Studybot answer

Question asked by: Switlana - 1 year ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: FANTASTIC PLASTIC

CONTEXT
Jaren 60: We staan stil bij de evolutie in Europa. De maatschappijevolutie en de vormgeving inspireren elkaar en zijn gelinkt.

*FILMPJES BEETLES*
Filmpje 1 Filmpje 2 (1963) meer rock en roll + Kleurbeelden
De kleur gaat in deze periode een belangrijke rol spelen.
- Kleurtelevisie komt in de winkels en de maatschappij terecht (woonkamers nog net niet, misschien wel de eerste). Dit heeft een effect op de vormgeving.

- Ook in print wordt kleur belangrijk: hier ontwikkelt de techniek zich om kleurfotos op geprint papier in de brievenbus te krijgen. Dit was te duur om dagelijks te doen. -> Uitvinding weekendbijlage (dit is nog steeds een fenomeen). De Sunday Times in kleur met fotos vormgeving, politiek, cultuur, mode, weergeven.

- De anticonceptiepil komt beschikbaar in de maatschappij (zeer belangrijk voor dit tijdperk). Dit was een soort van symbool/ 1 van de oorzaken van de bevrijding van het individu.
-> Doorheen WOII (jaren 50): Vlaanderen was nog een zeer Katholieke regio.
->jaren 60: Jongelui begon zich daar tegen af te zetten.

- Het is het tijdperk van een soort van rebellie, afzetten tegen vorige generaties. De anticonceptiepil deed een paar grenzen vervagen.

- De koude oorlog die aan de gang is: soort tweespan tussen communistische Sovjet gedeelte van de wereld en het kapitalistische westen, met de VS als koploper.

->1963: De Amerikanen zien op hun satellietbeelden dat de SU lange afstandsrakketen klaar aan het zetten was in Cuba. Plots kwamen de VS in een situatie waarbij dat ze niet zo onschendbaar zijn (VS kwam zonder schade uit WOII, los van de mensen die gesneuveld waren, maar op het land zelf was geen bom gevallen). Nu plots is er wl een dreiging. -> Ook op dat vlak ontstaat er stilletjes aan een soort van rebellie. Onder de bevolking kwam de vraag: Wat doen onze zonen en vrienden in een oorlog zoveel duizenden kilometers van hier waarmee wij eigenlijk niets te maken hebben? -> Hieruit ontstaan anti-oorlogsprotesten -> Dit leidt tot de hippiebeweging.
- Hippiebeweging:
o Een anti-oorlogshouding
o Een grotere focus op liefde en vreedzaamheid onderling
o Minder het strakke militaire.
o Afzetten tegen de overheid. bv. anticonceptiepil, de kracht van het individu, .
o De heel typische esthetiek van de flower power (tegenover de esthetiek va het machinegeweer en de kaki camouflage interieurs van de soldaten.
o De bloem: als vredesteken
o Heel kleurrijke intense kleren dragen. -> Deze esthetiek, samen met het ontstaan van kleur in de media gaat de kleur in de vormgeving doen opwaaien.
o Hoogtepunt van de hippiebeweging - Woodstock1969: In een weiland dicht bij NYC = een uit de hand gelopen festival waarop 2 miljoen mensen afgekomen waren. Jongelui kwamen met lange haren (om zicht te verzetten tegen het kort geschoren coupeke van de soldaten in de VS) met baard en snor en heel fel gekleurde bussen & caravans vredelievend naar Woodstock.
o Deze esthetiek heeft zich ook naar Europa verspreid.
o De recreatieve drugs en de hallucinerende drugs wordt ook een factor in de vormgeving (dit is ook te herkennen in de vormgeving).

