Studybot answer

Question asked by: PlatAm - 5 months ago

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Deel 5_Hoofdstuk 5: Gemandateerde Jeugdhulpverlening in VOS
Omgaan met verontrustende situaties
Vrijwillige jeugdhulpverlening op basis van recht op jeugdhulp
nood aan instemming
Gerechtelijke jeugdhulpverlening
geen instemming, maar nood aan
o Op basis van recht op interventie of zelfs overheidsplicht tot interventie
Gemandateerde voorzieningen
worden ingeschakeld wanneer jeugdhulpaanbieders het gevoel hebben dat de ontwikkelingskansen of integriteit van de minderjarige niet meer kan gevrijwaard worden
OCJ
voor kinderen/jongeren en ouders in verontrustende situaties
Team:
o Teamverantwoordelijke
o Consulenten
o Geen dubbele mandaten opnemen die contrasteren
o Kunnen beroep doen op externen voor expertise inzake diagnostiek
Indienen van een motivatiedocument (M-doc)
Kerntaken:
o Consult geven aan hulpverleners
o Onderzoeken en beslissen of tussenkomst overheid noodzakelijk is voor de veiligheid
o Hulpverlening opstarten of lopende hulpverlening mee opvolgen
o Doorverwijzen naar de jeugdrechter als gerechtelijke jeugdhulp nodig is
Vertrouwenscentra Kindermishandeling
Hetzelfde mandaat zoals OCJ maar met focus op kindermishandeling
Kerntaken
o Consult geven aan hulpverleners
o Onderzoeken en beslissen of tussenkomst overheid noodzakelijk is voor de veiligheid
o Hulpverlening opstarten of lopende hulpverlening mee opvolgen
o Doorverwijzen naar de jeugdrechter als gerechtelijke jeugdhulp nodig is
o Onderzoeken van meldingen van kindermishandeling en vermoedens
o Versterken van gepaste jeugdhulpverlening aan minderjarige slachtoffers van kindermishandeling en hun gezin
3 grote vormen van kindermishandeling
o Lichamelijke kindermishandeling en -verwaarlozing
kind wordt fysiek pijn gedaan of krijgt niet de nodige basiszorg
o Emotionele kindermishandeling en -verwaarlozing
kind wordt gekleineerd/uitgescholden of krijgt geen aandacht/liefde
o Seksueel kindermisbruik
ongepaste aanrakingen
Bevoegde gemandateerde voorziening
Woonplaats van de minderjarige > feitelijke verblijfplaats van de minderjarige/ouders/opvoedingsverantwoordelijken
Onderzoek naar de situatie van een minderjarige door een VK sluit de interventie van het OCJ uit en omgekeerd
Taken en werking van de gemandateerde voorzieningen
Consult
op vraag van jeugdhulpaanbieders
Wordt gebruikt in een VOS
Waar er vermoeden is dat het aanbieden van jeugdhulpverlening maatschappelijk noodzakelijk is
Onderzoek en interventie MaNo
op initiatief van:
Jeugdhulpverlener: onderzoek MaNo wordt meteen opgestart
Diensteverlener
er is niet echt een erkenning als zijnde van jeugdhulpaanbieders
(huisarts, zelfstandige psycholoog)
OM (openbaar ministerie)
parket/politie meldt bepaalde feiten bij het parket en wanneer er verontrusting in het dossier zit zal de jeugdmagistraat op de hoogte worden gebracht
o Gerechtelijke hulpverlening start maar wanneer de mensen niet akkoord gaan
Clint: kunnen zelf aangeven dat het thuis niet meer gaat
Vertrouwenspersoon: iemand die het gezin goed kent
als de ouder niet wil meewerken, dan kan je een MaNo opstarten omdat er bv. sterke vermoedens waren over seksueel misbruik
Procedure aanmelding
Elektronisch via M-doc
o Vereisten:
Clinten moeten genformeerd zijn
Teamoverleg: gemotiveerd vermoeden van MaNo
GV informeert clinten over de opdracht, rechten en plichten
de clinten worden betrokken
GV brengt situatie en lopende hulpverlening in kaart
Clinten worden maximaal betrokken
Duur: max 65 dagen
1x verlengbaar
Resultaat onderzoek: gemotiveerde beslissing over MaNo tot jeugdhulpverlening


Observerend of intervenirend casemanagement
Observerende casemanagement
jeugdhulpverlening die lopende is wordt verdergezet
o GV volgt de situatie op door om de zoveel tijd een evaluatiegesprek in te plannen
Intervenirende casemanagement
indien observerend casemanagement niet voldoende is, gaat GV het dossier overnemen en maken ze een handelingsplan op
o GV neemt zelf initiatief om jeugdhulpverlening te organiseren
Feedback
Beperkte feedback naar OM omtrent daadwerkelijk aangeboden jeugdhulpverlening in dossiers VOS die bij hen aangemeld zijn
o Beroepsgeheim
Laten weten aan OM dat er een begeleiding is opgestart, dat de afspraken worden nageleefd,
Kansen op vrijwillig aanvaarde hulpverlening prioriteit geven
Doorverwijzing
Doorverwijzing van de minderjarige naar het OM door de GV, in geval van:
Engagementgesprek
vaak wordt er een gevaarsboodschap geuit
o Vertellen wat de verontrusting is en waarom de consulent zich zorgen maakt
o Laatste stap vooraleer we de betrokkenen gaan doorverwijzen
Engagementsverklaring
minimale verwachtingen worden besproken en hoe die bereikt moeten worden
Praktijd: de jeugdhulpverlener moet verschillende adviezen opmaken en deze doorgeven aan de procureur volgen de adviezen op
o Rechter/magistraat hoeft de adviezen niet te volgen, maar omdat zij de clint alleen kennen via het dossier, vertrouwen ze vaak op deze adviezen, aangezien de hulpverlener de clint beter kent









Deel 5_ Hoofdstuk 6: Gerechtelijke jeugdhulpverlening
Jeugdrechtbank kan gerechtelijke maatregelen opleggen in VOS
Deze maatregelen richten zich tot:
o Minderjarigen
o Ouders
o Opvoedingsverantwoordelijken
Opvolging gebeurt via de sociale dienst jeugdrechtbank
De opgelegde maatregelen zijn verplicht om na te leven
o Inperking van fundamentele rechten en vrijheden
Art 8 EVRM: eerbiediging van priv-, familie- en gezinsleven
Art 5 EVRM: recht op vrijheid
Art 9, 20 & 25 IVRK: recht van het kind om niet van ouders gescheiden te worden
o Wettelijke basis en procedure is noodzakelijk
Kinderen dienen te worden gehoord
Enkel op basis van een rechterlijke beslissing
Periodieke evaluatie van deze ingrijpende maatregelen
Vorderingsgrond OM doorverwijzing VOS naar JR/JRB
Interventie na doorverwijzing
GV kan doorverwijzen naar de jeugdrechtbank via het Openbaar Ministerie
o Behoudt de autonomie om te gaan bepalen of het al dan niet vrijwillige of gerechtelijke hulpverlening is
Jeugdrechtbank hoeft de adviezen van de GV niet te volgen
Hoogdringende interventies
Normale procedure: GV OM JRB
behalve in geval van hoogdringendheid
o OM kan meteen JR vorderen zonder vrijwillige hulpverlening af te toetsen
3 voorwaarden dienen vervuld te zijn
o Gerechtelijke maatregel is dringend noodzakelijk
o Er zijn voldoende aanwijzingen dat de minderjarige onmiddellijk beschermd moet worden
o Het verlenen van vrijwillige jeugdhulpverlening is niet meteen mogelijk
Kritische noot
o In geval van arrestatie in het kader van jeugddelict dient er binnen 48h een rechter te beslissen over verdere aanhouding
o In geval van dringende jeugdhulpinterventies is er geen vergelijkbare wettelijke basis
o In praktijk wordt meteen de JR gevat door het OM, zonder wettelijke basis


