Studybot answer

Question asked by: lisastudentlem - 6 months ago

Question

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Logo les 5: Visueel-manuele communicatie

-> Non-verbaal vorm van communicatie!

Voorbeelden

Gezichtsmimiek

SMOG

Gebarentaal

Verkeersborden

4.1 Communiceren met gebaren

- Gebruik van handgebaren bij praten komt vaak voor in italie!

Wordt gedaan op plaatsen waar verbale communicatie NIET mogelijk is

In water

Drukke plaatsen

Vliegtuigveld (opstijgen of niet)

= Deze vorm heten we natuurlijke gebaren of signalisatie

Onderscheid?

Gebarentalen hebben grammatica/lexicon/woordenschat -> natuurlijke gebaren hebben dit niet

Gestes

-> geen intrensieke boodschap maar kracht bij verbale boodschap!

( speeches, politiek)

Lichaamsbewegingen om te communiceren

Bij horende mensen

-> onderscheid!!

natuurlijke gebaren= gebaren ipv spraak

Wanneer praten/ verstaan niet goed mogelijk is

Gestes= gebaren ter ondersteuning van spraak

Gestes zijn ook cultuurgebonden

Voorbeeld:

BE: Nul? Niets?

VS/Engeland: Ok?

FR: Niets? Waardeloos?

Japan: Geld (steekpenningen)?

Grieks: Jijzelf als man of gesprekspartner (man) valt op mannen?

Turkije: onaangenaam persoon?

Arabische landen: Dreigement? Obsceen gebaar?

4.2 Gebarentalen

-Dove mensen -> enkel visueel manuele communicatie!

De primaire vorm van communicatie

Voor ons geen primaire communicatie maar een versterkingsmiddel vr je boodschap

Problemen verwerven gesproken en geschreven taal

Gebarentaal, gebaarders

1 wereldwijd gebruikte gebarentaal?( Gestuno-> zoals Esperant) --> niet mogelijk! Te complex

Gebarentaal is sinds 26 april 2006 officieel erkend als volwaardige taal door het Vlaams Parlement!

Gebaren-> verschillend voor de regios!!!( vlaamsbrabant, antwerpen, oost-vlaanderen)

Zelfstandige en volwaardige taal:

Gebarenschat(= woordenschat)

Eigen grammatica

Geen lidwoorden

Niet dezelfde vervoegingen

Niet alle woorden worden uitgesproken dus tegenover braille is gebarentaal zelfs sneller dan gewone spraak!

-> Speech ondersteund met gebaren is GEEN gebarentaal

Opbouw van gebarentalen

Gebaren en gebarenschat

4 basiselementen

Handvorm ( vuist,vlakke hand)

Orintatie( palm, vinger)

Beweging ( welk deel lichaam, rechtlijnig, cirkelvormig contact, herhaling,..)

Ruimte( gebarenruimte, 4 delen, neutrale ruimte, fluisterruimte,-> kleinere gebaren die dichter bij lichaam zijn)

Altijd simultaan! ( beide handen)

Eenhandige en tweehandige gebaren

Cheremen: bv wat/vliegen, verschillen in 1 van de parameters
- fonemen =( kleinste eenheden vn gesproken taal )

= pak/bak betekenisonderscheidend element)

Restricties: bv bij tweehandig gebaar: beide handen moeten steeds dezelfde plaats, handvorm en orintatie + zelfde beweging hebben

non-manuele delen, bv mimiek

classifiers: onvolledig of vereenvoudigde gebaren (< 4 parameters), verwijst naar een bepaalde klasse (bv. dier, persoon of voorwerp), cf. auto

Vorm-betekenisovereenkomst: iconisch (uitbeelden), transparant en arbitrair
vb. bellen, vlinder, eenzaam

Elektronisch woordenboek

Tips

Als je je hand vlak maak je eig aan de persoon duidelijke dat je een bepaald gebaar zal gebruiken als je over een bepaald onderwerp praat.