- De computers en de ruimtevaart is ook een deel van die esthetiek van de jaren 60. De computer wordt wat hanteerbaarder en worden machines die toch in het dagdagelijkse leven terecht komen (zeker op de werkvloer). Computers: uitgevonden aan het einde van WOII om de codes van de Duitsers te analyseren.
->Jaren 60: komen als hele grote bakken op de werkvloer terecht. Dit is voor veel mensen inspirerend en veel mensen gaan zich op die esthetiek inspireren, het technologische,

- Ook begint plastic te verschijnen: Alles is veel strakker dan het vorige verhaal.
- Er is een ruimtewedloop:
->De SU de 1ste man in de ruimte
->VS de 1ste man op de maan (later)
Dit technologische, metaal- achtige, positieve (positief tijdperk) gaat de vormgeving vormen.
- Space age verhaal -> ook terug te vinden in de film industrie, in speelgoed, de mode,

- Plastic verschijnt in de mode en de vormgeving: Werd op dat moment echt als ht wondermiddel voor de toekomst beschouwd en werd toen echt helemaal omarmd als de toekomst en als fantastisch (vandaar Fantasic Plastic).

- Leo Baekeland (Belg): 1 van de personen die enorm heeft bijgedragen bij de ontwikkeling van plastiek. Hij ontwikkelt in 1907 het materiaal bakeliet (oude zwarte telefoons).-> Is een soort voorloper van plastiek. Niet helemaal plastiek zoals we het nu kennen, maar wel een kunststof met een soort van oliederivaat waar wel veel ambitie mee was -> Hiermee kon men veel stevigere dingen maken die in een mal gegoten kon worden en zo heel complexe vormen konden creren.

- Verschil tussen bakeliet en plastiek: Als je bakeliet laat vallen op de grond dan breekt het in scherven (brosser materiaal dan plastiek). Schakelaars zijn ook uit bakeliet (voor klassiekere interieur).

- Plastiek: is een reeks van moleculen is die heel stevig aan elkaar hangt, het zijn polymeerketens. Op chemisch niveau is plastiek gekenmerkt door heel lange en stevige ketens, daarom dat het materiaal is dat niet zo snel zal breken. Het probleem: Deze ketens zullen moeilijk terug uiteenvallen, hierdoor ook het probleem met het recycleren.

- Plastiek is afkomstig van kleine bolletjes (POLYETHYLEENKORRELS) die verhit worden en in een spuitmal (vaak een roestvast stalen vorm, bestaande uit meestal 2delen, meestal positief en negatief, met een kleine open ruimte waarin de plastic gespoten wordt ) geduwd worden. Plastiek hardt uit bij het afkoelen en dan krijg je je vorm. Vb. een stoel (vb. PANTON CHAIR).

->Hiermee is ook bereikt wat de modernisten voorogen hadden: op industrieel schaal, relatief goedkoop, op een hoog tempo degelijke stoelen maken. De investeringskost is wel gigantisch (Het spuitmal kost enorm veel -> veel stoelen maken om winst te maken-> massaproductie + vervuilingsproblemen).

- De vormentaal wordt omwille van die mal (en de vrolijkheid van de hippiebeweging) ook heel organisch.
- Jaren 60: Nog niet enorm bezig met het milieu. Al het plastiek dat ooit gemaakt is bevindt zich nog steeds op deze planeet/ is verbrandt en dus herleidt naar zeer toxische gassen. (Beelden van plastiek in de natuur & door zonlicht microplastics worden)

- Als je nu nog plastiek maakt wordt er eerder naar je gekeken dan gepraist.

- Plastiek soep = omwille van de stroming verzamelt het plastiek zich in de zeen als drijvende eilanden. -> 80% van het plastiek is afkomstig van 10 rivieren (waarvan 8 in Azi).

- Initiatieven om dit probleem op te proberen lossen: The Ocean Clean up = bedrijf om m.b.v. funding en installaties die plastiek soep uit de oceaan te gaan opvissen. Ondertussen is deze organisatie slimmer geworden & is de interceptor ontwikkeld: Dit zijn vangnetten die voor de monding van de rivieren in de zee geplaatst worden om zo het vuilnis op te vangen voor het in de zee terecht komt.