Maatregelen bij hoogdringendheid
zie decreet integrale jeugdhulp, artikel 48
Bij advies moeten we proberen nooit de eerste twee maatregelen te gebruiken
o Pedagogische richtlijnen: richtlijnen geven aan de ouders op valk van levensgebieden
o Hoogdringendheid: veel te zwak naargelang de feiten die gesteld zijn door de ouders
SDJ maakt binnen 60 dagen een verslag op over de mogelijkheden van vrijwillige hulpverlening
o Verslag wordt overgebracht naar OM en JR
Indien niet mogelijk: hoogdringendheid reguliere gerechtelijke interventie
Indien mogelijk: SDJ maakt verslag over aan OM OM naar JR
JR hoort alle partijen en oordeelt of vrijwillige hulpverlening voldoet aan de belangen
Interventie naar aanleiding van een jeugddelictprocedure
derde vorderingsgrond uit het jeugddelinquentiedecreet
Maatregelen zijn hetzelfde als bij gerechtelijke jeugdhulpverlening, zonder beperkingen zoals bij hoogdringendheid
Gescheiden vorderingen, dossiers en mogelijke interventies
Enkel bij doorverwijzing naar JR, kan dus in voorlopige fase of fase ten gronde
OM is op het moment van delict: moeten beslissen of het over een VOS of jeugddelict gaat
o In sommige gevallen gaat de procureur zeggen dat ze het gaan doorverwijzen naar de JR voor jeugddelict maar gaat ondertussen het dossier opmaken voor de VOS
Gerechtelijke jeugdhulpmaatregelen
Basisprincipes
Differentiatie
In de maatregelen die de JR kan nemen
Geen onderscheid in maatregelen ten aanzien van de ouders en minderjarigen
Subsidiariteit en contextgerichte werking
Geen eigenlijke gradatie in opsomming van de maatregelen
o Plaatsingen worden als uitzonderlijk en indien noodzakelijk benoemd
Voorrang pleegzorg op plaatsing in residentile voorzieningen
Binnen de toepassing van de maatregelen moet steeds contextgericht gewerkt worden
Recht op persoonlijk contact tussen brussen en recht om niet van elkaar gescheiden te worden






Aansluiting bij de werking van integrale jeugdhulp
Gerechtelijke jeugdhulpverlening is geen afzonderlijk systeem
JR kan gebruik maken van crisisjeugdhulpverlening en van RTJ en NRTJ
Indien JR doorverwijst naar NRTJ
o Geen doorverwijzing naar team Indicatiestelling, wel team Jeugdhulpregie
gaat na welke jeugdhulpaanbieders de maatregel, voorgesteld door de JR, kan uitvoeren
Het is mogelijk dat een VOS in een GI terechtkomt maar zij worden apart opgedeeld in een time-out
Overzicht van maatregelen
artikel 48 decreet integrale jeugdhulp
Pedagogische richtlijn aan de ouders/opvoedingsverantwoordelijke
Niet bij hoogdringendheid
Minst ingrijpende maatregel: subsidiariteitsprincipe
Doel? Ouders confronteren met hun pedagogische verantwoordelijkheid
Niet verlengbaar
Minderjarige onder toezicht stellen van de sociale dienst
Minderjarige schendt regelmatig algemene gedragsregels, bv. spijbelt regelmatig
Hoogstens 1 jaar, verlengbaar
Zelfstandige maatregel, toezicht gebeurt door SDJ.
De onderliggende VOS-maatregel is hier vaak het verder toevertrouwen van de minderjarige aan het milieu van de ouders, gepaard gaande met een ondertoezichtstelling
Opvoedend project, eventueel samen met ouders/opvoedingsverantwoordelijken
Max 6 maanden, niet verlengbaar
Cumulatieve voorwaarden:
o Gericht op specifieke doelgroep of bijzondere probleemsituatie
o Gericht op versterken van eigen zorg of zorg in eigen milieu
o Georganiseerd door een jeugdhulpaanbieder (erkend door Vl regering)
Geen strikte omschrijving inhoud van het project.
Bv. leerproject sociale vaardigheden






Opleggen van begeleiding
Max 1 jaar verlengbaar
Vroeger gezinsbegeleiding/ contextbegeleiding
Mobiele begeleiding (thuis)
Focus op ouders bijstaan, vaardigheden leren in reageren op probleemgedrag van kinderen, crisisbegeleiding,
Jeugdhulpaanbieder of SDJ (maar in realiteit jeugdhulpaanbieder)
Beperkte maximumtermijn voor:
o Contextbegeleiding kortdurend intensief: 6 maanden
o Contextbegeleiding m.o.o. PH: 4 maanden
o Ondersteunende begeleiding (RTJ): 28 dagen 2 * verlengbaar met max. 7 dagen voor CB bij crisis.
Opleggen van dagopvang
Max. 1 jaar verlengbaar
Bij Jeugdhulpaanbieder, bv. na schooluren, tijdens vakanties,
Geen residentile opname
Doel? Gezinnen met schoolgaande kinderen ondersteunen door gentegreerde CB, gekoppeld aan een dagcentrum, waar de kinderen gestimuleerd worden in schooltaken, zinvolle activiteiten
Opleggen van diagnostiek
Max 1 jaar verlengbaar
Zowel residentieel, als mobiel en ambulant
Meestal een voorlopige maatregel in plaats van ten gronde
o Gezien de aard van de diagnostiek
Als de complexe problematiek niet meteen toelaat een analyse te maken voor een gepaste maatregel, of als een lange begeleiding komt vast te zitten
Opleggen van verblijf
Max 1 jaar verlengbaar
Plaatsing in een voorziening als in een pleeggezin
Time-out in GI: uitdovende maatregel





Opleggen van Veilig Verblijf
complexe problematiek: ernstig spijbelgedrag, wegloopgedrag,
Max 9 maanden, 1 maal verlengbaar.
N.a.v. JDD: jongeren die een jeugddelict pleegden kunnen niet meer samen zitten met jongeren in een VOS. Dus geen VOS meer in een GI, tenzij T.O. (aparte afdeling, enkel VOS).
Richt zich naar:
o Jongeren in een geblokkeerd ontwikkelingstraject en met een ambivalente houding naar hulpverlening.
o Jongeren die de integriteit van zichzelf of anderen in gevaar brengen en niet thuis of alleen kunnen wonen.
o Vaak slachtoffers van tienerpooiers, ernstige automutilatie of ernstig fuge-gedrag.
Veiligheid staat centraal.
Kleine leefgroepen, max 6 jongeren.
Sterke individuele begeleiding.
Risico op oneigenlijke plaatsingen in een GI
Toevertrouwen aan een geschikte open inrichting buiten de jeugdhulp
Max 1 jaar verlengbaar
Toevertrouwen aan een psychiatrische inrichting
Max 1 jaar verlengbaar
Noodzakelijk op basis van psychiatrische expertise.
Pleegzorg
prioritaire keuze bij uithuisplaatsing
Rechter dient te motiveren waarom pleegzorg eventueel niet mogelijk is
4 verschillende types pleegzorg
o Ondersteunende pleegzorg
o Perspectiefzoekende pleegzorg
max 1 jaar, eenmalig verlengbaar met max 6 maand
o Perspectiefbiedende pleegzorg
continu en lang karakter
o Behandelingspleegzorg






