Studybot answer

Question asked by: jaesca - 1 year ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: 3. Pleuradrainage
(Mobiel met een thoraxdrain., 2011) (chirurgisch.nl/thoraxdrainage, sd) (Thoraxdrainagesystemen: liever digitaal dan analoog?, 2016) (De thoraxdrain, 2014) (Thoraxdrainage, 2013)
3.1. Fysiologie van de ademhaling
In de pleuraholte heerst in normale omstandigheden een negatieve druk. Deze negatieve druk is nodig om een optimale ontplooiing van de longen te bekomen. Dit is nodig om voldoende zuurstof op te nemen en zo een gunstige gasuitwisseling te hebben.
De longvliezen:

Het inademen veroorzaakt een contractie van het middenrif en de intercostale spieren en dit veroorzaakt dan een uitzetting van de borstkas waardoor het paritaal blad naar buiten toe beweegt.
Het is door de luchtledigheid in de pleuraruimte dat het visceraal pleurablad mee aangezogen wordt.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
60
Hierdoor ontstaat in de long een subatmosferische druk en stroomt buitenlucht in de long.
In de pleurale ruimte (luchtledige ruimte) heerst inspiratoir en expiratoir een negatieve druk waardoor de long altijd een klein beetje uitgerokken blijft. Deze luchtledige ruimte is gevuld met ongeveer 4 ml vocht , zodat de pleurabladen zich vrij van elkaar kunnen bewegen. (G.T.W.J van den Brink, 2007) Iedere verstoring van deze negatieve druk in de pleuraruimte leidt tot collaps van de het longweefsel.
Met behulp van een pleuradrainage kan de negatieve druk in de longen zich herstellen.
3.2. Indicaties
3.2.1. De open-, gesloten-, spontane pneumothorax
Wat?
Bij een aanwezigheid van lucht in de pleuraruimte spreekt men over een pneumothorax.

Figuur: open en gesloten pneumothorax
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
61
Open: lucht komt van buiten de thorax in de pleuraholte (perforatie van paritale pleura)
-schotwonden, steekwonden, gerafelde wondopeningen veroorzaakt door stomp geweld vb. stuur in thorax
-na pleurapunctie (W. De Backer, 2007)
-bij hartchirurgie(CABG) kan men n of beide borstslagaders gebruiken (A.mammaria). Hierbij dient men de pleuraholte te openen. Hierdoor creert men een pneumothorax (Jessie, 2011).
-na plaatsing van een centrale katheter t.h.v. de vena subclavia
Gesloten: lucht komt vanuit de longen in de pleuraholte (perforatie van viscerale pleura)
-een ribfractuur kan een opening maken in de pleuraruimte -secundair aan emfyseem (W.De Backer, 2007)
Spontane:
-Primaire vorm= bij sportmensen, voornamelijk lange, dunne jongemannen
-Secundaire vorm = bij mensen met chronische longproblemen Symptomen
De symptomen zijn afhankelijk van het type en de grootte van de pneumothorax.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
62
De patint ervaart een stekende pijn in de aangedane zijde. Deze is vaak goed te lokaliseren.
Deze pijn kan uitstralen naar de schouder.
Angst en dyspnoe en onrust!
Versnelde polsslag.
Verpleegkundige interventies
Halfzittende houding geeft betere ademhaling
Rustige aanwezigheid en hou de patint rustig, want onrust = zuurstofverbruik
De patint afdekken, want koude = zuurstofverbruik
Zuurstof geven: 6-10l/Min
Nauwkeurig observeren van parameters
Rntgenfoto moet diagnose bevestigen
Pleuradrainagedrainage dient uitgevoerd te worden
Bloedafname(bloedgassen)
Waakinfuus (NaCl 0,9%)
3.2.2. Spanningspneumothorax
Wat?
Een spanningspneumothorax is een pneumothorax waarbij tijdens de inademhaling lucht wordt aangezogen via een defect dat zich bij de
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
63
uitademhaling sluit zodat de hoeveelheid lucht steeds toeneemt. Dit is een levensbedreigende situatie!
Oorzaken
Niet behandelde pneumothorax
Een groot pleuralek of verschillende kleine lekken
Een te krachtige beademing (met een beademingstoestel)
Onvoldoende bevestiging van de connectiestukken van de pleuradrainage
Symptomen
Ernstige dyspnoe en polypnoe met saturatiedaling
Hevige onrust en agitatie
Bij aanvang paradoxaal ademen en nadien inspiratiestand van de thoraxhelft
Bewusteloosheid door hypoxie
Gestuwde halsaders
Opgestapelde lucht zoekt uitweg in weefsels=> subcutaan emfyseem
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
64
Figuur: subcutaan emfyseem
Mediastinale shift : dit is de afwijking van de mediastinale structuren
naar n zijde van de borstholte, meestal te zien op RX thorax (dit wijst op een ernstige asymmetrie van de intrathoracale druk). Het hart en de grote vaten worden samengedrukt door de grote druk en kunnen het bloed niet meer rondpompen => daling van de cardiac output => cardio-vasculaire collaps!

Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
65
Verpleegkundige interventies
Arts roepen: er moet onmiddellijk een katheter met laterale
openingen in de pleuraruimte geschoven worden. (Pleurocath). Aan het uiteinde wordt dan een eenrichtingsklep bevestigd (Heimlich valve) met als enige indicatie lucht uit de thorax laten ontsnappen.
Intubatie en beademing van de patint.
Maatregelen nemen om shock te behandelen.
Door radiografie en auscultatie wordt de pneumothoraxzone
nauwkeurig gelokaliseerd en kan er een doeltreffende pleuradrainage verricht worden.
3.2.3. Pleuravocht
Oorzaken
Regelmatig presenteren patinten zich met symptomatisch pleuravocht. De meest voorkomende oorzaken zijn pleuravocht bij een pneumonie, hartfalen of in het kader van een maligniteit (meestal primair longcarcinoom of mammacarcinoom)
3.2.4. Hemothorax
Wat?
Men spreekt van een hemothorax wanneer er bloed aanwezig is in de pleurale ruimte.
Oorzaken
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
66
Diffuse bloeding veroorzaakt door kleine gescheurde bloedvaten, bv. na thoraxchirurgie.
Meest voorkomende oorzaak is een borstkasletsel.
Symptomen
Zie pneumothorax
+ shocksymptomen door bloedverlies:
Bleek gezicht
Polypneu
Pili erectie huid
Dalende bloeddruk en versnelde polsslag
3.2.5. Pyothorax
Wat?
Men spreekt van een pyothorax wanneer er zich etter bevindt in de pleurale ruimte. (vb. door een abces)
3.2.6. Chylothorax
Wat?
Men spreekt van een chylothorax wanneer er zich lymfe bevindt in de pleurale ruimte. (vb. door een tumoraal proces)
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
67
3.3. Plaatsing van de pleurakatheter
Procedure:
onder lokale verdoving
plaatsbepaling: kan midclaviculair, lateraal voor- of midaxillair,
dorsaal op de rug houding van de patint wordt aangepast
-de drain wordt bij voorkeur geplaatst nabij de midaxillaire regio - er bestaat geen wetenschappelijke onderbouwing voor de optimale lokalisatie van de drain en draintip
-bij vocht wordt de drain zo laag mogelijk geplaatst, bij lucht zo hoog mogelijk
plaatsing altijd vlak boven de rib (onder de rib veel bloedvaten en zenuwen)
steriele setting met steriele doek en steriele handschoenen
er wordt een kleine incisie gemaakt om de weerstand van de huid te verminderen
holle naald wordt ingebracht door de pleura, pleurakatheter (in de naald)wordt opgevoerd, naald wordt verwijderd
drain wordt d.m.v. een hechting in de huid gefixeerd en systeem wordt aangesloten
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
68

3.4. Soorten pleuradrainage
3.4.1. De passieve drainage
De pleura-inhoud wordt verwijderd zonder dat er actief gezogen wordt. Dit kan op 2 manieren:
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
69
a) Via pleurakatheter met/zonder Heimlichklep
Indicaties:
Spoeddrainage van lucht en/of bloed.
Verwijderen van etter.
Spoelen van pleurale ruimte bij steeds terugkerende kwaadaardige pleuritis.