- Er zijn ook mensen bezig met de recyclage van plastiek, maar het probleem hierbij is dat je dat nooit meer in dezelfde complexe vorm gaat krijgen als voordien (downcycling).

- James Shaw: Met gesmolten plastiek ruwe vormtaal verkrijgen om zo voorwerpen te maken.

- Bio plastic is al een betere oplossing: zal op kortere termijn wel vergaan tot natuurlijke moleculen.
- Meelwormen kunnen kleine stukjes plastiek opeten & verwerken tot organisch materiaal.
VOORBEELDEN IN DR VORMGEVING (JAREN 60 70) TOEN PLASTIC NOG FANTASTIC PLASTIC WAS:

BOFINGER STOEL 1966

- Eerste stoel die uit de machine werd gekomen.
->Er zijn afgeronde hoeken aanwezig & een knalgele kleur (ook in wit, grijs, zwart, )
- Er komen ontwerpen met veel fellere kleuren, wat perfect mogelijk is met pigmenten.

POLYPROP CHAIR - 1960-63

- Deze stoel is gekender & wordt nog altijd verkocht.
- Is zeer makkelijk produceerbaar omdat de mallen niet zo groot moeten zijn & de stalen onderconstructie zeer simpel is.
- Het is stapelbaar, afwasbaar, goedkoop, bijna niet kapot te krijgen, (Fenomeen van de jaren 60 niet super interessant)

GLOBE CHAIR - 1962

- Door plastiek werd het mogelijk om compleet ronde vormen in felle kleuren te maken.
- Het is een zeer vrolijk model.
- De branding wordt in de context van de ruimtevaart gezet.

BUBBLE CHAIR - 1968

- Transparantie wordt nu ook mogelijk
- Er wordt ook gebruikt gemaakt van staal.
- Transparantie wordt nu ook een deel van de vormgeving.-> Het space verhaal is hier ook terug te vinden.

BLOW CHAIR - 1967

- Is ook een tijdje populair geweest & heeft zeker de 2de helft van de jaren 60 mee gekleurd.
- Door het gebruik van heel weinig plastiek kun je een opblaasbare structuur verkrijgen, en ook een zeker comfort bereiken.
- Deze stoel heeft een minder lange houdbaarheidsdatum dan andere stoelen.
- Heeft tot veel experiment geleid -> Sculpturen die tot inflatable werden gemaakt.

CAPITELLO STOEL - 1971

- Er ontstaat een soort rebellie ten opzichte van het modernisme.
- Hier zijn de eerste sporen van rebellie en afzetting tegen het modernisme zichtbaar.
- Jonge vormgevers gaan de industrile productie beu beginnen worden. Ze steken een soort ironie en humor in hun vormgeving. Ze lachen het modernisme uit.
- Vorming van een zuil uit plastiek (+ comfortabele stoel)

OSAKA SOFA - 1967

- Foam wordt ook zeer populair, dit is een schuim plastiek waardoor je complexe vormen kan maken (vorming nieuwe vormtaal). Je kan iets heel comfortabel maken met een vrij goedkoop materiaal.
- Op dagdagelijks niveau komt de plastiek de huiskamers ook binnen.

FUTURO HOUSE - 1965

- Ook op vlak van interieur & architectuur werd plastiek gebruikt (goedkoop).
- Dit was een skihut, kon met een helikopter in de bergen gezet worden (zeer licht) + snel verwarmd -> Goed gesoleerd.
- Het ziet er ook uit als een ufo.
- Binnenin is er niet zo veel plaats: 25 vierkante meter, 2m10 hoog.
- Maar 100 van gemaakt (sommige in musea).
- Het is gemaakt uit 14 schelpdelen, maar is ook volledig gesoleerd. Dit brengt heel veel progressieve ideen voort met dit soort interieurs als gevolg.
Door plastiek werd dit tijdperk fantastisch en ontstonden er veel nieuwe mogelijkheden.