Duur, verlening en herziening
Pedagogische richtlijn en opvoedend project zijn niet verlengbaar
Andere maatregelen: verlengbaar, maar maximumduur!
Verlenging van de maatregel moet gebeuren voor de einddatum.
Voor 3 maatregelen slechts 1 maal verlenging mogelijk:
o Diagnostiek
o Veilig Verblijf
14 plaatsing in een gesloten inrichting wegens onttrekking (zal niet meer kunnen in toekomst)
Voor de andere maatregelen is herhaaldelijke verlenging mogelijk.
Maatregelen die verplicht gevalueerd te worden.
Alle maatregelen eindigen sowieso op 18de verjaardag van de minderjarige. (verschil met jeugddelinquentie!!)
o Vrijwillige verderzetting na 18 jaar kan wel (via Toegangspoort)


Deel 6: Jeugddelinquentierecht in Vlaanderen

Op niveau van de procureur des Konings kan je zowel een bemiddeling krijgen als een afhandeling
Procureur vordert de jeugdrechter door het OM
Voorbereidende rechtspleging gebeurt door de jeugdprofessional en wordt op het kabinet geroepen bij de jeugdrechter
Bemiddeling kan in elk niveau voorkomen
Interventiegronden
Jeugddelict
een als misdrijf omschreven feit gepleegd door een minderjarige
Als er geen link is met het strafwetboek, dan is het niet strafbaar
Nullum crimen sine lege: geen misdrijf zonder straf, geen straf zonder wet
Feiten
op basis van de zwaarte van een feit wordt er een onderscheid gemaakt tussen:
Overtreding: misdrijf politiestraf
o Gevangenisstraf 1 7 dagen, geldboete <25 euro
Wanbedrijf: misdrijf correctionele straf
o Gevangenisstraf 8dagen 5 jaar, geldboete > 25 euro
Misdaad: misdrijf criminele straf
o Minstens 5 jaar gevangenisstraf


Constitutieve bestanddelen van een misdrijf
moeten aanwezig zijn. Als dat niet zo is, kan er alleen binnen de jeugdhulp worden opgetreden, en dan enkel met focus op vrijwillige hulp
Materieel element
het feit kan bestaan uit een handeling of het ontbreken van een handeling
Handelingsmisdrijven
Moreel element
kan de minderjarige de gevolgen van zijn gedrag voldoende inschatten?
Wetgever heeft een eigen stelsel voor minderjarigen
omwille van de ontwikkeling van jongeren en onvoldoende kunnen inschatten van gevolgen van het gedrag
Minderjarigen zijn dus in beginsel schuldonbekwaam
o Iemand kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor zijn daden, omdat hij niet wist wat hij deed
Wederrechtelijkheid
is er sprake van een rechtvaardigingsgrond?
Wettige verdediging of noodweer
Noodtoestand
Strafwaardigheid
verschoningsgronden
Diefstal tussen ouder en kind
Verkeersmisdrijven
niet de jeugdrechtbank is bevoegd maar de politierechtbank
Het moet gaan om feiten gepleegd op een ogenblik dat de minderjarige minstens 16 jaar was
o Jonger dan 16: jeugdbeschermingswet
Vaak een sepot, soms alternatieve afhandeling
geen gevolgen aangeven
3 verschillende situaties
o Verkeersovertredingen
o Onopzettelijke doding en onopzettelijke slagen en verwondingen
o Overtreding betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen



Leeftijdsgrenzen
persoon moet minstens 12 jaar en minder dan 18 jaar op het ogenblik van het jeugddelict zijn
Minimumleeftijd
IVRK: minimumleeftijd wordt bepaald door de strafrechtelijke verantwoordelijkheid
o Vanaf de leeftijd van 12 jaar
Maximumleeftijd
Maximumleeftijd: 18 jaar
Wanneer de betrokkene delict pleegt op 18 jaar strafvordering door OM
Uitzondering: uithandgeving vanaf 16 jaar
Wat bij onduidelijke leeftijd?
o Geboorteakte opvragen
o Op vraag van onderzoeksrechter of OM kan een medische expertise uitgevoerd worden











Deel 6_ Hoofdstuk 2: Doelstellingen en basisprincipes
Federale basisprincipes
1. Elke rechtsbedeling ten aanzien van minderjarigen gebeurt door actoren, ambtenaren en magistraten met een specifieke en permanente opleiding inzake jeugdrecht

2. De minderjarigen genieten de grondwettelijke, mensenrechtelijke en kinderrechtelijke waarborgen, in het bijzonder:
o Het recht om te worden gehoord tijdens het proces dat leidt tot beslissingen die hen aangaan en het recht daaraan deel te nemen
o Onttrekking aan het ouderlijk gezag is slechts mogelijk als de handhaving daarvan als een contra-indicatie kan worden beschouwd
Basisprincipes Jeugddelinquentiedecreet
De verantwoordelijkheid van jongeren als vertrekpunt
de reactie op het jeugddelict moet gericht zijn op het herstellen van de schade voor het slachtoffer en de maatschappij
Principe vormt grondslag voor:
o De ruime plaats die herstelgericht werken krijg in het Jeugddelinquentiedecreet
o Het instellen van een minimumleeftijdsgrens van 12 jaar
o Het opheffen van de maximumleeftijd tot wanneer de reacties kunnen lopen
Duidelijke, snelle en constructieve en herstelgerichte reacties op jeugddelicten
Duidelijk en snel
Reacties op jeugddelicten zijn normbevestigend, afgebakend en proportioneel.
Duidelijk onderscheid van jeugdhulp.
Meer antwoordmogelijkheden op niveau van het O.M.
Maximumduur voorbereidende rechtspleging
Herstelgericht
Meer dan enkel de afhandeling van HERGO en Herstelbemiddeling
Resultaat = herstel: creren, herstellen en behouden van relaties.
Herstelgericht werken > herstelrecht.
Constructief
Positieve impuls en rekening houden met alle noden en mogelijkheden van alle partijen.
Focus op humaan, zinvol en zingevend.
Onderscheid volwassen strafrecht.
Recht op raad en bijstand (zie gastcollege jeugdadvocaat).


Evidencebased werken
Wetenschappelijk onderbouwde interventies
Gedifferentieerd aanbod van antwoorden op JD
Met prioriteit voor herstelgerichte afhandelingen en plaatsing als laatste redmiddel
Verschillende kaders om te reageren op een jeugddelict
Beschermingsmodel als enig vertrekpunt wordt losgelaten
3 kaders:
o Herstel
o Sancties
o Zorg en behandeling.
Onderscheid tussen de antwoorden op jeugddelicten en jeugdhulpverlening
Scheiding tussen Jeugddelict en VOS (uit zich in de plaatsingsmogelijkheden: GI, VV).
Wel verbindingen mogelijk tussen beide kaders:
o Derde vorderingsgrond voor gerechtelijke jeugdhulp.
o Hulpverlenend aanbod via de mogelijkheid om voorwaarden op te leggen als ambulante reactie.
Subsidiariteit en gesloten opvang als last resort
Reacties mogen enkel worden opgelegd indien ze noodzakelijk zijn.
Afhandeling door OM heeft voorrang.
Voorkeur voor minst ingrijpende reactie. (subsidariteitsprincipe)
Vrijheidsberoving enkel indien nodig voor bescherming van de maatschappij en van de minderjarige
Belang van rechtswaarborgen en kwaliteitseisen
Child Friendly Justice
Principes:
o Legaliteit
o Proportionaliteit
o Subsidiariteit
o Vermoeden van onschuld
o Bijstand van een advocaat in elke fase