Vingerspelling: letter per letter de naam tonen ( heel tijdrovend)

Sommige gebaren zijn transparant> je kijkt ernaar en je weet wat het betekend ( hoog iconisch gehalte)

(Arabitrair ->iconiciteit lager!! ( wat je bedoelt is moeilijk te achterhalen)

Grammatica

Gebruik van de gebarenruimte (syntactische ruimte)

Man/vrouw

Referent (voorwerp/persoon)

Locus

Simultaneteit (met elke hand verschillende informatie)

Gebruik van non-manuele signalen (schouders/hoofd)

Enkele grammaticale kenmerken van de Vlaamse gebarentaal

Enkelvoud/meervoud: herhalen van beweging

Infinitiefvorm: beweging van onderwerp naar meewerkend voorwerp (bv geven)

Tijdslijn-> tijdseenheden

-> op denkbeeldige is as die door je loopt ( verleden is achter je, toekomst is voor je)

Voltooid/onvoltooid (handgebaar)

Verschillende zinstypes (bv vragen = wenkbrauwen; ontkenning = neen-schudden)

= vraag -> mimiek speelt rol!!-> Uitbeelding kan hetzelfde zijn maar door mimiek zie je dat het een vraag is

Gebarenschrift

Net zoals gesproken talen kunnen ook gebarentalen weergegeven worden in een schriftelijke vorm.

Verschillende manieren, voor alledaagse communicatie het handigst: SignWriting

-> letterlijk gebarenschrift, ontwikkeld in de jaren 1970 door de Amerikaanse Valerie Sutton

Doel? Aanleren gebaren

-> niet van toepassing als je videomateriaal hebt!

Fungeert als een universeel systeem zoals het Latijnse alfabet voor de weergave van gesproken talen

Gaat uit van de samenstellende delen van een gebaar (handvorm, orintatie, plaats, beweging) en geeft deze symbolisch weer

Gebeurt vanuit een expressief gezichtspunt (d.w.z. van uit het standpunt van de gebaarder)

in kolommen, van boven naar beneden (sluit aan bij manier waarop gebaren gemaakt worden, met het lichaam rechtop)

Gebruik

in het onderwijs om gebaren en gebarentaal aan te leren

om boeken, kranten, tijdschiften enzovoort in gebaren te produceren.

4.3 Gebarensystemen

Gebarengebruik dat, meestal door horende dovenpedagogen, speciaal ontworpen werd om als brug te fungeren tussen gesproken taal en gebarentaal.

Wanneer:

bijeenkomst waaraan zowel horende mensen als dove mensen deelnemen om de interventies van horende mensen om te zetten voor dove mensen en omgekeerd.

bij het aanleren van de structuur van het gesproken Nederlands aan dove kinderen

Verschillend van de gewone gebarentaal!!

gebaren niet op zich en als enige communicatiemiddel gebruikt maar simultaan met de gesproken taal, a.h.w. als een soort ondertiteling.

Als brug tussen gesproken taal en gebarentaal (< horende dovenpedagogen)

De gebaren worden gebruikt in de volgorde en de grammaticale structuur van het gesproken Nederlands

De gebaren worden gedeeltelijk aangepast (bijvoorbeeld handvormen die verwijzen naar de eerste letter van een geschreven woord

Naast gebaren uit de gebruikelijke gebarenschat ook sommige bedachte gebaren

Communiceren gaat veel langzamer, waardoor hiervan weinig gebruik gemaakt wordt door doven

Net zoals er verschillende gebarentalen bestaan, bestaan er ook verschillende gebarensystemen.

-> in Vlaanderen: Nederlands met Gebaren

Niet de auto stat op de man maar de man staat op de auto, volgorde is anders en die moet je leren

4.4 SMOG

-> spreken met ondersteuning van gebaren

Systeem van visueel-manuele communicatie dat enerzijds aanleunt bij Nederlands met Gebaren maar daar anderzijds ook van verschilt

Fundamenteel anders dan gebarentaal!

Geen eigen grammatica,lexion,..

Beperkt aantal woorden( kinderwoorden)

Gebruikt bij kinderen die een trage taalontwikkeling hebben, mensen met verstandelijke beperking

Geen complexe gebaren!! Ook vr kids met motorische beperking

Uitvinders;Loncke, Nijs en Smet (1993)
https://facultydirectory.virginia.edu/faculty/ftl4n

Zo'n 500 iconische gebaren geselecteerd op hoge bruikbaarheid en motorische uitvoerbaarheid

Samengesteld aan de hand van gegevens over de kinderwoordenschat

-> Bron: Nederlands met Gebaren en de Vlaamse Gebarentaal

Gebaren simultaan gebruikt met gesproken taal

gesproken zinnen als uitgangspunt voor de structuur van de communicatie

niet alle woorden uit de gesproken taal worden in gebaren geuit

enkel de sleutelwoorden uit een zin (In het Engels: key word signing

En er worden geen handvormen gebruikt die verwijzen naar de eerste letter van geschreven woorden

SMOG-gebaren verwijzen naar een idee en niet naar n specifiek woord.