Dit systeem laat aspiratie en spoelen van de pleurale ruimte toe.
Dit systeem kan naar gelang de indicatie verbonden worden met een actief drainagetoestel of een Heimlichklep.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
70
Verpleegkundige aandachtspunten:
Controleer de doorgankelijkheid van de pleura-katheter Controleer de connectiestukken
Verhinder afknikken door een goede fixatie
Verhinder druknecrose
Bij vochtophoping in de Heimlichklep -> arts verwittigen Bescherm de huid rond de punctieplaats
Opgelet!!!
Bij evacuatie van bloed bestaat de kans dat de vliesjes in de Heimlichklep verkleven! Dit is een groot gevaar, aangezien er een spanningspneumothorax kan ontstaan!
DUS: een Heimlichklep wordt enkel gebruikt bij een luchtlek!
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
71
b) Via een pleuradrainagesysteem dat op waterslot staat.
Dit pleuradrainagesysteem staat dan los van de actieve suctie.
3.4.2. De actieve drainage
Bij actieve drainage wordt het pleuradrainagesysteem aangesloten op een vacumpomp, die vervolgens actief aan de pleurakatheter zuigt. De kracht en mate waarin eventuele overdruk kan ontsnappen is afhankelijk van de ingestelde zuigkracht (op voorschrift).
Indicaties:
-Pneumo-, hemo-, pyo- en chylothorax
-alle thoracotomies (vb. hartoperaties, lobectomie)
Het driekamersysteem:
Het pleuradrainagesysteem bestaat uit 3 delen die ondergebracht zijn in 1 geheel en met elkaar in verbinding staan: de watertrap (=suctieregelaar), het waterslot en de drainageruimte. Dit drainagesysteem wordt via een afloopslang verbonden met de pleurale katheter van de patint.
Principe van het driekamersysteem:
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
72
-1 flessysteem: met 2 buisjes
1 buis staat vrij aan de lucht
1 buis is verbonden met de thoraxdrain en zit 2 cm onder water
Het buisje onder water fungeert als 1-richtingsklep:
- als de pt inademt, zuigt hij geen lucht aan, maar stijgt het waterniveau in het buisje 8 tot 10 cm.
- als de pt uitademt, kan hij wel lucht afgeven als hij de weerstand van 2 cm H2O overwint. (dan zie je borreling in de fles)
Lucht stapelt zich niet op in de fles, omdat het 2de buisje in verbinding staat met de buitenlucht.
De pt geeft steeds lucht af als de druk in de thorax groter is dan 2 cm H2O!
= WATERSLOT = basis van elk goed pleuradrainagesysteem Ook vocht of bloed kan op die manier gevacueerd worden.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
73
MAAR: nadeel is dan dat het waterpeil in de fles steeds hoger zal komen, afhankelijk van de hoeveelheid die wordt gevacueerd.
=> Er moet steeds meer weerstand overwonnen worden bij uitademing!
-2 flessensysteem:
Waterslot en opvangrecipint worden volledig gescheiden
Voordelen:
Opvang van vocht/bloed apart is mogelijk (en je kan de hoeveelheid per tijdseenheid aflezen)
Negatieve druk tussen pleurabladen kan zich herstellen
1-richtingsklep blijft behouden (verhindert dus de terugvloei van vocht en lucht naar de thorax)
MAAR:
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
74
geen actieve zuigkracht mogelijk, waardoor het herstel langzaam verloopt. -3 flessensysteem:
met een watertrap zodat er actief kan geaspireerd worden op de thoraxdrain

Belangrijk is dat de zuigkracht constant gehouden wordt. Dit kan met het principe van Wangensteen:
Buis die 20 cm onder water zit en vrij staat aan de lucht Vacum (verbinding met de aspiratie)
Aantal cm dat het buisje onder water zit: 20 cm = -20 cm H20 zuigkracht.
Het is niet de vacuminstelling van de manometer die de zuigkracht bepaalt, maar de diepte van de buis in de watertrap.
De Pleurevac is gebaseerd op dit 3 flessensysteem. Dit is disposable.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
75
Er bestaan 2 systemen:
Het systeem met de suctieregulatietrap: watertrap gevuld met water
(lawaaierig voor de zorgvrager: actieve zuigkracht= borreling van het water)
Het systeem met de suctieregulatieklep (geruisloos)
Figuur: systeem met suctieregulatietrap
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
76

Figuur : systeem met suctieregulatieklep
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
77

Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
78
3.5. Verpleegkundige interventies
3.5.1. Bij het aansluiten van het systeem