Deel 6_ Hoofdstuk 3: Gespecialiseerde actoren
De politie
Geen wettelijke kader voor oprichting van gespecialiseerde jeudgbrigades binnen de politiestructuur.
o Beslissing bij korpsen => diverse organisatie binnen politiekorps.
o Soms geen aparte jeugddienst, maar bevoegdheid recherche.
Sleutelpositie in alle zaken waarin minderjarigen betrokken zijn (SO en daders)
o Welke dossiers gaan naar OM
o Advies aan OM bij klachten rond opvoedingsproblemen
o Discretionaire afhandelingsruimte.
o Jeugdbeschermingswet: controle van huisarrest, plaats- omgangsverbod door politie
Boeien van minderjarigen
verboden tenzij in bepaalde gevallen:
Het boeien van minderjarigen door leden van het operationeel kader van de politie is als uitgangspunt verboden, behalve:
o Overbrenging, uithaling en bewaking van minderjarige verdachten of delictplegers
o Bewaking van een minderjarige die gerechtelijk van zijn vrijheid is benomen
Boeien is slechts uitzonderlijk toelaatbaar, wanneer het door omstandigheden noodzakelijk is
o Verzet of geweld tegen de vrijheidsbeneming
o Acuut ontvluchtingsgevaar
o Gevaar voor zichzelf, het lid van het operationeel kader of derden
o Acuut gevaar dat de betrokkene zal trachten bewijzen te vernietigen

Het Openbaar Ministerie
Parketmagistraten
OM bij de Jeugd- en familierechtbank
Gespecialiseerde eenheden jeugdparketten (maken soms deel uit van ruimere afdelingen, zoals jeugd en gezin.
Hof van Beroep: jeugdkamer.
Magistraten dienen een gespecialiseerde opleiding te hebben gevolgd inzake zowel familie- en jeugdrecht als seksueel- en intrafamiliaal geweld.
Belangrijke rol in jeugdzaken het vorderingsrecht.
OM heeft een aantal afhandelingsmogelijkheden.
Treedt ook op in VOS situaties (zie eerder, gerechtelijke jeugdhulp)



Parketcriminologen Jeugd en Gezin
formuleren adviezen in VOS-dossiers, jeugddelinquentiedossiers om te zien welke afhandeling het best passend is
Binnen elke afdeling Jeugd en Gezin van het parket.
Bijstand aan de parketmagistraten in 3 problematieken:
o Jeugddelinquentie
o Spijbelen
o Kindermishandeling.
Zowel een beleidsmatige taak als ondersteuning in individuele dossiers
Onderzoeksrechter
1 of + OR gespecialiseerd* in zaken die tot de JRB behoren.
Op vordering van het OM, indien een gerechtelijk onderzoek vereist is.
o Zeer ernstige feiten
o Minderjarige heeft feit gepleegd samen met n of + meerderjarigen.
OR zijn niet verplicht tot een gespecialiseerde opleiding in jeugd- en familierecht
Komt zelden tussen bij jeugddossiers, alleen bij zeer ernstige feiten
Jeugdgerechten
familie- en jeugdrechtbank is een sectie van de rechtbank van eerste aanleg, naast de burgerlijke rechtbank, de correctionele rechtbank en de strafuitvoeringsrechtbank
Materile bevoegdheid van de jeugdrechtbank omvat volgende materies
o De berechting van minderjarigen die vervolgd worden wegens een jeugddelict
o Gerechtelijke jeugdhulp
o Bescherming van minderjarigen met een psychiatrische aandoening
o Hoger beroep tegen administratieve sancties opgelegd aan minderjarigen
Alleenzetelende rechter
nabijheid is heel belangrijk
Bijzondere kamer voor berechting van uithanden gegeven minderjarigen
Sociale dienst jeugdrechtbank
Vlaamse Gemeenschap, georganiseerd per gerechtelijk arrondissement.
Taken:
o Onderzoeksopdrachten
o Inschrijving op de intersectorale registratielijst
o Opmaak van een Jeugdhulpverleningsplan
o Opdrachten van sociale aard
o Bewaking van de uitvoering van de opgelegde maatregelen en reacties.
Niet bevoegd om beslissingen te nemen m.b.t. het recht op persoonlijk contact


Deel 6_ Hoofdstuk 4: Het onderzoek en de aanhouding
Het onderzoek naar de feiten

Opsporingsonderzoek
politieonderzoek om te achterhalen wat er gebeurd is en wie het heeft gedaan
Minderjarigen zijn principieel handelingsonbekwaam
minderjarige kan met bepaalde onderzoekdaden die een inbreuk uitmaken op privleven en fysieke integriteit geen toestemming verlenen
o Onderzoek op lichaam: minderjarige kan niet toestemmen
DNA-staal vanaf 16 jaar
Naaktfouilles: enkel bij gerechtelijke aanhouding en door iemand van hetzelfde geslacht
o Huiszoeking; geen geldige toestemming tenzij minderjarige alleen woont
Verschil ouderlijk huis/kot
o Polygraaftest: leugendetector
Niet mogelijk onder 16 jaar
16 17 jaar op vrijwillige basis
Onderzoek naar de persoon en de leefomgeving
Opstarten van de voorbereidende rechtspleging
OM => reactie op JD mogelijk?
doorverwijzing JR m.o.o. verrichten van een onderzoek naar de persoon en de leefomgeving van de minderjarige alvorens te dagvaarden ten gronde.
JR wordt gevorderd door het OM (bij gewone brief) = start van de voorbereidende rechtspleging.
Daarna berechtingsfase en uitvoeringsfase.
Tijdens voorbereidende fase
onderzoek naar de persoon van de mj, maar tegelijk loopt ook het onderzoek naar de feiten
Maatregelen tijdens de voorbereidende fase zijn mogelijk

Doel van het onderzoek
Persoonlijkheid van de jongere en het milieu waarin hij wordt grootgebracht te leren kennen
Uit te maken wat zijn belang is en welke middelen voor zijn opvoeding of behandeling geschikt zijn
Methode van onderzoek
Maatschappelijk onderzoek doen verrichten door de sociale dienst
Eventueel ook: minderjarige onderwerpen aan een medisch-psychologisch onderzoek door een deskundige
Gevolg
als de jeugdrechter een maatschappelijk onderzoek doet verrichten, kan een beslissing ten gronde eerst worden genomen na kennisgenomen te hebben van het advies van de sociale dienst
Uitzonderingen:
o Spoedeisende gevallen
o Als het advies de jeugdrechtbank niet bereikt binnen de door haar bepaalde termijn
max. 75 dagen
Vrijheidsbeneming
Principe: 48 uur regel
Bij aanhouding dient de jongere binnen de 48 uur te worden voorgeleid bij de JR.
JR neemt beslissing over al dan niet verdere aanhouding (in een GI)
Verwittiging ouders
Bij aanhouding of invrijheidstelling van de mj dient de politie zo snel mogelijk de moeder, vader, voogd of personen die hem in rechte of in feite in bewaring hebben, schriftelijk of mondeling in kennis te stellen van:
o De aanhouding
o De reden ervoor
o Plaats waar de mj wordt opgesloten.
o (indien gehuwd dient te echtgenoot te worden verwittigd ipv bovenstaande personen)









Deel 6_ Hoofdstuk 5: Antwoorden op Jeugddelict

Afhandelingsmogelijkheden op niveau van het OM
Seponering
geen vervolging, de jongere hoort hier niks meer van
Herroepbaar: nieuwe feiten, nieuwe elementen
Beslissing op basis van:
o Is vervolging opportuun?
o Strafrechtelijk beleid
Waarschuwingsbrief
Brief van OM naar minderjarige
OM heeft kennis genomen van de feiten, van oordeel is dat de feiten vaststaan en beslist heeft om dossier te seponeren.
Waarschuwing.
Kopie aan ouders of opvoedingsverantwoordelijke
Waarschuwingsoproeping
herinnering van de wet, mondelinge waarschuwing
Minderjarige en zijn ouders worden opgeroepen
o Worden gewezen op wettelijke verplichtingen + risicos van hun gedrag.
Gesprek vindt plaats op parket o.l.v. jeugdparketmagistraat of parketcriminoloog.
Parketcriminoloog kan na gesprek met jongere en opvoedingsverantwoordelijken/ ouders nog suggereren voor een andere afhandelingsmogelijkheden aan Jeugdparketmagistraat