Een gebaar als stoel kan ook gebruikt worden bij de woorden bank, sofa en zetel

Basisidee

multimodaliteit

Een woord of idee kan via meerdere communicatiekanalen (gebaren, geschreven woorden, gesproken woorden, ...) geuit worden.

SMOG maakt het visuele kanaal explicieter

Dit verhoogt de redundantie (letterlijk: overtolligheid) in de boodschap waardoor deze gemakkelijker te verstaan is.

Personen met een verstandelijke beperking blijken door SMOG beter in staat zijn te communiceren, wellicht door het toevoegen van de visuele modaliteit

Bij kids met syndroom vn down

Gehoorsbeperkingen

Belangrijkste zaken sterk beklemtonen met gebaren

4.5 Pantomine

-> vooral een kunstvorm

Veeleer een vorm van gebarenkunst dan wel een echt communicatiemiddel

Iconiciteit (vorm-betekenisovereenkomst) speelt een zeer grote rol (gebaren met een zo groot mogelijke transparantie)

Er gebruik gemaakt van het hele lichaam om de situatie te creren

Niet gebonden aan een beperkte ruimte of gebarenruimte

Er gelden geen fonologische of grammaticale regels

De pantomimespeler is vaak een hele tijd bezig om zijn boodschap uit te beelden.

4.6 Vingerspelling en naamgebaren

Handen om te communiceren

Geen zelfstandige taal in tegenstelling tot gebarentaal

Manier om gesproken taal eer te geven met name via geschreven taal

- elke letter uit geschreven taal= weergeven door bepaalde handvorm

- Schrijven in lucht

Beperkt want heeel tijdrovend!!

Vingerspelling

Evenveel symbolen als er letters zijn in het alfabet van de geschreven taal. (26)

Er bestaat niet n universeel maar wel meerdere verschillende systemen van vingerspelling

nhandig alfabet: het Amerikaanse, het Vlaamse handalfabet

tweehandige tekens: Australische en Britse vingeralfabet

gemengd alfabet (zowel nhandige als tweehandige tekens): het Italiaanse handalfabet

Tips!

Als je ziet dat iem het niet verstaat kan je het gwn herhale maar iets trager en luider, maar in gebarentaal stap je dan over op vingerspelling!!

Gebruik?

Dove mensen

eigennamen weer te geven.

weergave van letterwoorden (bijvoorbeeld VRT, vzw, )

voor woorden uit de gesproken taal waarvoor geen gebaar bestaat.

wanneer een gebaarder het gebaar voor een woord niet kent of vermoedt dat zijn communicatiepartner het gebaar niet kent

bij genitialiseerde gebaren (gebaren met een handvorm die overeenkomt met de eerste letter van het gesproken woord , bijvoorbeeld de V in het gebaar voor Vlaanderen)

Naamgebaren

Vingerspelling=heel tijdrovend

Weergave voor veelgebruikte namen= naamgebaar

Typisch uiterlijk kenmerk/gedrag

Handvorm voor 1ste letter naam

Famillienaam met woord waarvoor gebaar bestaat

( Deschutter, Nachtegaele of Boon)

Belangrijk!

Naamgebaar kiest men niet! (krijgt het van andere dove mensen)

Gebruik

Bij zichzelf voorstellen (combo vingerspelling)

Horenden die regelmatig in contact komen met dove mensen

Voor veelgebruikte plaatsnamen ( land/stad)

4.7 Spraakafzien

-> visueel ontcijferen van de gesproken taal

Liplezen en Lipbeelden

Gesproken klanken worden niet alleen gevormd met de lippen

De lippen wel het best zichtbare deel van het spraakorgaan

Geen n op n relatie tussen de verschillende articulatiestanden en -bewegingen die men wel visueel kan waarnemen, de zogenaamde mondbeelden en de verschillende spraakklanken.

Visemen( visuele fonemen) -> mondbeelden

-> kan stemhebben of stemloos zijn

Homofenen ( 2 woorden visueel gelijk)

-> Hart en hard

-> duid op 3 mogelijke klanken

-> Moeilijk om onderscheid te maken bij bepaald viseem -> je moet dus dingen bijvoegen! = klankgebaren

2. Klankgebaren

= oplossing voor probleem visemen(p,b,m)

gebaren die additionele informatie verschaffen bij het spraakafzien

Cued speech van Orin Cornett (Visi-C, als afkorting voor visual speech information) > 50 talen

8 handvormen en 5 plaatsen op / om het gezicht

Handvorm preciseert welke consonant er w uitgesproken

Bv; p,b,m hebben een verschillende handvorm!

