn voor vluchtelingen, iedereen moet welkom kunnen zijn en opgenomen worden.
> Feiten die gegeven worden: alle belemmeringen als we nu alle beperkingen voor vluchtelingen zouden opheffen wat er dan gebeurd.
o Dit kan ertoe leiden dat andere belangrijke waarden van je gaan meespelen en je toch anders gaat denken over je idee dat je in eerste instantie had. Voorbeeld een andere waarde dat in gedrang kan komen is de beschikbaarheid van een betaalbare woning voor jou en familie.
Dit staat onder andere op pagina 30 en 35 beschreven
De essentie is dat je mensen leert verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen beslissingen. Als in wat vindt ik nou echt van belang als persoon.

Ethische oordelen over wat te doen met kennis, welke advies-houding?
Wetenschap heeft dus niet zozeer een politieke functie, maar wetenschap dient wel mensen zodanig aan het denken te zetten door het voeden van feiten.
o Alleen advies geven als gevraagd of ook proactief;
o Zakelijke verslaglegging of sterkere retorische middelen;
o Beleidsconsequenties impliciet laten of benoemen;
o Mogelijk misbruik van onderzoek proberen te voorkomen.
Aan wie?
o Aan beleidsmakers/beslissers
o Aan belanghebbende organisaties
o Aan Kamerleden, Raadsleden, rekenkamer, etc
o Aan publiek

Je probeert dus door ongemakkelijke feiten mensen betere keuzes te laten maken.

Onderzoeker worden of niet? wetenschap kan hier geen antwoord op geven, totdat je het eenmaal doet. Dan pas heeft het zin.

Wat doen met resultaten?
IV. Intermezzo: Machiavelli`s inzicht
Machiavelli stelt zich in het voorwoord heel nederig op tegenover Lorenzo d Medici, maar zegt tegelijkertijd ook dat hij een boek aanbied met kennis over regels hoe een goede heerser moet heersen. Regels waar d Medici zich aan moet houden.
Hij stelt dat de vorst hem (Machiavelli) nodig heeft om goed te kunnen besturen, hij biedt kennis. Kennis is namelijk noodzakelijk voor politiek
= de paradox van de adviseur, de adviseur is ondergeschikt, maar weet wel hoe het zou moeten zijn.
Degene die de baas is en deskundige nodig is, kan niet echt beoordelen welke deskundigen nodig zijn. Hier is er niet echt een onderscheiding tussen politiek en wetenschap. Heerser is afhankelijk van adviseurs.
Als adviseur/wetenschapper begeef je je dan wel in het politieke veld.
V. Nuance 3: Wetenswaard
Wat is wetenswaard, waarover unbequeme Tatschen?
- Afhankelijk van bepaalde keuzes in een onderzoek over welke ongemakkelijke feiten er naar boven worden gehaald.
Bijvoorbeeld:
Onderzoek of bestuur ook zonder provincies kan OF onderzoek hoe bestuurlijke rol van provincies versterkt kan worden.

De keuze van mijn onderzoeksvraag zit al iets ingebakken over wie of wat je ongemakkelijk wilt maken door middel van feiten. Dus met je onderzoeksvraag ben je al een beetje aan het voorsorteren of waar je je in het politieke veld gaat begeven.

Netwerktheorien:
- De ene actor heeft de andere actor nodig om een beleidsresultaat te realiseren
- Netwerktheorien zullen altijd voorsorteren op meer samenwerking
- Zon theorie heeft dus al een neiging om naar een bepaald antwoord te zoeken.
Wetenschappers maken heel erg veel keuzes in hun onderzoeksproces, dit gebeurd niet zonder ethische en politieke waarden een invloed hebben.

VI. Voorbij Weber
Hoe streng ga je toetsen?
o Jezelf de vraag stellen: heb je liever vals-positief (theorie aannemen terwijl het juist onjuist was) of vals-negatief (theorie verwerpen terwijl het wel juist was)?
Bij rookmelders liever vals-positief (liever dat ie af gaat terwijl er geen brand is)
Bij rechtspraak liever vals-negatief (liever iemand vrijlaten die het wel heeft gedaan dan iemand opsluiten die het juist niet heeft gedaan)
Bij geneeskunde heel streng toetsen, omdat gevolgen heel groot kunnen zijn. (Heel hoog significantie niveau van 0,0001)
Keuzes die een wetenschapper moet maken:
Onderzoeker worden of niet?
Onderzoeken wat wetenswaard is: Waarover unbequeme Tatsachen? (Vraagstelling, theorie)
(wetenschapper moet in alle fasen van onderzoek keuzes
maken en kan daarbij niet louter bouwen op
methodologie)

Hoe meer geld je in een bepaald onderzoek steekt kan je dat niet meer in ander onderzoek steken. Dit alles is zijn politiek-ethische overwegingen.

Dit allen laat zien dat een wetenschapper simpelweg niet puur methodisch bezig kan zijn, en dat er altijd ethisch-politieke keuzes gemaakt worden. Sommige keuzes kunnen simpelweg niet methodisch genomen worden.

VII. Hoe die keuzes te maken?
- Oordelen overlaten aan burgers?
- Wat overlaten en wat niet?
- Betere representatie?
- En ontwikkeling van onderzoeksprogrammas dan?]
- Onderzoek buiten bereik universiteiten
- De non-lineariteit van onderzoek en beleid
- De goede wetenschapper
- Als wetenschapper zal je op een gegeven moment toch belangrijke keuzes moeten maken (ethisch bekwaam)
- Epistemologisch bekwaam

Taylor:
Theorien zijn in zichzelf niet neutraal. Ze hebben altijd al een bepaalde richting/ tendentie.

Wat betekent dit nu
- De wetenschapper moet kiezen
o neutraal zijn
o Ongemakkelijk zijn (weber)
o Gericht activistisch zijn (issue advocate)
o Kritisch ontmaskerend zijn (foucault)
o Faciliteren van empowerment (actie-onderzoek)

De keuze is onvermijdelijk
Deze keuze is een ethische keuze
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.