Seponering onder voorwaarden
OM kan voorwaarden verbinden aan een seponering.
Op voorwaarde dat de feiten door de minderjarige niet worden ontkent (verschil met vorige afhandelingsmogelijkheden).
Waarom?
o Naleven ervan leidt tot verval van strafvordering
o Minderjarige dient voor een bepaalde periode voorwaarden na te leven die door het OM worden opgelegd
Mogelijke voorwaarden
Plaatsverbod
Contactverbod
Volgen van een schoolse of professionele vorming of opleiding
Volgen van een leerproject
Onderwerpen aan de richtlijnen van een ambulant CGG, voor seksuele opvoeding of behandeling van alcohol-of drugsverslaving
Aanmelden bij hulpverleningsdienst
Deelname aan integrale en multidisciplinaire ketenaanpak
Wat met de gemeenschapsdienst?
niet opgenomen als uitdrukkelijke voorwaarde, maar het kan een invulling zijn van een positief project
Procedure seponering onder voorwaarden
Minderjarige en zijn ouders/ opvoedingsverantwoordelijken worden ontboden op het parket.
Minderjarige heeft recht op bijstand advocaat
Voorwaarden worden overlopen en besproken
o Geen onderhandeling
Bedenktijd van 15 dagen
o Minderjarige dient akkoord te gaan met de voorwaarden
Voorwaarden dienen nageleefd te worden binnen een termijn bepaald door OM
o Max 6 maanden
Dienst die instaat voor opvolging maakt maandelijks een verslag over naar het OM
Indien voorwaarden zijn nageleefd => OM maar proces-verbaal op en VVSV
Indien niet => doorverwijzing naar JR of JRB
Kopie van PV aan de minderjarige, ouders, opvoedingsverantwoordelijken en
begeleidende dienst



Bemiddeling
zie decreet jeugddelinquentierecht artikel 12
Aanbod
Procureur des Konings doet schriftelijk aanbod aan de betrokken personen om deel te nemen aan een bemiddeling
Bemiddelingsdienst = HCA dienst. OM bezorgt de betrokkenen de gegevens van de HCA dienst
Indien betrokkenen niet zelf contact opnemen met HCA dienst, contacteert de dienst aan de betrokkenen. Doel: info over procedure en gevolgen
Voorwaarden:
o Ernstige aanwijzingen van schuld.
o Minderjarige verdachte ontkent de feiten niet
o Er is een slachtoffer gedentificeerd
Bedenktijd van 15dagen voor alle betrokkenen
Praktijk: kort na feiten zien niet alle partijen het reeds mogelijk om deel te nemen aan de bemiddeling
Bijstand advocaat
Voor alle betrokkenen
Minderjarige dader en/of slachtoffer?
o Moeten zich wenden naar advocaat alvorens in te stemmen met een bemiddeling
Indien geen advocaat wordt ambtshalve toegewezen
Vrijwilligheid
kernvoorwaarde
Bemiddeling kan enkel indien alle betrokkenen ermee instemmen, zowel bij begin als gedurende de hele procedure
Nuance: instemming van degenen die eraan deelnemen
Vertrouwelijkheid
Alle documenten in kader van een bemiddeling zijn vertrouwelijk tenzij gezamenlijk akkoord rond kennisgeving aan JR of JRB.
Verslaggeving/ documenten kunnen niet gebruikt worden in andere gerechtelijke of buitengerechtelijke procedures.
Geslaagde procedure? Bemiddelingsakkoord noch andere procedures kunnen gebruikt worden in een latere procedure tegen de minderjarige
Niet geslaagde procedure? Mag niet in nadeel van de minderjarige spelen




Verslagverplichting
HCA diensten staan in voor de opvolging van de bemiddeling.
Hebben plicht tot een beknopte verslaggeving aan het OM. over verloop en resultaat van de bemiddeling.
Binnen de 2 maanden een verslag aan OM over:
o Vrijwillige en positieve deelname.
o Vooruitzicht op actieve medewerking aan de oplossing van de gevolgen van het jeugddelict.
o Verwittigen indien de bemiddeling niet (langer) mogelijk is.
Verslag is beperkt tot objectieve vaststelling zonder uitspraak te doen over schuld in het niet opstarten of slagen van de bemiddeling.
Alle informatie die de minderjarige verdachte of het slachtoffer kan schaden wordt niet in het verslag opgenomen
Akkoord
HCA dienst bezorgt het akkoord aan OM
Akkoord dient ondertekend te zijn door alle partijen
OM kan inhoud van het akkoord niet wijzigen tenzij in strijd met openbare orde
Akkoord kan gehomologeerd worden door de JRB
Uitvoering van het akkoord
HCA bezorgt verslag over uitgevoerde akkoord aan OM
Indien akkoord is uitgevoerd maakt OM PV op en beslist om de zaak al dan niet te seponeren.
Uitgevoerd akkoord leidt dus niet automatisch tot verval van strafvordering.
OM beslist:
o Sepot na uitgevoerde bemiddeling vvsv
o Alsnog vervolging (vorderen JR/JRB): beslissing moet dan wel gemotiveerd worden
Geen resultaat
Indien bemiddeling geen resultaat oplevert mat dat geen nadelig gevolg hebben voor de minderjarige







Positief project
bijdragen tot herstel van gevolgen van jeugddelict en/of veroorzaakte schade
Biedt mogelijkheden tot participatie van de jongere en nemen van verantwoordelijkheid
Anderzijds valkuil dat niet teveel ingevuld wordt door jeugdadvocaat of de HCA dienst
Aanbod
Minderjarige en ouders worden ontboden door OM en kunnen voorstel krijgen om een positief project uit te werken.
Voorwaarden:
o Ernstige aanwijzingen van schuld
o Minderjarige verdachte ontkent het jeugddelict niet.
Bedenktijd 15d voor de minderjarige.
Om stuurt afschrift van voorstel naar HCA dienst. Indien de betrokkenen geen contact opnemen, nemen zij contact op binnen de 8 werkdagen
Inhoud
deelname aan een activiteit, een programma of uitvoeren van een taak of een project.
Maximaal 30 uur.
Uitvoering binnen 6 maanden na schriftelijke vastlegging
Minderjarige neemt zelf initiatief voor concrete invulling van het positief project
Wordt voor uitwerking en uitvoering ervan begeleid door HCA dienst
Verloop
Minderjarige, ouders/ opvoedingsverantwoordelijken ondertekenen het projectvoorstel;
HCA bezorgt voorstel aan OM.
OM kan inhoudelijk niet veranderen, tenzij in strijd met openbare orde.
Indien goedgekeurd: Om stuurt kopie naar HCA dienst
Uitvoering van het project
HCA maakt verslag over aan OM. Verslag wordt eerst besproken met minderjarige en ouders + aanvullingen toegevoegd.
Indien uitgevoerd:
o OM maakt PV op en VVSV.
Niet (volledig) uitgevoerd: OM kan de zaak aanhangig maken bij JR of JRB.
Kopie PV aan minderjarige, ouders/ opvoedingsverantwoordelijken, HCA dienst.