Waterslot vullen tot 2 cm H2O (een pneumothorax kleiner dan 2 cm wordt spontaan geresorbeerd).
De suctieregelaar instellen op de door de arts voorgeschreven
negatieve (tussen de 10 en 20 cm H2O) druk. Deze negatieve druk is onder andere afhankelijk van de hoeveelheid en viscositeit van de vloeistof. (Baudewijn Oosterlinck, 2008)
De afvoerslang niet te lang maken om vochtophoping te voorkomen
in de loop. De lengte benvloedt de zuigkracht. Deze kan zelfs tot 0cm H2O gereduceerd worden waardoor het langer duurt vooraleer de long optimaal ontplooid is. (Hinten, 2011)
Het systeem altijd lager dan de patint zetten zodat de zwaartekracht zijn werk kan doen (stase en terugvloei vocht
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
79
voorkomen) Het systeem mag zeker niet plat gelegd worden. (je kan de juiste hoeveelheid vocht niet meer aflezen)
Het systeem plaatsen aan de tegenovergestelde zijde van de long
die aangeprikt is. De afvoerslang moet dus over de buik heen gelegd worden. Dit voorkomt afknikking. De slang moet ook verplicht gefixeerd worden met pleisters op minstens 1 plaats op de buik.
3.5.2. Na het aankoppelen van het systeem
Hoeveelheid, kleur en aspect van vocht (helder vocht kan op verse bloeding wijzen) observeren
Ademhaling van de patint observeren
Controleren van het hele slangtraject op stolsels, afknikking, fixatie
Wees alert bij massieve opborreling in het waterslot
spanningspneumothorax! Hierbij is het belangrijk om na te gaan of de symptomen van een spanningspneumothorax aanwezig zijn. (zie hoger)
Er kan zich ook een vals vacum voordoen. Er wordt dan van buitenaf lucht de thoraxholte ingezogen en er is geen afvoer van lucht uit de thoraxholte. Het lijkt alsof je vacum zuigt, maar de aangezogen lucht komt van buitenaf en niet van het lek. Dit kan bv. gebeuren wanneer de drain gedeeltelijk uit het lichaam zit.
3.5.3. Aandachtspunten bij de verschillende onderdelen van het driekamersysteem
De pleurakatheter
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
80
Let erop dat de patint zijn drain niet afsluit of afknikt en dat er beweging is synchroon met de ademhaling. (dit wijst erop dat de drain doorgankelijk is)
Verzorging:
Dagelijks insteekopening inspecteren
Gebruik van niet-steriele handschoenen
Ontsmetting met alcoholische oplossing
Gebruik van splitcompressen
Gebruik van een absorberend afdekverband en fixeren met Fixomull/Mefix
Verwijderen:
Gebeurt door de arts
Indicaties:
o Geen luchtlek meer
o Respiratoir stabiel
o Bloedstolling en plaatjes aanvaardbaar
o Hemodynamisch min of meer stabiel
o Drainage van vocht minder dan 200ml per 24u
Beursnaad onmiddellijk dichtsnoeren of opening dichtmaken met nietje of hechting.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
81
De duur van de drainage dient zo kort mogelijk te zijn om complicaties zoals bv. infectie te voorkomen.
De opvangkamer
Vocht controleren op kleur, aspect en hoeveelheid.(bij meer dan 100ml/u is er waarschijnlijk sprake van een bloeding )
Nooit het systeem op de zijkant leggen of hoger plaatsen dan de patint.
Staal nemen kan steriel met een fijne naald en alcoholoplossing t.h.v. de gummipoort.
De hoeveelheid vocht kan genoteerd worden op het systeem op uur of datum.
Als de opvangkamer vol is, moet er een ander systeem aangekoppeld worden.
Het waterslot
Dit moet gevuld zijn met water tot vulniveau van 2 cm. Een
pneumothorax die kleiner is dan 2 cm H2O wordt spontaan geresorbeerd.
Het systeem bevat een blauwe vloeistof (of steriel water) dat wordt ingebracht met een spuitje.
Men moet soms het waterslot bijvullen omdat het vocht kan verdampen. (nakijken per shift!)
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
82
Indien er borreling is in het waterslot heeft de patint een actief luchtlek.
Het waterslot kan een lekmeter hebben. Hierdoor kan je de
borreling een cijfer toekennen: hoe groter het lek, hoe massiever de borreling, hoe hoger het cijfer (5 maximaal)

Figuur : waterslot met lekmeter
3.6. Digitale thoraxdrainage
3.6.1. Wat?
Een voorbeeld hiervan is de Thopaz (Medela)
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
83
Het is een compact systeem dat zorgt voor een gereguleerde
negatieve druk vlakbij de borst van de patint, op basis van de luchtlekkage.
Het monitort de luchtlekkage en zuigt alleen wanneer dit nodig is om de voorgeschreven, ingestelde negatieve druk te handhaven. Het digitale display toont objectieve gegevens van de luchtlekkage
in real time en op historisch 24-uurs basis, waardoor het verloop van de behandeling eenvoudig te volgen is.
Voortdurende opslag van behandelingsgegevens maakt het voor de
arts mogelijk om luchtlekkage objectief te beoordelen, wat een enorm voordeel biedt bij het nemen van een veilig besluit over het voorzetten of beindigen van de thoraxdrainage.
Ook leidt dit mogelijk tot een vermindering van het aantal nodige
rntgenfoto's (objectieve meting van de grootte van de pneumothorax door het toestel) en tot een eerder ontslag van de patint.
Het systeem is gemakkelijk aan te sluiten en te gebruiken.
De verzamelde informatie over de druk en flow kan overgezet worden naar PC en zo opgenomen worden in het patintdossier.
Module TVAGZ 2024-2025
Cluster 2e Parameters en eerste hulp Docenten: S. Van Hove -G. Jacobs-V. Van Der Biest
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 30.