JOE COLOMBO
CONTEXT
Hij brengt een soort van humor, vrolijkheid en positiviteit in de vormgeving (Hij was een Italiaan). Hij was een goedlachs persoon, maar stierf vrij jong (41 jaar).
Hij bouwde zijn hele ontwerperscarrire in 1decenia (jaren 60).
Zijn vader had een kabelfabriek, deze sterft ook op vroege leeftijd (cholesterol probleem in de familie). Het bedrijf van zijn vader wordt overgegeven aan Joe en zijn broer, Joe stapt er een tijdje in (hij is niet de beste manager, maar ziet deze fabriek wel als een soort van speeltuin om op industrile schaal te gaan experimenteren met plastiek). Hij gaat hier dus heel snel op een industrile en professionele manier mee experimenteren & bereikt zo veel nieuwe technieken (hier leert hij veel uit en dit heeft een invloed op zijn latere ontwerperspraktijk). Na 4-5 jaar stapt hij uit het bedrijf.

CHAISE UNIVERSALE - 1965-1967

- Dit is zijn antwoordt op de wedloop om een stoel uit een mal te produceren.
- Hij slaagt er niet helemaal in aangezien zijn poten nog apart hingen.
- Dit ontwerp is qua structuur iets spannender dan de Bofinger stoel.
- Deze stoel is de start van zijn ontwikkeling als vormgever.

TUBE CHAIR 1969

- Dit is waar hij mee onthouden wordt.
- Dit is een heel speelse vormgeving (out of the box).
- Het functionele en het comfort begint ook wat minder belangrijk te worden.
- Het heeft nog veel te maken met het space age verhaal -> het zijn zeer technologisch uitziende projecten.
- De 4 cilinders die met behulp van klemmen aan elkaar hangen kunnen ten opzichte van elkaar roteren & zo kan de stoel verschillende gedaantes krijgen.
- De stoel heeft een harde kern en een zacht omhulsel. Multifunctionaliteit begint hier een ding te worden.
- Joe ziet heel graag dingen die verschillende gedaantes en functies kunnen hebben.

ELDA FAUTEUIL 1963

- Dit is zijn antwoord op die reeks van comfortabele armstoelen.
- Deze stoel heeft een plastic ondersteuning met daarin een heel comfortabele kussenstructuur.
- De stoel kan draaien.
Plastiek wordt nu gebruikt zoals multiplex vroeger gebruikt werd.

ARMSTOEL - 1965

- Deze stoel wordt uitgebracht door Kartell.
- Deze stoel werd in 2011 nog eens in een transparante versie uitgebracht.

FLASH LAMP -1968 & ANDERE LAMPEN: Joe maakte meestal lampen uit platstaal. -> In de typerende vormgeving van het space age verhaal.

LINEA 72 SERVIES VOOR ALITALIA FIRST CLASS - 1970-1972

- Hij kreeg een opdracht om voor de eerste klas plaatsen van een Italiaanse luchtvaartmaatschappij een plastiek servies te ontwerpen.
- Hij gebruikte deze vormen om alles op een kleiner plateautje te kunnen serveren.

BOBY TROLLY

- Dit ontwerp (of vormen ervan) wordt vandaag de dag nog veel gebruikt.
- Aan de hand van plastic kun je hier een heel verfijnde complexe vormen maken.

Joe Colombo maakte ook eigen interieurs. Zijn advertentietruc was om de 2-3 jaar te verhuizen van appartement in Milaan. Hij maakte zeer intense interieurs voor zichzelf, waar hij goeie fotos van liet nemen en deze deelde in de media. Op die manier haalde hij opdrachten binnen. In die interieurs kun je ook het multifunctionele terug vinden.

COMBI BED/SPAZIALE (PROJECT), SKETCH - CA 1965

- Dit is een bed waarbij elke poot een andere functie had; een tv, opbergruimte, -> Dit was zijn visie op de toekomst.
KEUKEN

- Dit is een keukenmodule waar ook een badkamer in zat.