Verwijzing naar de jeugdhulpverlening
OM vermoedt dat er sprake is van een hulpverleningsvraag:
Mogelijkheid tot doorverwijzing naar de vrijwillige jeugdhulpverlening
Aanmelden bij OCJ of VK
Beroep doen op crisishulpverlening
o Meestal in bovenstaande gevallen een sepot
Kan gerechtelijke jeugdhulp inschakelen, doorverwijzing JR in kader van een VOS
Derde vorderingsgrond
Beslissing over opportuniteit van de vervolging
opportuun om al dan niet een vervolging in te stellen voor de feiten die ter kennisgeving worden voorgelegd
Doorverwijzen naar JR voor voorbereidende rechtspleging
o Maatregelen indien noodzakelijk
o Onderzoek naar de persoon en leefomgeving van de minderjarige
JR stuurt na onderzoek dossier terug naar OM
OM beslist op basis daarvan om:
o Sepot
o Doorverwijzing naar jeugdrechtbank
Vorderen van een sanctie
Uithandengeving
Plaatsing in jeugdpsychiatrie














Deel 6_ Hoofdstuk 7: Gerechtelijke afhandeling
Beslissingsfactoren
jeugdrechter of jeugdrechtbank bepaalt wat een passende reactie (maatregel of sanctie) op het jeugddelict is. Het decreet schrijft wel zes criteria voor waarmee de rechter rekening moet houden
Ernst van de feiten, schade en de gevolgen voor het slachtoffer
Persoonlijkheid en maturiteit van de minderjarige
Recidive of het risico op recidive
het opnieuw plegen van strafbare feiten
Veiligheid van de maatschappij
Leefomgeving van de minderjarige
Veiligheid van de minderjarige
Hoorrecht, videoconferentie en bijstand van een advocaat
Minderjarige moet persoonlijk gehoord worden door JR of JRB alvorens een beslissing wordt genomen
o Indien minderjarige niet in staat is of weigert, vervalt die verplichting.
o Eerste keer dat minderjarige verschijnt is deze verplicht om persoonlijk voor de JR/JRB te verschijnen.
Na overleg met advocaat => videoconferentie mogelijk.
o Tenzij:
Zitting ten gronde
o Voorwaarden:
Alle deelnemers moeten elkaar terzelfdertijd kunnen zien en horen
Vertrouwelijk overleg met advocaat moet mogelijk zijn.
Minderjarige heeft steeds recht op bijstand van een advocaat bij verschijnen voor RB. Minderjarige kan zich ook laten vertegenwoordigen door advocaat.
Veroordeling bij verstek is mogelijk, verzet enkel mogelijk bij fase ten gronde
Betrekken van ouders en opvoedingsverantwoordelijken
zie decreet jeugddelinquentierecht
Ouders/opvoedingsverantwoordelijken worden genformeerd over het jeugddelict en krijgen de mogelijkheid om gehoord te worden
Maatregelen en sancties bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de verblijfplaats van de minderjarige
Maatregel of sanctie van gesloten begeleiding, moet de GI van bij de aanvang voorzien in een opvolging na afloop van plaatsing
Jeugdrechter kan bij het opleggen van de maatregelen of sancties, bepalen dat ook met de ouders/opvoedingsverantwoordelijken delictgericht moet worden gewerkt



Deel 6_ Hoofdstuk 8: Voorbereidende rechtspleging

Leeftijdsgrenzen
De betrokkene was op het ogenblik van het plegen van een jeugddelict tussen 12 en 18 jaar.
Voor kortverblijf, de gesloten orintatie en de gesloten begeleiding: minimumleeftijd = 14 jaar (op het ogenblik van de feiten).
De For-K-plaatsing neemt ten laatste een einde op de 19e verjaardag van de betrokkene
Antwoorden tijdens voorbereidende fase
onderscheid tussen het herstelrechtelijk aanbod en maatregelen












Inzake de maatregelen
Gradatie: hoe hoger, hoe ingrijpender
Cumulatie mogelijk, ook met herstelgericht aanbod
Voorwaarde?
o Er moeten voldoende aanwijzingen zijn dat verder onderzoek noodzakelijk is
Zowel voor herstelrechtelijk aanbod als voor positief project
verdachte minderjarige mag de feiten niet ontkennen
Maatregel gaat steeds gepaard met een ondertoezichtstelling van de SDJ
Herstelrechtelijk aanbod (HCA)
Aanbod
Vanaf voorbereidende fase is ook een HERGO mogelijk
o Niet op afhandelingsniveau OM
Verschil tussen bemiddeling en HERGO
Aanbod door JR is niet verplicht maar wel motivatie indien NIET toepassing
Voorwaarden
Voldoende ernstige aanwijzingen dat verder onderzoek noodzakelijk is
Minderjarige verdachte ontkent het jeugddelict niet
Er is een slachtoffer gedentificeerd
Positief project
afhandeling op niveau van het OM
Max. duurtijd is 60 uur in plaats van 30 uur
Ambulante maatregel
niet residentile interventie
Er wordt gewerkt met onderbouwde methodieken die inwerken op het gedrag van de minderjarige en de gevolgen ervan en die herhaling voorkomen
JR bepaalt de duurtijd in beschikking
o Max 1 jaar, kan verlengd worden
Geen vervangende maatregelen bij niet naleving ervan
Begeleiding is opgelegd in kader van de problematiek van de jongere
o Als er meerder dingen zijn, moet je kijken naar wat er het belangrijkste is
Typemodule delictgerichte contextbegeleiding
o Kan ook opgestart worden vanuit een GI


Voorwaarden
zie decreet integrale jeugdhulp
Voorwaarden gedurende een bepaalde proefperiode
Wel een vervangende maatregel bij niet naleving
Leerproject
Max. 60 uur (OM = 30 uur, JRB = max 220 uur).
Houdt rekening met de lichamelijke en verstandelijke vermogens van de minderjarige, verblijfplaats van de minderjarige
HCA dienst staat in voor de uitvoering ervan.
o Rapportage over start en verloop aan JR en SDJ
Gemeenschapsdienst
niet mogelijk op het niveau van OM
Niveau JR: 60 uur (JRB max 220 uur)
Kritiek: potentieel sanctiekarakter
o Leed/straf toevoegen, die weinig herstellende factoren heeft
Houdt rekening met de lichamelijke en verstandelijke vermogens van de minderjarige, verblijfplaats van de minderjarige
HCA dienst staat in voor de uitvoering ervan.
o Rapportage over start en verloop aan JR en SDJ
Ketenaanpak
vroeger had je verschillende diensten die elk apart hun deeltje hulp gingen opnemen. Door de ketenaanpak, werken al deze verschillende diensten samen.
Een samenwerkingsverband tussen verschillende actoren uit hulpverlening, onderwijs, stad, politie, parket, rechtbank en jeugdadvocatuur, met als doel het voorkomen en het stoppen van minderjarige veelplegers met een multiproblematiek.
Samenwerking en delen van informatie in belang van voorkomen van recidive en in belang van de minderjarige.
JR bepaalt periode, in beginsel max. 1 jaar
Gevolg? De ene organisatie weet niks van de andere
Advies Kinderrechtencommissariaat
Je ziet wat het doel is, bij een leerproject zie je niet of het nageleefd is of niet
Bij een ketenaanpak kan je de terechte vraag stellen over wanneer iets goed is gegaan, wanneer de jongere terug zelfstandig verder kan,



Elektronische monitoring
controle met technologische middelen op afstand van de naleving van locatiegeboden en -verboden
Max. 3 maanden, eenmaal verlengbaar.
Begeleiding door SDJ
Controle door VCET
2 contacten per week (fysiek en telefonisch)
Ouders worden actief betrokken
Maandelijks een evolutieverslag (en meldingsverslag bij ernstige inbreuken).
Omstreden maatregel
Voorwaarden
Kan enkel in de gevallen waarin de jeugdrechter een plaatsing in een GI overweegt
o Het jeugddelict als misdrijf gepleegd door een meerderjarige zou een correctionele gevangenisstraf van 3 jaar of een zwaardere straf tot gevolg kunnen hebben
Sociale dienst jeugdrechtbank maakt een gemotiveerde inhoudelijke en technische inschatting over de uitvoerbaarheid van de elektronische monitoring, na een plaatsbezoek
Elektronische monitoring kan niet een loutere controlemaatregel zijn
o Moet gepaard gaan met begeleiding