Plaats van hand (in combo met mondbeeld) preciseert welke vocaal volgt op consonant

Cued-speech

Geen specifike grammatica, want -> geeft een verduidelijking vn klanken en is dus ter ondersteuning.

Het is geen taalsysteem opzich!!

4.8 Doofblinden

Personen die zowel een auditieve als visuele handicap hebben

Heterogene/ verschillende groepen!

-> geen ideaal systeem!

-> Communicatiemogelijkheden hangen af van gradatie vn ziekte + welke communicatievormen er eventueel al beheerst werden voor doofblindheid

volledig doof en blind/nog een zeker restgehoor of restvisus

= communicatie via tactiele weg

doofblind geboren

doof geboren/later blind

= al beheersing van gebarentaal + aanpassing aan tactiele communcatie( voelen wat iemand wil zeggen-> handen vasthouden tijdens gebaring)

blind geboren/later doof

beheersen gewoonlijk braille

communiceren door brailleletters in de handpalm te schrijven door aanraking op een zestal punten.

Andere: Lorm-alfabet (naarTsjechische doofblinde dichter Hieronymus Lorm)

= de gesprekspartner raakt met de wijsvinger de vlakke handpalm van de doofblinde aan, waarbij elke plaats een letter uit het alfabet voorstelt

-> Heeel complex! bij mensen die blind, doof en niet kunnen spreken

goed horend en ziend geboren/later doofblind

Tactiele communicatie

voelen wat iemand wil zeggen-> handen vasthouden tijdens gebaring

Vierhanden-gebarentaal

-> doofblinde en gesprekspartner houden bij het gebaren elkaars handen losje vast, zodat ze kunnen voelen welke gebaren gemaakt worden

Vingerspellen- in-de hand

-> gebruikt gewone handalfabet voor doven.

letters niet in de lucht geschreven maar in de handpalm van de doofblinde persoon

Bekendste persoon

-> Helen Keller

Op 19m doofblind tgv hersenvliesontsteking

4.9 Non-verbale comunicatie

-> lichaamstaal

Ruim begrip

Aantal niet-verbale aspecten ter ondersteuning en begeleiding van de spraak bij communicatie tussen horende mensen.

Meer dan 65% van de betekenis op non-verbale wijze

Verschillende categorien van non-verbaal gedrag

kinesics (lichaamsbewegingen en lichaamshouding, mimiek)

haptics (aanraakgedrag)

oculesics (oogcontact)

proxemics (gebruik van de ruimte, interpersoonlijke afstand, territorium)

Public space(3.7 m of meer)-> Openbaar spreken, lezingen

Social space(1.2 tot 3.7 m)-> Formele interacties, zakelijke bijeenkomsten

Personal space (46 tot 122 cm)-> Gesprekken met vrienden

Intimite space (0 tot 46 cm)-> Omhelzen, aanraken, fluisteren

chronemics (gebruik van tijd)

physical appearance (uiterlijke kenmerken en presentatie, bijvoorbeeld kledij, haartooi, gebruik van cosmetica en juwelen, ...)

paralingustische aspecten (d.w.z. aan taal verwante aspecten)

Of een spreker blij, boos, droevig, verontwaardigd, verwonderd of angstig is, of hij al dan niet gelooft dat datgene wat hij zegt waar is, blijkt bijvoorbeeld vaak uit toonhoogte, luidheid en spreeksnelheid waarmee een uiting geproduceerd wordt.

Non-verbale versus verbale communicatie

verloopt grotendeels onbewust

de spreker is zich meestal niet of nauwelijks bewust van het non-verbale gedrag dat hij stelt

toch wordt dit gedrag als betekenisvol genterpreteerd door de gesprekspartner

Verschillen naargelang van de cultuur

Vb boze Italiaan boze Chinees

Verschillen tussen man en vrouw

Vrouwen

beter in staat non-verbaal gedrag te interpreteren dan mannen

zijn ontvankelijker voor non-verbale hints

gebruiken meer mimiek

lachen meer

leggen meer oogcontact, maar staren minder

raken hun gesprekspartner vaker aan

hebben de neiging dichter te gaan staan

. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.