EIGEN WONING 1971

- Dit is een eigen interieur waar de buisstoel in zit modus verschijnt.
- Het bed kon op zijn as draaien.
- De keuken kon openklappen en ronddraaien.
- De pijltjes tonen de dynamica van het interieur.
- Weer werd er veel gebruik gemaakt van plastic, felle kleuren, zilvertinten, zeer technologisch, (space age).

VISIONA I, VOOR BAYER AG 1969

- Dit is zijn bekendste werk.
- Dit was een beursstand voor Bayer (Duits bedrijf die o.a. veel geld verdient heeft aan de productie van plastiek).
- Ze huurden voor de meubelbeurs in Keulen een boot af waarin ze een beurs organiseerden. Ze nodigde Joe uit om de meest vooruitstrevende mogelijkheden van plastiek in 1969 te verwezenlijken in een interieur om op die manier plastiek in het interieur te illustreren.

VERNER PANTON
CONTEXT
Hij is een goedlachse Deen. Ging veel gebruik maken van kleur. Qua vormgeving hoort hij veel meer bij dit tijdperk dan bij het Scandinavisch verhaal. Hij is in Scandinavi echt een uitzondering op de regel, hij is iemand die wl uitgesproken kleur opzoekt en aan de slag gaat met het niet zo natuurlijk materiaal.

BACHELOR CHAIR 1955

- Hij start ook heel klassiek als een modernist in 1955.
- Hier werkt hij met buisstaal en leer.

C1 STOEL EN KRUK 1959

- Hij begint wat meer met kleur te experimenteren.
- Kleur wordt echt zijn ding, hij ziet de maatschappij daar echt door gedomineerd worden en hij gaat de kleurkeuze als ontwerp uitgangspunt zien. -> Dit mag geen gok zijn, het moet een bewuste keuze zijn. Kleuren hebben een betekenis.

PANTON CHAIR - 1959-1960

- Hij is voor eeuwig bekend door deze stoel.
- Dit is de gekendste, meest verkochte stoel die uit een mal komt.
- Ze komen heel vaak in felle kleuren voor.
- De stoel is ook stapelbaar (vandaar dat die voet naar binnen trekt).
- Er moet geen gat meer gemaakt worden.

FUN 7DM 1964

- Een lamp waarbij rond schelpmateriaal gebruikt worden met centraal een lichtbron.
MODULAR CHAIR 1960

- Soort stoel als een alien: Space age.

HUKLA CHAIR, AMOEBE - 1970

- Deze stoel wordt nog altijd verkocht door Vitra en is multifunctioneel: ze kunnen gestapeld worden, lange banken worden, een cirkel worden,
- Dit leidt tot:

VISIONA II, KEULEN MEUBELBEURS, 1970

- Panton werd ook door Bayer (1jaar later) uitgenodigd in de boot in Keulen een uitgesproken hedendaags interieur te realiseren.
- Dit geeft een soort nieuwe visie op hoe we kunnen leven, genspireerd door het ruimte verhaal.
*ZIE FILMPJE OP DIA 142* -> We zijn het droge rationele van het modernisme aan het verlaten.
Hiermee is het tijdperk van de jaren 60 afgerond.

VARNA RESTAURANT, AARHUS 1971

- Er is een heel intens gebruik van kleur.
- Hier zie je een mooie combinatie tussen kleurgebruik en plastic.
- Toen was de wereld simpeler dan nu. Nu overlaadt onze media alleen al ons met zo veel impulsen dat heel veel mensen opzoek gaan naar een omgeving van rust in hun eigen interieurs, in restaurants of koffieketens.
- Na 40- 50 jaar modernisme en rationaliteit was dit voor de mensen in de jaren 60 & 70 echt wel een verademing.
Er staat heel vaak een houdbaarheidsdatum op te intense, spectaculaire, te esthetische interieurs.
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.