Plaatsing in een forensische kinder- en jeugdpsychiatrische afdeling
De jeugdrechter kan een minderjarige verdachte toevertrouwen aan een forensische kinder- en jeugdpsychiatrische afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis (For-K).
Wanneer de noodzaak daarvan blijkt uit een psychiatrische expertise.
De plaatsing bestaat uit:
o Residentiele opname met het oog op verdere diagnostiek
o Behandeling van een psychiatrische problematiek
Maximaal 6 maanden, maar is tweemaal verlengbaar met telkens 3 maanden als die verlenging noodzakelijk blijkt na een psychiatrische evaluatie
De plaatsing moet opgelegd zijn voor de minderjarige 18 jaar wordt, en loopt uiterlijk tot de 19e verjaardag
Er zijn geen specifieke voorwaarden voor de psychiatrische evaluatie; deze kan tijdens de intake door een psychiater van de For-K-afdeling worden uitgevoerd





Plaatsing in een gemeenschapsinstelling
Kortverblijf
zonder orintatiefase kan de jeugdrechter beslissen dat de jongeren in een kortverblijf van een GI moet verblijven
Max 14 dagen
Kan als zelfstandige maatregel of vervangende maatregel (niet naleven van de voorwaarden)
Vaak als schokeffect of om wachtlijsten te omzeilen (meteen delco kunnen opstarten)
o Kritieken uit academische wereld en Kinderrechtencommissariaat op deze maatregel
Voorwaarden
Voldoende ernstige aanwijzingen dat verder onderzoek noodzakelijk is
Jeugddelict waarvan de minderjarige wordt verdacht, kan als misdrijf gepleegd door een meerderjarige een correctionele gevangenisstraf van 3 jaar of een zwaardere straf tot gevolg hebben
Dringende, ernstige en uitzonderlijke omstandigheden die betrekking hebben op de vereisten van bescherming van de openbare veiligheid
De minderjarige minstens 14 jaar is op ogenblik van de feiten
Gesloten orintatie
Indien een JR een plaatsing noodzakelijk acht (afgewogen tegen alle voorwaarden), dan kan dit enkel nog in een GI! (dus niet in een private voorziening)
Een plaatsing in een GI start telkens met een gesloten orintatie in De Grubbe.
Gevolg: GI enkel voor jongeren met ernstige jeugddelicten. Tenzij Time-Out voor VOS
Maximum 1 maand. (orintatiefase)
Jongere is minimum 14 jaar, tenzij uitzondering
Doel: formuleren van een onderbouwd en gefundamenteerd antwoord of geslotenheid al dan niet zinvol of wenselijk is voor de minderjarige verdachte of delictpleger en zo niet, welke andere reactie op het jeugddelict haalbaar en wenselijk is
Voorwaarden
Voldoende ernstige aanwijzingen dat verder onderzoek noodzakelijk is
Jeugddelict waarvan de minderjarige wordt verdacht, kan als misdrijf gepleegd door een meerderjarige een correctionele gevangenisstraf van 3 jaar of een zwaardere straf tot gevolg hebben
Dringende, ernstige en uitzonderlijke omstandigheden die betrekking hebben op de vereisten van bescherming van de openbare veiligheid
De minderjarige minstens 14 jaar is op ogenblik van de feiten



Eerste fase: risicotaxatie
weging door middel van dossierstudie, gesprekken met jongere/ouders/betrokkenen/SDJ, eerdere hulpverlening
Doel: komen tot een gemotiveerd advies over de vraag of een verderzetting van de gesloten begeleiding van de jongere noodzakelijk is.
Advies ten laatste op de 10de dag na de aanvang van de gesloten begeleiding aan de JR
JR beslist, los van het advies, autonoom over al dan niet verderzetting van de gesloten begeleiding
o Indien advies: geen gesloten begeleiding nodig: zitting binnen 2 werkdagen jongere, ouders, OM en jeugdadvocaat worden gehoord. JR kan wel beslissen tot voorwaarden, FOR K of een ambulante maatregel
o Indien advies: gesloten begeleiding is nodig: geen zitting (gezien orintatiefase 1 maand duurt), wel hoorrecht => betrokkenen kunnen zitting vragen als soort beroepsprocedure tegen beslissing JR
Tweede fase: orintatieverslag
meest aangewezen traject voor de jongere
MDT: trajectbegeleider, contextbegeleider, en reeds betrokken begeleider uit private aanbod
o SDJ heeft een actief betrokken regierol
Worden gehoord; jongeren, ouders/opvoedingsverantwoordelijke, advocaat, betrokken leefomgeving, SDJ en OM
Verslag wordt ingediend 2 dagen voor einde gesloten orintatie en wordt aan de JR bezorgd
Verslag bevat:
o Delictanalyse
o Risico op recidive
o Responsiviteit
o Aangeboden of ondernomen stappen van het herstelgerichte aanbod
o Plan van onderwijs of opleidingsprogramma
o Overzicht van de geraadpleegde bronnen









Gesloten begeleiding
kan enkel na orintatiefase in de Grubbe en adviesverslag
JR kan afwijken van het adviesverslag indien hij/zij de beslissing motiveert.
JR motiveert of aan de voorwaarden voor gesloten begeleiding (zie eerder) is voldaan in zijn beschikking.
Zie voorwaarden voor gesloten orintatie. JR moet aantonen in zijn beschikking dat aan die voorwaarden is voldaan.
Duurtijd: maximum 3 maanden.
o Rechter bepaald duurtijd in beschikking (kan dus korter zijn)
o Kan ook verlengd worden indien voorbereidende rechtspleging nog niet is afgerond.
GI ontvangt orintatieverslag en stelt, samen met de jongere, een gendividualiseerd, beveiligend en gestructureerd forensisch traject op dat delictgericht en herstelgericht werkt.
Gedeeld handelingsplan m.o.o. re-integratie in de maatschappij
Gevolgen gesloten begeleiding
Jongere mag GI niet verlaten, tenzij:
o Zonder toestemming JR: verschijning rechtbank, medische redenen, begrafenis in dichte kring,
o Toestemming JR: weekendverblijf thuis, uitstappen, onderwijs,















Deel 6_ Hoofdstuk 9: Berichtingsfase
Leeftijdsgrenzen
Betrokkene was op het ogenblik van het plegen van een jeugddelict tussen 12 en 18 jaar
o Uithadengeving is slechts mogelijk voor feiten gepleegd op de leeftijd van 16 17 jaar
o Dagvaardingen kunnen worden ingesteld na 18de verjaardag
Kortverblijf en (langdurige) gesloten begeleiding, geldt 14 jaar als minimumleeftijd
For-K-plaatsing neemt ten laatste een einde op de 19de verjaardag van de betrokkene
Antwoorden tijdens de fase ten gronde
Herstelrechtelijk aanbod = sancties, maar is een autonoom spoor
o Geen toezicht van SDJ
Sancties
Uithandengeving: zaak wordt niet meer binnen JDR afgehandeld
o Zaak naar OM strafrecht van toepassing.
Plaatsing in de Jeugdpsychiatrie (vergelijkbaar met internering)

Mogelijke sancties
Berisping
Volstaat met de genomen maatregelen
Positief project
Ambulante sanctie
Opleggen van voorwaarden
Elektronische monitoring
Plaatsing in een forensisch kinder- en jeugdpsychiatrie
Kortverblijf
Gesloten begeleiding
Langdurige gesloten begeleiding
Sancties
Cumuleerbaar indien combinatie inherent mogelijk
JRB kan enkel sanctie opleggen indien schuld bewezen is
Zo kort mogelijke duur + motivatie in vonnis
Onder toezicht van SDJ
Ouders/ OV worden actief betrokken bij de uitvoering van de sanctie
JRB bepaalt maximumduur van de sanctie.
o 1maand, kan niet worden verlengd
Subsidiariteitsprincipe
Herstelrechtelijk aanbod
Bemiddeling
HERGO
Aanbod voor het uitspreken van een vonnis. Bij vonnis kan er rekening gehouden worden met uitvoeren herstelrechterlijk aanbod.
Herstelrechtelijk aanbod naast einduitspraak.
Berisping
onmiddellijk aflopende sanctie
Jeugdrechtbank deelt mee dat ze kennis heeft genomen van het gepleegde jeugddelict
Jeugdrechtbank kan ook de ouders/opvoedingsverantwoordelijken wijzen op hun verantwoordelijkheid
Effect is afhankelijk van de pedagogische en communicatieve vaardigheden van de jeugdrechter en van de vatbaarheid ervoor vanwege de jongere
Wordt vermeld op het strafregister
Positief project
In alle fasen mogelijk.
Verschil met voorbereidende fase:
o Voldoende ernstige aanwijzingen van schuld en niet ontkennen vervallen als voorwaarde gezien feiten bewezen worden geacht.
o Maximumduur: 220 uur.
o Vervangende sanctie indien positief project niet wordt uitgevoerd.
Voorwaarden, ambulante sanctie, elektronische monitoring, kortverblijf, gesloten begeleiding



Ambulante sanctie
een behandeling of begeleiding die delictgericht werkt en de minderjarige en zijn context ondersteunt om recidive te voorkomen
Verschillen vorige fase
Maximale duur voor de uitvoering van de ambulante sanctie bedraagt 2 jaar in plaats van 1 jaar
Uitspreken van ambulante sanctie voorziet de jeugdrechtbank in een vervangende situatie voor het geval dat de minderjarige de ambulante sanctie niet uitvoert
Voorwaarden
Verschillen vorige fase
Maximale termijn waarbinnen de voorwaarden gelden bedraag 2 jaar in plaats van 1 jaar
Maximale duur van leerprojecten en gemeenschapsdiensten bedraagt telkens 220 uur in plaats van 60 uur
Vervangende sancties komen in aanmerking: ambulante sanctie, voorwaarden, elektronische monitoring, kortverblijf, gesloten begeleiding
Elektronische monitoring
Als modaliteit of ter ondersteuning van een positief project, een ambulante sanctie of voorwaarden
Als zelfstandige sanctie indien de JRB een plaatsing in een GI overweegt
Duurtijd: 3 of 6 maanden, bepaald in vonnis jeugdrechtbank
Als vervangende sanctie indien positief project, voorwaarden of ambulante maatregel niet (volledig) werden uitgevoerd
Plaatsing in een forensische kinder- en jeugdpsychiatrie
Noodzaak blijkt uit psychiatrisch verslag
Starten voor 18de verjaardag, max tot 19de verjaardag
Max. 6 maanden, eenmaal verlengbaar met 6 maanden
Indien reeds gestart tijdens voorbereidende fase, wordt de duur van die maatregel verrekend in de 6+6 maanden







Plaatsing in een GI
Kortverblijf
zonder orintatiefase kan de jeugdrechter beslissen dat de jongeren in een kortverblijf van een GI moet verblijven
Max 14 dagen
Kan als zelfstandige maatregel of vervangende maatregel (niet naleven van de voorwaarden)
Vaak als schokeffect of om wachtlijsten te omzeilen (meteen delco kunnen opstarten)
o Kritieken uit academische wereld en Kinderrechtencommissariaat op deze maatregel
Voorwaarden
Voldoende ernstige aanwijzingen dat verder onderzoek noodzakelijk is
Jeugddelict waarvan de minderjarige wordt verdacht, kan als misdrijf gepleegd door een meerderjarige een correctionele gevangenisstraf van 3 jaar of een zwaardere straf tot gevolg hebben
Dringende, ernstige en uitzonderlijke omstandigheden die betrekking hebben op de vereisten van bescherming van de openbare veiligheid
De minderjarige minstens 14 jaar is op ogenblik van de feiten
Gesloten begeleiding
Sanctie van 3, 6 of 9 maanden
Gesloten orintatie niet meer verplicht alvorens over te gaan tot gesloten begeleiding
o Nog in de voorbereidende fase
Sanctie gesloten begeleiding ook als vervangende sanctie bij niet (volledige) uitvoering van het positief project, ambulante sanctie of niet-naleving van de opgelegde voorwaarden
Langdurige begeleiding
Gesloten begeleiding voor langere duur dan 9 maanden
Was intentie van voorstanders om uithandengeving uit decreet te halen: niet gebeurd.
o Nu uithandengeving n langdurige gesloten begeleiding en terbeschikkingstelling van de regering
Algemene voorwaarden
Vermoeden van schuldbekwaamheid
Elke andere sanctie is ongepast of heeft gefaald
Jeugddelict bestaat uit een feit dat valt onder een limitatieve reeks van strafbepalingen
Fysieke en psychische integriteit van voormelde minderjarige of van derden is in gevaar
Gesloten begeleiding is noodzakelijk



Duurtijd en leeftijdsvoorwaarden
maximale duurtijd van de langdurige gesloten begeleiding is afhankelijk van:
1. De leeftijd van de minderjarige op het ogenblik van het plegen van de feiten
o 2 jaar voor 12-13jarigen
o 5 jaar voor 14-15jarigen
o 7 jaar voor 16-17jarigen

2. De sanctie mag niet langer zijn dan de (maximale) strafmaat die geldt als het feit gepleegd zou zijn door een meerderjarige
Procedure
Voorafgaand aan deze sanctie: maatschappelijk en medisch-psychologisch onderzoek door een MDT
Uitgevoerd door een kinder- en jeugdpsychiater, die erkend is en titel heeft van forensisch psychiater, bijgestaan door iemand uit andere discipline
Focus op persoon en omgeving
Termijn, tegensprekelijke en onderwerpen van verslag zijn bepaald
Inhouden en uitvoering
In een GI
Traject met gedeeld handelingsplan waarbij toegewerkt wordt naar re-integratie
MDT is uitgebreider: ook een verpleegkundige met jeugdpsychiatrische expertise en een klinisch psycholoog met therapeutische expertise
Regelmatige evaluatie van het plan: om de 6 maanden zolang minderjarig en jaarlijks vanaf 18j

Terbeschikkingstelling
om een maatschappelijk antwoord te bieden op zeer ernstige feiten die een uitzonderlijke hoge maatschappelijke impact hebben, zoals terroristische aanslagen en schietpartijen op school
Uithandengeving
gemotiveerde beslissing van de jeugdrechtbank waarbij een minderjarige verdachte van minstens 16 jaar wordt toevertrouwd aan het parket
Voor jongeren die zeer ernstige feiten pleegden die hardnekkig antisociaal gedrag vertonen en waarbij alle hoop op heropvoeding is weggesmolten.
Minstens 16 jaar op ogenblik van de feiten.
JRB kan beslissing pas nemen na een maatschappelijk en medisch-psychologisch onderzoek.
Wordt zeer weinig toegepast.
Kritieken op uithandengeving.
Gevolg:
o Plaatsing in het Vlaams detentiecentrum
o Bijzondere kamer binnen de JRB (geen gewone strafrechter), wel toepassing van de gemeenrechtelijke strafprocedure
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.

Report answer